E-Devlet uygulamaları kapsamında elektronik vergi hizmetlerine uyum: Mali müşavirlere yönelik bir araştırma
Compliance with electronic tax services within the scope of e-Government applications: A research for public accountants
- Tez No: 1005076
- Danışmanlar: PROF. DR. NESLİHAN COŞKUN KARADAĞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
2000'li yılların başından itibaren web tabanlı teknolojiler dünya genelinde hızla yayılmaya başlamıştır. Bu teknolojilerin yaygınlaşmasıyla beraber günlük hayatın olağan akışı içerisinde gerçekleştirilen işlemler dijitalleşmeye bağlı olarak şekil ve yöntem değiştirmeye başlamıştır. Özellikle e-ticaret faaliyetlerinin yaygınlaşmasıyla beraber ticari işlemleri web tabanlı sistemler üzerinden gerçekleştirmenin zaman ve maliyet tasarrufu, verimlilik artışı, erişim ve ulaşım kolaylığı gibi avantajlar sağladığı görülmüştür. Bu avantajlardan yararlanabilmek adına dünya genelinde birçok devlet e-Devlet uygulamaları başlığı altında kamu hizmetlerini web tabanlı sistemler aracılığı ile dijital ortamda sunmaya başlamıştır. Devletler, söz konusu elektronik dönüşümün ülke genelinde ve bütüncül olarak gerçekleşebilmesi adına büyük alt yapı ve teknoloji yatırımları yapmıştır. Gelişmiş dünya ülkelerine paralel olarak Türkiye Cumhuriyeti Devlet'i de 2003 yılında e-Dönüşüm Türkiye Projesi ile elektronik dönüşüm sürecine başlamıştır. Nihayet uzun bir süreç içerisinde büyük alt yapı ve teknoloji yatırımları yapılarak elektronik dönüşüm gerçekleştirilmiştir. Ancak elektronik dönüşümün sunduğu avantajlardan yararlanabilmek için sadece güncel teknolojik imkanlara dayanarak hizmet sunumu gerçekleştirmek yeterli değildir. Teknolojinin sunumuyla beraber bu teknolojinin kullanıcısı olan bireylerin yeni yöntemlere uyumu da istenilen ve beklenilen verimin alınabilmesi için önemlidir. Türkiye genelinde e-Devlet uygulamalarının yaygınlaşması ve gerekli alt yapının oluşmasıyla beraber birçok kurum gibi Gelir İdaresi Başkanlığı'da (GİB) süreç içerisinde dönüşüme giderek e-Vergi hizmetleri başlığı altında sunduğu bütün hizmetleri elektronik ortama taşımıştır. Ancak söz konusu hizmetlerin elektronik ortamda sunuluyor olması bu hizmetlerden beklenilen azami verimin elde edilebilmesi için tek başına yeterli koşul değildir. Bununla beraber sunulan teknolojiye muhatap olan bireylerin de teknolojiye uyum sağlayabilmeleri istenilen verimin elde edilebilmesi için elzemdir. Bu çalışmada e-Vergi hizmetlerine yoğun bir şekilde muhatap olan ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik (SMMM) ve Yeminli Mali Müşavirlik (YMM) Kanunu ile görev ve sorumlulukları belirlenmiş olan meslek mensuplarının sunulan dijital hizmetlere uyumları değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında, Adana ili özelinde seçilen, yaşlarına ve eğitim durumuna göre sınıflandırılmış meslek mensuplarından oluşan bir örneklem grubuna, teknolojinin kabulü teorisi ve yeniliğin yayılması teorisi temel alınarak hazırlanmış açık uçlu sorular yöneltilerek yüz yüze röportajlar gerçekleştirilmiştir. Yapılan röportajlar aracılığı ile toplanılan veriler Nvivo nitel analiz programı kullanılarak analiz edilmiştir. Nihayetinde elde edilen veriler ışığında kullanıcıların e-Vergi hizmetlerine uyum düzeyleri tespit edilmiştir. Buna göre, e-Vergi hizmetlerine uyumu olumlu ya da olumsuz etkileyen durum ve koşullar ortaya çıkarılmıştır. Yapılan çalışmada e-Vergi hizmetlerinin açık ve anlaşılır bir tasarıma sahip olmasının ve ayrıca kullanıcı dostu olmasının kullanıcıların adaptasyon düzeyini etkilediği görülmüştür. Teknik aksaklıklardan dolayı yaşanan kesintilerin sisteme güveni ve dolayısıyla adaptasyonu olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. e-Vergi hizmetlerinden yararlanan bütün tarafların birbirlerinin uyum düzeyini ve kullanım konforunu etkilediği belirlenmiştir. Sunucu ve kullanıcılar arasındaki iletişimin dinamik ve kesintisiz olmasının uyum için önemli olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca çalışmada Teknoloji Kabul Modeli (TAM) ve Yeniliğin Yayılması Teorisi (DOI) ile uyumlu bulgular elde edilmiştir. Sonuç bölümünde kullanıcıların teknolojik dönüşümden talep ve beklentileri ortaya koyularak e-Vergi hizmetleri özelinde e-Devlet teknolojilerine uyumu arttıracak politika önerileri sunulmuş ve çalışma sonlandırılmıştır.
