Eko-matematiksel konularla zenginleştirilmiş matematik öğretimi: Matematiksel problem çözme becerisi ve çevresel farkındalığı üzerine bir eylem araştırması
Mathematics educations enriched with eco-mathematical themes: An action research study on mathematical problem solving skills and environmental awareness
- Tez No: 1005568
- Danışmanlar: PROF. DR. MEDİHA SARI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Eko-matematik, matematiksel problem çözme, çevre farkındalığı, ortaokul öğrencileri, Eco-mathematics, mathematical problem solving, environmental awareness, middle school students
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın amacı, eko-matematiksel konularla zenginleştirilmiş matematik öğretimi aracılığıyla ortaokul yedinci sınıf öğrencilerinin matematiksel problem çözme becerilerinin ve çevre farkındalıklarının geliştirilmesi, uygulama sürecinde karşılaşılan sorunların belirlenmesi, belirlenen sorunlara çözüm yolları üretilmesi, üretilen çözümlerin uygulanması olarak belirlenmiştir. Çalışmada bu amaca ulaşabilmek için eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Araştırmada katılımcıların belirlenmesinde kolay ulaşılabilir örneklem kullanılmıştır. Bu doğrultuda, araştırmanın katılımcıları, 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılı bahar döneminde, Adana il merkezine uzak bir köyde bulunan, alt sosyo-ekonomik düzeye sahip bir ortaokulda yedinci sınıf düzeyinde öğrenim gören 18 öğrenci olmuştur. Araştırmanın uygulama süreci dokuz hafta ve iki döngüden oluşmuş, iki ünite ve 18 kazanım ele alınmıştır. Döngü sürecinde toplam beş ek ders de yapılmıştır. Araştırmacı aynı zamanda uygulayıcı olarak görev almıştır. Veri toplama aracı olarak eylem uygulamasından önce, mevcut durumun belirlenmesine yönelik ve eylem uygulaması sonunda, öğrencilerin değişimlerinin belirlenmesi amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen“Matematiksel Problem Çözme Beceri Formu (MFÇ-BF), Çevre Farkındalığı Belirleme Formu (ÇF-BF), Eko-Matematik Öz-Değerlendirme Formu (E-ÖDF) ile Matematiksel Problem Çözme Becerisine ve Çevre Farkındalığına İlişkin Öğrenci Görüşme Formu”kullanılmıştır. Eylem uygulama sürecinde ise uygulama sürecine ilişkin kamera kayıtlarından, araştırmacı günlüğünden, gözlemci öğretmen günlüğünden, her derse yönelik öğrenci ders değerlendirme/öz-değerlendirme formlarından, döngü sonlarında belirli öğrencilerin uygulama sürecine yönelik görüşlerini belirlemeye yönelik görüşme formundan yararlanılmıştır. Ayrıca uygulama süreci sonunda öğretimin tümünü değerlendirmeye yönelik görüşme formu da kullanılmıştır. Verilerin analizi kapsamında nicel verilerin çözümlenmesinde betimsel ve karşılaştırmalı istatistik teknikleri kullanılırken; nitel veriler betimsel analiz ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları doğrultusunda, nicel verilere ilişkin MPÇ-BF ve ÇF-BF kapsamında Pearson Korelasyon ve Kendall's Tau-c katsayısı hesaplanmış; nitel verilere ilişkin, uzun süreli etkileşim, çeşitleme, derin odaklı veri toplama, uzman incelemesi, katılımcı teyidi, ayrıntılı raporlama, teyit edilebilirlik, araştırmacı etkisini kontrol etme, kodlayıcılar arası uyum teknikleri gibi önlemler alınmıştır. Ayrıca, araştırmanın etik boyutu açısından, gerekli yasal izinler, gönüllü katılım onayı ve veli izni alınması da alınan önlemler arasındadır. Mevcut durum bulgularının değerlendirilmesi sonucunda öğrencilerin matematiksel problem çözme becerisinin ve çevre farkındalıklarının yeterli olmadığı belirlenmiştir. Bu nedenle öğrencilerin matematiksel problem çözme becerilerinin ve çevre farkındalıklarının geliştirilmesi gerektiği düşüncesiyle eylem araştırması yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine planlanıp uygulamaya konulan eylem araştırması sürecinde ders süresine, sınıf yönetimine, matematiksel problem çözme süreçlerine, dışarıdan gelenlerin dersi bölmelerine, gürültü ve izinsiz konuşanların olmasına, dört işlem becerilerinde ve büyük sayılarda işlem yapmada zorlanmalarına, işlenen konuya yönelik önbilgi eksiliğine, sadeleştirme yapamamalarına, çevresel sorunlara ve öğrencilerin bazı kavramları öğrenmekte zorlanmalarına yönelik sorunların olduğu belirlenmiştir. Belirlenen sorunlara çözüm önerileri getirilmiş ve çözümler bir sonraki döngüye yansıtılmıştır. Öğretim sonrasında, öğrencilerin matematiksel problem çözme becerilerinin ve çevre farkındalıklarının yeterli düzeye yükseldiği ve olumlu yönde gelişim gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğrencilerin konulara ilişkin kavramları ve bilgileri daha iyi açıklayabildikleri, matematiksel problem çözme süreçlerini daha iyi