İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı'nda immün modülatör genleri düzenleyen mikroRNA'lar ve hedeflediği genlerin ekspresyon düzeylerinin incelenmesi
Investigation of expression levels of microRNAs that regulate immune modulatory genes and their targeted genes in Inflammatory Bowel Disease
- Tez No: 1005315
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM İZCİ AY, DR. ÖĞR. ÜYESİ ZUHAL MERT ALTINTAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Moleküler Tıp, Gastroenteroloji, Tıbbi Biyoloji, Molecular Medicine, Gastroenterology, Medical Biology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnflamatuvar Bağırsak Hastalıkları (İBH), genetik, çevresel ve immünolojik faktörlerin etkileşimiyle gelişen kronik gastrointestinal sistem inflamasyonudur. Bu çalışmada; İBH tanılı hastalardan alınan periferik kan, lezyonlu doku ve komşu sağlıklı doku örnekleri ile sağlıklı kontrol grubu kan örneklerinde, immünomodülatör mikroRNA'lar (miR-29a, miR-148a, miR-16-1, miR-24-1-5p, miR-125b, Let-7a) ve hedef genlerinin (C1QTNF6, TRAF3, NPTN, TGF-α) ekspresyon düzeyleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgularımızda, Ülseratif kolit (ÜK) ve Crohn Hastalığı (CH) hastalarının kan ve doku örneklerinde yaygın artış sergileyen miR-16-1 ve miR-24-1'in, yüksek duyarlılıkları sayesinde biyopsi gereksinimini minimize edebilecek güçlü non-invaziv biyobelirteç potansiyeli taşıdığı saptanmıştır; özellikle miR-16-1, ÜK tanısında 0.98'lik mükemmel bir AUC değeri sunmaktadır. Doku örneklerinde (lezyonlu/sağlıklı) kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksek saptanan miR-148a (AUC=0.94) ve Let-7a seviyelerinin; otofaji yetersizliği ve pro-inflamatuar sitokin yanıtlarıyla ilişkili olarak mukoza genelinde kronik inflamasyonu derinleştiren kritik faktörler olduğu değerlendirilmektedir. Gen ekspresyon düzeylerinde; ÜK lezyonlu dokularında NPTN ifadesinin 0.01 kat gibi radikal bir düşüşle (Fold Change) sayısal olarak neredeyse tamamen ortadan kalktığı görülmüştür. Bu dramatik azalışın, T-hücre kalsiyum homeostazı mekanizmaları ışığında, intestinal mukozadaki 'immün fren' kaybına ve kontrolsüz aktivasyona işaret eden bir 'moleküler anahtar' olduğu düşünülmektedir. Öte yandan, ÜK'den farklı olarak sadece CH kohortunda saptanan belirgin TRAF3 artışının, immün homeostazı yeniden kurmaya yönelik kompansatuvar bir yanıtı yansıttığı ve iki hastalık fenotipinin ayrımında stratejik bir biyobelirteç adayı olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak elde edilen veriler, İBH'nın immünolojik mekanizmalarının anlaşılmasına katkı sağlarken, mikroRNA ve gen imzalarının hastalık tipine özgü tanı ve ayırıcı tanı süreçlerinde klinik kullanılabilirliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Inflammatory Bowel Diseases (IBD) are chronic gastrointestinal disorders characterized by complex interactions among genetic, environmental, and immunological factors. This study aimed to perform a comparative expression analysis of immunomodulatory microRNAs (miR-29a, miR-148a, miR-16-1, miR-24-1-5p, miR-125b, let-7a) and their target genes (C1QTNF6, TRAF3, NPTN, TGF-α) in peripheral blood and tissue biopsies (lesional and adjacent healthy mucosa) of IBD patients compared to healthy controls. Our findings revealed that miR-16-1 and miR-24-1 exhibit a widespread increase in both blood and tissue samples of Ulcerative Colitis (UC) and Crohn's Disease (CD) patients. These miRNAs demonstrated strong potential as non-invasive biomarkers, with miR-16-1 providing an outstanding AUC of 0.98 for UC diagnosis. Furthermore, significantly elevated levels of miR-148a (AUC=0.94) and let-7a in tissue samples were associated with impaired autophagy and pro-inflammatory cytokine responses, suggesting their role in exacerbating chronic mucosal inflammation. Regarding gene expression, a radical reduction in NPTN expression—nearly a total loss with a Fold Change of 0.01—was detected in UC lesional tissues. In light of T-cell calcium homeostasis and PMCA stabilization mechanisms, this dramatic decrease is considered a“molecular key”indicating the loss of the“immune brake”and subsequent uncontrolled activation. Conversely, a prominent increase in TRAF3 expression was observed specifically in the CD cohort, reflecting a compensatory response to restore immune homeostasis by modulating NF-κB and MAPK pathways, marking it as a strategic differential biomarker between IBD phenotypes. These data contribute to a better understanding of the immunological mechanisms of IBD and highlight the clinical utility of specific microRNA and gene signatures in the diagnosis and differential diagnosis of disease subtypes.
Benzer Tezler
- Development of mirna biomarkers for the differentiation between gingivitis and periodontitis: A pilot study
Gingivitis ve periodontitis ayrımı için mirna biyobelirteçlerinin geliştirilmesi: Pilot çalışma
DHAFIR LATIEF FAYADH FAYADH
Doktora
İngilizce
2023
BiyokimyaSüleyman Demirel ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CALAPOĞLU
- Assessment of the effects of melatonin on the funtional deficits induced by cellular stress in obese donor derived mesenchymal STEM cells
Melatonin'in obez donor mezenkimal kök hücrelerinde hücresel strese bağlı olarak oluşan fonksiyon bozuklukları üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
ECE GİZEM POLAT
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
BiyolojiHacettepe ÜniversitesiKök Hücre Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİMA SUSANNA FAUSTINA AERTS KAYA
- Bağırsak hasar modellerinde kemik iliği mezenkimal kök hücre ve bağırsak mezenkimal kök hücrelerin rejeneratif ve immün modülatuvar etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of regenerative and immune modulatory effecets of bone marrow and intestinal mesenchymal stem cells i intestinal damage models
BURCU PERVİN
Doktora
İngilizce
2025
BiyolojiHacettepe ÜniversitesiKök Hücre Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİMA AERTS KAYA
- İnflamatuvar bağırsak hastalığı olan çocuklarda fiziksel büyümenin değerlendirilmesi
Nutritional status and linear growth in children with inflammatory bowel disease
SİNEM NALÇACI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZARİFE KULOĞLU
- İnflamatuvar bağırsak hastalıklarında anti-TNF kullanan hastaların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of patients with inflammatory bowel diseases using anti-TNF agents
LALA SALAMZADE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıManisa Celal Bayar Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TAHİR BURAN