Özet (Çeviri)
Web-based technologies began to spread rapidly worldwide in the early 2000s. With the spread of these technologies, the processes carried out in the normal course of daily life have begun to change in form and method due to digitalization. With the expansion of e-commerce, conducting commercial transactions through web-based systems has been shown to offer advantages such as time and cost savings, increased efficiency, and greater ease of access. To benefit from these advantages, many countries around the world have begun offering public services digitally through web-based systems under the heading of e-Government applications. Governments have made substantial infrastructure and technology investments to ensure that this electronic transformation can be implemented nationwide and in a comprehensive manner. In line with developed countries, the Republic of Türkiye has also initiated its own electronic transformation. Finally, after a long process involving substantial infrastructure and technology investments, the electronic transformation has been achieved. However, to benefit from the advantages offered by digital transformation, it is not sufficient to provide services based solely on up-to-date technological capabilities. Along with the presentation of technology, the adaptation of its users to new methods is also important for achieving the desired efficiency. With the widespread adoption of e-Government applications across Türkiye and the establishment of the necessary infrastructure, the Revenue Administration, like many other institutions, has undergone a transformation and moved all of its services under the e-taxation services umbrella into an electronic environment. However, the fact that these services are provided electronically is not, in itself, a sufficient condition for achieving the maximum expected efficiency. Furthermore, it is essential that individuals who use the public sector's technological infrastructure adapt to it to achieve the desired efficiency. This study evaluates the adaptation of professionals who are heavily involved in e-Taxation technologies and whose duties and responsibilities are defined by Law No. 3568 on“The Law of Certified Public Accountancy and Sworn in Certified Public Accountancy”to the digital services offered. Within the scope of the study, a sample group of professionals, selected specifically from Adana province and classified by age and educational status, was formed. In this context, face-to-face interviews were conducted using open-ended questions prepared based on theories of technology acceptance and diffusion of innovation. The data collected through the interviews were investigated using the Nvivo qualitative analysis program. Based on the data obtained, the level of user adaptation to e-taxation technologies has been determined. Accordingly, situations and conditions that positively or negatively affect compliance with e-Taxation services have been identified. The study concluded with policy recommendations to increase the compatibility between e-Government and e-Taxation technologies, based on users' demands and expectations for technological transformation.
Benzer Tezler
- Avrupa Birliği ve Türk Banka Hukuku yönünden fintek
Fintech from European Union and Turkish Banking Law perspectives
ŞEBNEM ELİF KOCAOĞLU ULBRİCH
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HukukGalatasaray ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SITKI ANLAM ALTAY
- THE DIGITAL TRANSFORMATION OF INTERNATIONAL TRADEMARK REGISTRATION:THE INTEGRATION OF E-GOVERNMENT SYSTEMS AND THE ADAPTATION OF THE MADRID PROTOCOL
ULUSLARARASI MARKA TESCİLİNİN DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜ: E-DEVLET SİSTEMLERİNİN ENTEGRASYONU VE MADRİD PROTOKOLÜ'NÜN DİJİTALLEŞMEYE UYUM SÜRECİ
MERCAN SANDIKÇI
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
HukukAnkara ÜniversitesiFikri Mülkiyet Hakları, Teknoloji Politikaları ve İnovasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELİN ÖZDEN MERHACI
- Kamu hizmeti sunumunda elektronik devlet uygulamaları ve halkla ilişkiler açısından yansımaları
E-government implementations in public service and its reflections in terms of public relations
SEDA CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İletişim BilimleriSüleyman Demirel ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDAL EKE
- Türkiye'deki belediyelerde e-belediye uygulamaları, Kütahya Belediyesi örneği
E-municipality practices in the municipalities of Turkey, the example of Kütahya Municipality
FATİH ARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kamu YönetimiKütahya Dumlupınar ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEYZULLAH ÜNAL
- Elektronik defter (E-defter) uygulamaları ve işletmeler açısından kazanımları
Electronic ledger applications and achievements in terms of businesses
EMİN BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İşletmeİstanbul Esenyurt Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜRMAN TEVFİK