Evli bireylerin SMA taşıyıcılık taramasına ilişkin bilgi, tutum ve farkındalığı: Ordu ili örneği
Knowledge, attitudes, and awareness of married individuals regarding SMA carrier screening: The case of Ordu province
- Tez No: 1005360
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BESTEGÜL ÇORUH AKYOL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Spinal Musküler Atrofi, İnfantil Genetik danışmanlık, Çocukluk spinal müsküler atrofileri, aile hekimliği, koruyucu hekimlik, farkındalık, Spinal Muscular Atrophy, infantile, genetic counseling, childhood spinal muscular atrophies, family medicine, preventive medicine, awareness
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
EVLİ BİREYLERİN SMA TAŞIYICILIK TARAMASINA İLİŞKİN BİLGİ, TUTUM VE FARKINDALIĞI: ORDU İLİ ÖRNEĞİ Amaç: Ordu ilinde ikamet eden evli bireylerin Spinal Musküler Atrofi (SMA) taşıyıcılık taramasına yönelik bilgi düzeylerini, tutumlarını ve farkındalık durumlarını değerlendirerek, toplumun kalıtsal hastalıklara ilişkin genetik tarama programları konusundaki mevcut farkındalık düzeyini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı ve kesitsel tipteki araştırmaya toplam 318 evli birey yüz yüze görüşme yöntemiyle dahil edildi. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacılar tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen dört bölümlük (sosyodemografik özellikler, SMA farkındalık düzeyi, SMA bilgi düzeyi ve genetik danışmanlık) bir anket formu kullanıldı. Katılımcıların SMA bilgi düzeyi puanları ve tarama yaptırma eğilimleri, sosyodemografik değişkenlere (yaş, cinsiyet, eğitim durumu vb.) göre karşılaştırıldı. Sayısal değişkenlerde t-testi veya Mann Whitney U testi, kategorik değişkenlerde ise Pearson ki-kare testi uygulandı. İstatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: 30 yaş altı bireylerin, kadınların, eğitim düzeyi yüksek olanların, çalışanların, gebe olanların ve daha önce SMA taraması hakkında bilgi almış olanların SMA bilgi düzeyi anket puanları, bu özelliklere sahip olmayanlara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (hepsi için p<0,05). Benzer şekilde, 30 yaş altındaki bireylerin, kadınların ve gelecekte çocuk sahibi olmak isteyen katılımcıların SMA taraması yaptırma isteklilikleri de diğer gruplara göre anlamlı ölçüde daha fazlaydı (hepsi için p<0,05). Sonuç: Bu çalışma, Ordu ilindeki evli bireylerde SMA'ya yönelik genel farkındalığın mevcut olmasına karşın, hastalığın genetik temelleri, taşıyıcılık riski ve tarama programlarının uygulanabilirliği gibi kritik alanlarda belirgin bilgi yetersizlikleri bulunduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgular, toplum temelli SMA tarama programlarının etkinliğinin artırılabilmesi için yapılandırılmış eğitim içerikleri ve nitelikli genetik danışmanlık hizmetlerinin güçlendirilmesine ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
KNOWLEDGE, ATTITUDES, AND AWARENESS OF MARRIED INDIVIDUALS REGARDING SMA CARRIER SCREENING: THE CASE OF ORDU PROVINCE Objective: To evaluate the knowledge levels, attitudes, and awareness of married individuals residing in Ordu Province regarding Spinal Muscular Atrophy (SMA) carrier screening, and to determine the current level of public awareness about genetic screening programs for hereditary diseases. Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study included 318 married individuals who participated through face-to-face interviews. A four-part questionnaire (sociodemographic characteristics, SMA awareness level, SMA knowledge level, and genetic counseling), developed by the researchers based on the literature, was used the data collection tool. Participants' SMA knowledge scores and their inclination to undergo screening were compared according to sociodemographic variables (age, gender, educational status, etc.). For numerical variables, the t-test or Mann–Whitney U test was used, while Pearson's chi-square was applied to categorical variables. A significance level of p<0.05 was accepted for analyses. Results: The SMA knowledge questionnaire scores of individuals under the age of 30, women, those with higher educational levels, employed individuals, pregnant women, and those who had previously received information about SMA screening were found to be significantly higher compared with those who did not possess these characteristics (all p<0.05). Similarly, willingness to undergo SMA screening was significantly higher among participants under the age of 30, women, and individuals who wished to have children in the future (all p<0.05). Conclusion: This study demonstrates that although there is a general awareness of SMA among married individuals in Ordu, there are notable gaps in critical areas such as the genetic basis of the disease, carrier risk, and the feasibility of screening programs. The findings highlight the need to strengthen structured educational content and qualified genetic counseling services to enhance the effectiveness of community-based SMA screening programs.
Benzer Tezler
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerde sağlık okuryazarlığı düzeyi ile spinal musküler atrofi bilgi düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between health literacy level and spinal muscular atrophy knowledge level in individuals applying to family medicine outpatient clinic
ASLI HATUN SAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
- Erişkin bireylerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite belirtileri ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişki
The relationship between attention deficit and hyperactivity symptoms and social media addiction in adults
İREM NUR BAŞARAN ÖZCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİN PALA
- Stomalı bireylerin öz bakım gücü, öz yeterlilik ve yaşam kalitesi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of self-care agency, self-efficacy and quality of life levels of individuals with stoma
SEVGİ IŞKIN
- Pozitif düşünmeye dayalı grup eğitimi programının annelerin benlik algısı, eşlerine ve çocuklarına yönelik tutumları ile kendini denetleme becerisi ve otomatik düşünceleri üzerinde etkisi
The Effect of group training program based on positive thinking upon mothers perception of ego, attitudes toward their children, spouses ability of self-control and automatic thoughts
AYŞE DİLEK ÖĞRETİR
Doktora
Türkçe
2004
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BELKA ÖZDOĞAN