Glutensiz beslenme önerisi alan danışanların ghrelin düzeyinin uyku kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between ghrelin levels and sleep quality in clients receiving gluten-free diet recommendations
- Tez No: 1005130
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RAHİME ASLANKOÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Fizyoloji, Nutrition and Dietetics, Physiology
- Anahtar Kelimeler: Glutensiz beslenme, Ghrelin, Uyku kalitesi, Yeme davranışı, Yeme farkındalığı, Buğday gluteni, Hollanda yeme davranışı anketi, Pittsburg uyku kalitesi ölçeği, Gluten-free diet, Ghrelin, Sleep quality, Eating behavior, Eating awareness, Wheat gluten, Dutch eating behavior questionaire, Pittsburg sleep quality index
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, glutensiz beslenme önerisi alan bireylerde 30 günlük glutensiz diyet uygulamasının ghrelin düzeyi, uyku kalitesi ve yeme davranışı üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, yarı deneysel tasarımda olup ön test–son test modeli kullanılmıştır. Çalışmaya dâhil edilen katılımcıların sosyodemografik özellikleri kaydedilmiş; açlık–tokluk algısı, yeme farkındalığı, yeme davranışları ve uyku kalitesi ilgili ölçekler aracılığıyla değerlendirilmiştir. Ayrıca 30 günlük müdahale öncesi ve sonrası ghrelin düzeyi, metabolik parametreler ve bazı biyokimyasal göstergeler karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, glutensiz beslenmenin ghrelin düzeyi üzerinde anlamlı değişikliklere yol açabildiğini, uyku kalitesinde ise genel olarak iyileşme sağladığını göstermektedir. Yeme farkındalığı puanlarında artış gözlenmiş; yeme davranışlarında ise bireysel farklılıklara bağlı değişimler tespit edilmiştir. Metabolik parametrelerdeki değişiklikler klinik açıdan çeşitlilik göstermiştir. Bu sonuçlar, glutensiz beslenmenin kısa vadede hem davranışsal hem de hormonal süreçler üzerinde etkili olabileceğini düşündürmektedir. Sonuç olarak, glutensiz diyetin belirli bireylerde uyku, iştah regülasyonu ve yeme davranışı üzerinde olumlu etkiler oluşturabileceği; ancak bu etkinin kişisel özelliklere ve metabolik yanıt farklılıklarına göre değişebileceği görülmüştür. Bu nedenle glutensiz diyet uygulamalarının bireyselleştirilmesi ve uzun dönemli çalışmalarla desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the effects of a 30-day gluten-free diet on ghrelin levels, sleep quality, and eating behavior in individuals who were advised to follow a gluten-free nutrition plan. Designed as a quasi-experimental study, the research employed a pre-test–post-test model. Sociodemographic characteristics of the participants were recorded; hunger–satiety perception, eating awareness, eating behaviors, and sleep quality were assessed using validated scales. In addition, ghrelin levels, metabolic parameters, and several biochemical indicators were compared before and after the 30-day intervention. The findings demonstrated that gluten-free nutrition may lead to significant changes in ghrelin levels and generally contribute to an improvement in sleep quality. An increase in eating awareness scores was observed, whereas alterations in eating behaviors varied depending on individual differences. Changes in metabolic parameters showed clinical variability. These results suggest that a gluten-free diet may influence both behavioral and hormonal processes in the short term. In conclusion, a gluten-free diet may have beneficial effects on sleep quality, appetite regulation, and eating behavior in certain individuals; however, these effects may vary depending on personal characteristics and metabolic responses. Therefore, the implementation of gluten-free diets should be individualized and supported by long-term studies.
Benzer Tezler
- Kırmızı mercimek (lens culınarıs) makarnası üretiminin araştırılması
Investigation of red lentil (lens culinaris) pasta production
ÖZGE KURT
Doktora
Türkçe
2018
Gıda MühendisliğiMersin ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHİR TURHAN
- Glutensiz beslenme ve yüksek yağlı beslenmenin deneysel ortodontik diş hareketine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of gluten-free diet and high-fat diet on experimental orthodontic tooth movement in rats
ZEYNEP BALAT ŞİMŞEK
Doktora
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikSağlık Bilimleri ÜniversitesiOrtodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENİZ KARAÇAY
- Glutensiz beslenme tercihleri kapsamında glutensiz baklava, börek ve erişte tariflerinin geliştirilmesi
Development of gluten-free recipes for baklava, börek and eri̇şte within the context of gluten-free dietary preferences
GÜLFİDAN ALTUNBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıGaziantep ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA YALINIZ
- Glütensiz diyet tüketen yetişkin çölyak hastalarının beslenme durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status of adult celiac patients consuming A gluten-free diet
SEMRA DÜRÜS METİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN HÜSREV HATEMİ
- Glutensiz ürünlerin b grup vitamin kompozisyonunun belirlenmesi ve sağlıklı beslenme açısından değerlendirilmesi
Determination of group b vitamin composition of gluten-free products and evaluation in terms of healthy nutrition
SERRA ORAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA YAMAN