Kalıplama ile üretilen otomotiv yedek parçasının yaşam döngüsü analizi
Life cycle analysis of automotive spare parts produced by molding
- Tez No: 961750
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET AYGÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İklim değişikliği, küresel düzeyde çevresel, ekonomik ve toplumsal etkileriyle ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) gibi uluslararası düzenlemeler, sera gazı emisyonlarının azaltılmasına yönelik somut adımların atılmasını zorunlu kılmakta, sanayi sektörleri üzerinde sürdürülebilirlik odaklı baskıları artırmaktadır. Bu bağlamda, kurumlar ve işletmeler; yasal mevzuatlara uyum sağlamak, müşteri beklentilerini karşılamak, kurumsal itibarlarını güçlendirmek ve rekabet avantajı elde etmek amacıyla karbon ayak izi hesaplamalarına yönelmektedir. Karbon ayak izi, bir ürünün yaşam döngüsü boyunca enerji, malzeme ve lojistik gibi faaliyetlerden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının karbondioksit eşdeğeri (CO2e) cinsinden nicel olarak belirlenmesini sağlar. Bu çalışma, otomotiv yan sanayisinde kullanılan OP-20 kodlu progresif kalıbın“beşikten mezara”yaklaşımı ile ürün bazlı karbon ayak izini hesaplayarak çevresel etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, yaşam döngüsü değerlendirmesi (YDD) ISO 14040 ve ISO 14044 standartlarına uygun olarak yürütülmüş; hesaplamalarda SimaPro 9.6.0.1 yazılımı ve Ecoinvent 3.10 veri tabanı kullanılmıştır. IPCC GWP 100 ve CML-IA Baseline metodolojilerine göre yapılan analiz sonucunda OP-20 kalıbının toplam karbon ayak izi 62.184,42 kg CO2e olarak hesaplanmıştır. Ürün reçetesi, üretim girdileri ve proses verileri detaylı şekilde değerlendirilmiş, yüksek çevresel etkiye sahip bileşenler olarak 18/8 sıcak haddelenmiş kromlu çelik ve pik döküm malzemeler ön plana çıkmıştır. Bu bileşenlerin üretiminde kullanılan yüksek enerji miktarı ve kullanılan elektrik türü (yenilenebilir ya da fosil kaynaklı) toplam karbon ayak izini belirleyici faktörler arasında yer almaktadır. Ayrıca atık bertarafı aşamasında sıhhi depolama ve yakma yöntemlerinin farklı çevresel etkileri karşılaştırılmış, bazı kategorilerde yakma senaryosunun daha olumlu sonuçlar verdiği ancak abiyotik kaynak tükenmesi açısından dezavantaj yarattığı gözlemlenmiştir. Çalışmada, sera gazı emisyonlarının azaltılmasına yönelik öneriler sunulmuş; alternatif düşük karbonlu malzeme kullanımı, yenilenebilir enerji entegrasyonu, proses optimizasyonu ve çevreci lojistik stratejileri gibi iyileştirme alanları belirlenmiştir. Sonuçlar, ürün tasarımı, enerji tüketimi ve hammadde seçimlerinin çevresel etkileri doğrudan etkilediğini göstermektedir. Bu analiz, yalnızca akademik literatüre sektörel bir örnek sunmakla kalmayıp, aynı zamanda sanayi kuruluşlarının sürdürülebilir üretim stratejilerine bilimsel dayanak sağlamaktadır. Ayrıca, Avrupa Birliği düzenlemelerine hazırlık, dijital ürün pasaportu süreçlerine uyum ve çevreye duyarlı tedarik zinciri yönetimi gibi alanlarda karar vericilere yol gösterici bilgiler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Climate change constitutes a serious global threat with environmental, economic, and social consequences. International frameworks such as the European Green Deal and the Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) mandate concrete actions to reduce greenhouse gas emissions and place increasing sustainability-oriented pressure on industrial sectors. In this context, institutions and enterprises are turning to carbon footprint assessments to comply with legal regulations, meet customer expectations, strengthen corporate reputation, and gain competitive advantage. The carbon footprint refers to the quantitative measurement, expressed in carbon dioxide equivalents (CO₂e), of greenhouse gas emissions arising from energy, material, and logistics-related activities throughout a