Kafein alımının metabolik sendrom bileşenleri üzerindeki etkisi
Effect of caffeine i̇ntake on metabolic syndrome components
- Tez No: 1005316
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULKADİR KAYA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: çay, kahve, kafein, toplam kafein alımı, metabolik sendrom, lipit profili, tea, coffee, caffeine, total daily caffeine intake, metabolic syndrome, lipid profile
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Literatürde kafein tüketimi ile metabolik sendrom (MetS) ilişkisini inceleyen çok sayıda çalışma bulunmasına karşın, toplam günlük kafein alımını tüm kaynakları kapsayacak biçimde mg/gün olarak hesaplayıp MetS ile ilişkilendiren çalışma sayısı sınırlıdır. Bu çalışmada erişkinlerde toplam günlük kafein alımının nicel olarak hesaplanması ile MetS varlığı ve bileşenleri ile ilişkisinin incelenmesi amaçlandı. Gereç-Yöntem: Araştırma tek merkezli, kesitsel, tanımlayıcı-analitik olarak tasarlandı. Katılımcılar 18–65 yaş erişkinlerden oluştu. Antropometrik ölçümler ve poliklinikte istenen rutin biyokimyasal test sonuçları kullanıldı. MetS tanısı Harmonizing the Metabolic Syndrome (2009) kriterlerine göre değerlendirildi. Kafein tüketim verileri literatürde bildirilen kafein içerikleri kullanılarak standardize edilip kaynaklara ait ortalama kafein değerleri hesaplandı. Veriler SPSS 23 ile analiz edildi, p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Toplam 472 katılımcının yaş ortalaması 34,46 yıl idi. MetS prevalansı %28,39 saptandı. Günlük toplam kafein alımı ortalama 279,15 mg idi ve yaş ile total kolesterol (TK), düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) kolesterol ve trigliserid (TG) ile pozitif korelasyon gösterirken (p<0,05) MetS kriter sayısı ile ilişkili değildi. Kaynak bazlı analizde çay ve granül kahveden alınan kafein ile çoğu metobolik parametre özellikle lipidler arasında pozitif yönlü; filtre kahve ve espressodan alınan kafeinle metobolik parametreler arasında negatif yönlü ilişkiler izlendi (p<0,05). Sonuç: Toplam günlük kafein alımı ile MetS kriter sayısı arasında anlamlı ilişki saptanmadı fakat kafein alımının TK, LDL kolesterol ve TG ile zayıf pozitif ilişkiler göstermesi, kafein maruziyetinin lipit profili üzerinde etkisi olabileceğini düşündürmektedir. Kaynaklara göre ilişkinin yönünün değişmesi, kafein miktarı yanında kafein kaynağı, eşlik eden besin tüketimi, yaşam tarzı örüntüleri, genetik farklılıklar ve cinsiyet gibi etmenlerin sonuçları etkileyebileceğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Aim: Although many studies have examined the relationship between caffeine consumption and metabolic syndrome (MetS), few have calculated total daily caffeine intake from all sources quantitatively as mg/day and evaluated its association with MetS. This study aimed to quantify total daily caffeine intake in adults and to investigate its association with the presence of MetS and its components. Materials and Methods: This single-center, cross-sectional, descriptive-analytical study included adults aged 18–65 years. Anthropometric measurements and routine biochemical test results requested in the outpatient clinic were used. MetS was assessed according to the Harmonizing the Metabolic Syndrome (2009) criteria. Caffeine consumption data were standardized using caffeine contents reported in the literature, and mean caffeine values were calculated for each source. Data were analyzed using SPSS 23, and p<0.05 was considered statistically significant. Results: A total of 472 participants were included, with a mean age of 34.46 years. The prevalence of MetS was 28.39%. Mean total daily caffeine intake was 279.15 mg and showed a positive correlation with age and with total cholesterol (TC), low-density lipoprotein (LDL) cholesterol, and triglycerides (TG) (p<0.05), but was not associated with the number of MetS criteria. In source-based analyses, caffeine derived from tea and instant coffee was positively associated with most metabolic parameters, particularly lipids, whereas caffeine from filter coffee and espresso showed inverse associations with metabolic parameters (p<0.05). Conclusion: No significant association was found between total daily caffeine intake and the number of MetS criteria. However, the weak positive associations between caffeine intake and TC, LDL cholesterol, and TG suggest that caffeine exposure may affect the lipid profile. The direction of associations varying by source indicates that, in addition to caffeine amount, factors such as the caffeine source, accompanying food intake, lifestyle patterns, genetic differences, and sex may influence the outcomes.
Benzer Tezler
- Gece yeme davranışının uyku kalitesi, depresyon ve anksiyete düzeyi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between night eating behavior and sleep quality, depression and anxiety levels
SEMİH TAPSIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL KASIM
- Elit güreşçilerde sodyum bikarbonat ve kafein alımının bazı kuvvet ve toparlanma parametreleri üzerine etkisinin incelenmesi
The effects of sodium bicarbonate and caffeine supplementation on selected strength and recovery parameters in elite wrestlers
NESİBE BÜŞRA DİLER
Doktora
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELEN MÜFTÜOĞLU
- Evolutionary engineering of rapamycin-resistant yeast
Evrimsel mühendislikle rapamisine dirençli maya eldesi
ÖMER ESEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Biyoteknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ZEYNEP PETEK ÇAKAR
- Antidepresan fluvoksaminin kafein farmakokinetiğine etkisi
Effects of fluvoxamine on pharmacokinetics of caffeine
ÖZLEM EMİNOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
Eczacılık ve FarmakolojiDokuz Eylül ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA GÜVEN
- Aktif yetişkin erkeklerde CYP1A2 rs762551 gen polimorfizminin yo-yo ıntermıttent recovery 2 test (Yo-Yo aralıklı toparlanma 2 testi) performansı üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Evaluating the influence of the CYP1A2 rs762551 gene polymorphism on the performance of physically active adult males in the yo-yo intermittent recovery 2 test
DİDEM ÇATALO
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
GenetikLokman Hekim ÜniversitesiSpor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MESUT CERİT