Geri Dön

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu(DEHB) tanılı6-12 yaş çocuklarda, serum iştah hormonları ve melatoninseviyelerinin; DEHB semptomları, uyku sorunları ve işlevselliküzerine etkisinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması

Comparison of the effects of serum appetite hormone and melatonin levels on adhd symptoms, sleep problems, and functionality in children aged 6–12 years diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and healthy controls

PDF İndir

  1. Tez No: 1005376
  2. Yazar: AYBİKE AYDIN OKUYAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MAHMUT CEM TARAKÇIOĞLU
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Çocuk psikiyatrisi, Child psychiatry
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
  10. Enstitü: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmada, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanılı çocuklarda; iştah, uyku-uyanıklık döngüsü ve enerji homeostazında rol oynayan nöroendokrin belirteçlerin (ghrelin, leptin, oreksin A/B, adiponektin, nöropeptit-Y, melatonin) düzeyleri ve bunların klinik değişkenlerle ilişkisi incelenmiştir. Yöntem: Çalışmaya, DSM-5 ölçütlerine göre DEHB tanısı alan 70 çocuk ile K- SADS-PL ile psikopatoloji yönünden taranmış 50 sağlıklı kontrol dâhil edildi. Hormon düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçüldü. Klinik değerlendirmede; Turgay DSM-IV-Dayalı Yıkıcı Davranış Bozuklukları Ölçeği (T-DSM-IV-Ö), Weiss İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (WİBÖ), Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi (ÇUAA) ve Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA) kullanıldı. Veriler Temel Bileşenler Analizi (TBA) ile incelendi. Bulgular: DEHB grubunda ÇUAA toplam puanı ile ÇYDA“duygusal yeme/içecek tutkusu”puanları anlamlı yüksek saptandı. Kontrollere kıyasla DEHB'de; ghrelin, oreksin A ve adiponektin düzeyleri anlamlı yüksek, leptin ve oreksin B düzeyleri anlamlı düşük bulundu. NPY ve Melatonin açısından fark izlenmedi. TBA'da, varyansın %39'unu açıklayan ve“Ghrelin/Oreksin A artışı, Leptin/Oreksin B azalışı”ile karakterize birinci bileşenin (PC1); semptom şiddeti (T-DSM-IV-Ö) ve işlevsellik kaybıyla (WİBÖ) pozitif korelasyon gösterdiği bulundu. Sonuç: Bu çalışmanın bulguları, DEHB tanılı çocuklarda iştah ve uyarılmayı artırıcı sistemlerin görece baskınlığı ve tokluk ve uyku-uyanıklık dengesini düzenleyen sinyallerin yetersizliğiyle karakterize bir nöroendokrin profil olasılığına işaret etmektedir. Ghrelin ve oreksin A düzeylerindeki yüksekliğin, düşük leptin düzeyleriyle oluşturduğu biyolojik örüntünün; ödül ve uyanıklık sistemlerini modüle ederek, DEHB semptomlarının şiddetlenmesine ve işlevsellikteki bozulmaya katkıda bulunabileceği düşünülmektedir. Çalışmamız, DEHB'nin patofizyolojisinde santral sinir sistemi ile periferik metabolik sinyaller arasındaki etkileşimin önemini vurgulamakta ve bu homeostatik yolakların gelecekteki çalışmalarda potansiyel birer inceleme alanı olabileceğine işaret etmektedir.

Özet (Çeviri)

Aim: This study examined the levels of neuroendocrine markers involved in appetite regulation, the sleep–wake cycle, and energy homeostasis (ghrelin, leptin, orexin A/B, adiponectin, neuropeptide Y, and melatonin) in children diagnosed with Attention- Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD), and investigated their associations with clinical variables. Methods: The study included 70 children diagnosed with ADHD according to DSM-5 criteria and 50 healthy controls screened for psychopathology using the K-SADS- PL. Serum hormone levels were measured using the ELISA method. Clinical assessments included Turgay DSM-IV–Based Disruptive Behavior Disorders Rating Scale (T-DSM- IV-S), Weiss Functional Impairment Rating Scale (WFIRS-P), Children's Sleep Habits Questionnaire (CSHQ), and the Child Eating Behavior Questionnaire (CEBQ). Data were analyzed using Principal Component Analysis (PCA). Results: The ADHD group showed significantly higher total CSHQ scores and higher emotional eating/food responsiveness scores on the CEBQ. Compared with controls, children with ADHD had significantly higher ghrelin, orexin A, and adiponectin levels, and significantly lower leptin and orexin B levels. No significant differences were observed for neuropeptide Y or melatonin. In PCA, the first principal component (PC1), explaining 39% of the total variance and characterized by increased ghrelin and orexin A together with decreased leptin and orexin B, showed a positive correlation with symptom severity (T-DSM-IV-S) and functional impairment (WFIRS-P). Conclusion: These findings suggest a neuroendocrine profile in children with ADHD characterized by a relative predominance of appetite- and arousal-promoting systems and insufficient signaling related to satiety and sleep–wake regulation. The biological pattern formed by elevated ghrelin and orexin A levels together with reduced leptin levels may contribute to increased symptom severity and functional impairment by modulating reward and arousal systems. This study highlights the importance of interactions between the central nervous system and peripheral metabolic signals in the pathophysiology of ADHD and indicates that these homeostatic pathways may represent potential targets for future research.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    646814

    Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı 6-12 yaş arası çocuklarda serum büyüme faktörleri ile birlikte galanin düzeylerinin ve bunlarla ilişkili olabilecek etmenlerin değerlendirilmesi

    Evaluation the levels of serum growth factors, galanin and the factors that may be related to them in children aged 6-12 years diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder

    CAVİTHAN GÜMÜŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    PsikiyatriFırat Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ İPEK PERÇİNEL YAZICI

  2. Tez No

    769428

    Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda leptin ve ghrelin serum düzeylerinin uyku alışkanlıkları ile ilişkisinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between SLEEP habits and leptin-ghrelin serum levels in children with attention deficit hyperactivity disorder

    ÖZGE DOMBAYCI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikiyatriMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NİLFER ŞAHİN

  3. Tez No

    945574

    DEHB tanılı çocuklarda bilişsel kopma sendromu belirtilerinin işlevsellik, yaşam kalitesi ve kan parametreleri ile ilişkisi

    Başlık çevirisi yok

    AHMET SEFA GÜMÜŞSOY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriKocaeli Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BURCU KARDAŞ

  4. Tez No

    844489

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı olan çocukların duygu tanıma becerisinin serum sitokin düzeyleri ile ilişkisi

    Relationship of emotion recognition skills of children with attention deficit hyperactivity disorder and serum cytokine levels

    SEVİL AYDOĞDU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikiyatriKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BAHADIR TURAN

  5. Tez No

    1003488

    Çocuklarda kan beyin bariyeri sıkı bağlantı protein düzeylerinin inflamasyon belirteçleri ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu semptomları ile ilişkisi

    The relationship of blood–brain barrier tight junction protein levels with inflammatory markers and attention deficit and hyperactivity disorder symptoms in children

    MELİS ELİF ŞENEL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MİRAÇ BARIŞ USTA

Geri Dön