product's life cycle. This study aims to calculate and analyze the product-based carbon footprint of a progressive die, coded OP-20, used in the automotive supplier industry, through a cradle-to-grave life cycle approach. The life cycle assessment (LCA) was conducted in accordance with ISO 14040 and ISO 14044 standards, using the SimaPro 9.6.0.1 software and Ecoinvent 3.10 database. Based on the IPCC GWP 100 and CML-IA Baseline methodologies, the total carbon footprint of the OP-20 die was calculated as 62,184.42 kg CO₂e. The product recipe, input materials, and process data were comprehensively evaluated, and 18/8 hot-rolled chromium-containing steel and pig iron were identified as the components with the highest environmental impacts. The high energy demand for producing these materials and the type of electricity used (renewable or fossil-based) were found to be key determinants of the overall carbon footprint. Furthermore, the end-of-life waste disposal stage was analyzed by comparing sanitary landfill and incineration methods. In some categories, the incineration scenario yielded more favorable outcomes; however, it posed disadvantages in terms of abiotic resource depletion. The study presents emission reduction strategies, such as using alternative low-carbon materials, integrating renewable energy, optimizing processes, and implementing environmentally friendly logistics strategies. The results indicate that product design, energy consumption, and raw material choices have a direct impact on environmental performance. This analysis not only provides a sector-specific contribution to the academic literature but also offers scientific support for sustainable production strategies in industrial enterprises. Additionally, it delivers valuable insights for decision-makers in areas such as preparation for EU regulations, compliance with digital product passport requirements, and environmentally responsible supply chain management.
Benzer Tezler
- TFP teknolojisi kullanılarak sıkıştırmalı kalıplama tekniği ile üretilmiş termoplastik matrisli kompozitlerin üretim tutma süresinin mekanik özelliklere etkisinin belirlenmesi
The effect of holding time on the mechanical properties of TFP produced thermoplastic matrix composites under compression molding process
HASAN KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Uçak MühendisliğiKocaeli ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZGÜR BORA
- Sıkıştırmalı kalıplama yöntemi ile PLA esaslı polimerik kompozit köpüklerinin üretimi ve özelliklerinin incelenmesi
Production of PLA based polymeric composite foams by compression moulding and investigation of their properties
SİBEL TUNA
Doktora
Türkçe
2022
Polimer Bilim ve TeknolojisiBursa Teknik ÜniversitesiPolimer Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERAL AKKOYUN
- Otomotiv uygulamaları için L tipi salıncaklarda çelik sac malzeme seçiminin yorulma testleri ve sonlu elemanlar analizi ile değerlendirilmesi
Evaluation of steel sheet material selection in L-type control arms for automotive applications through fatigue testing and finite element analysis
MERT ILGIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Metalurji MühendisliğiBursa Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAKUP YÜREKTÜRK
- Otomotiv sektöründe QS 9000 olgusu ve plastik enjeksiyonla kalıplama kuruluşuna uygulanması
The Fact of QS 9000 in the automotive sectors and a practise in the plastic injection moulding company
AHU GÜRKAVCI DEMİRLER
- Development of overmolded all-biodegradable functional poly(lactic acid)/jute eco-composite materials
Üzerine kalıplama yöntemi ile üretilmiş tamamıyla biyobozunur fonksiyonel poli(laktik asit)/jüt ekokompozit malzemelerin geliştirilmesi
ABDUL MOUNEM AL CHEKH WIS
Doktora
İngilizce
2020
Polimer Bilim ve TeknolojisiKocaeli ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜRALP ÖZKOÇ