ifade edebildikleri, matematiksel problemleri daha iyi çözebildikleri, çevre farkındalıklarının arttığı, çevre sorunlarını ifade etme ve bu sorunlara yönelik çözüm önerisi getirme konusunda daha yeterli oldukları, sorunlara ve çözümlere geniş yelpaze bakabildikleri ve günlük yaşamlarından örneklerle destekledikleri, kendilerini matematiksel problem çözme becerisi ve çevre farkındalığı konusunda daha yeterli gördükleri belirlenmiştir. Öğretimin değerlendirilmesine yönelik bulgular doğrultusunda, öğrencilerin eko-matematik konularla zenginleştirilmiş matematik öğretimine yönelik görüşlerinin genel anlamda olumlu olduğu, süreci sevdikleri ve keyif aldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonunda ayrı başlıklar halinde sonuçlara yer verilmiştir. Ayrıca uygulamaya dönük ve ilerde yapılabilecek çalışmalara yönelik öneriler de yer almaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this research was to improve the mathematical problem-solving skills and environmental awareness of seventh-grade middle school students through mathematics instruction enriched with eco-mathematical topics, to identify the problems encountered during the implementation process, to generate solutions to these problems, and to implement the generated solutions. To achieve this aim, an action research design was used. A convenient sampling method was employed to select the participants. Accordingly, the participants were 18 seventh-grade students attending a middle school in a village far from the city center of Adana, in a low socio-economic background, during the spring semester of the 2023-2024 academic year. The implementation process consisted of nine weeks and two cycles, covering two units and 18 learning objectives. A total of five additional lessons were also conducted during the cycle. The researcher also served as the implementer. As data collection tools, the following forms developed by the researcher were used:“Matematiksel Problem Çözme Beceri Formu (MPÇ-BF), Çevre Farkındalığı Belirleme Formu (ÇF-BF), EKO-Matematik Öz-Değerlendirme Formu (E-ÖDF), and Matematiksel Problem Çözme Becerisine ve Çevre Farkındalığına İlişkin Görüşme Formu”to determine the current situation before the action implementation and to identify student changes after the action implementation. During the action implementation process, camera recordings of the implementation process, the researcher's diary, the observer teacher's diary, student lesson evaluation/self-evaluation forms for each lesson, and an interview form to determine the opinions of specific students regarding the implementation process at the end of the cycles were utilized. In addition, an interview form to evaluate the entire teaching process was used at the end of the implementation process. In the analysis of the data, descriptive and comparative statistical techniques were used for the analysis of quantitative data, while qualitative data were analyzed with descriptive analysis and content analysis. In line with validity and reliability studies, Pearson correlation and Kendall's Tau-c coefficients were calculated for quantitative data within the scope of MPÇ-BF and ÇF-BF; for qualitative data, measures such as long-term interaction, diversification, in-depth data collection, expert review, participant confirmation, detailed reporting, confirmability, researcher effect control, and inter-coder agreement techniques were taken. Furthermore, in terms of the ethical dimension of the research, obtaining the necessary legal permissions, voluntary participation consent, and parental consent were also among the measures taken. As a result of the evaluation of the current situation findings, it was determined that students' mathematical problem-solving skills and environmental awareness were insufficient. Therefore, it was decided to conduct action research with the idea that students' mathematical problem-solving skills and environmental awareness should be improved. In the action research process planned and implemented based on this, problems were identified regarding lesson duration, classroom management, mathematical problem-solving processes, interruptions by outsiders, noise and unauthorized talking, difficulties in basic arithmetic and working with large numbers, lack of prior knowledge on the subject matter, inability to simplify concepts, environmental issues, and students' difficulty in learning certain concepts. Solutions were proposed for these identified problems, and these solutions were reflected in the next cycle. After the instruction, it was concluded that students' mathematical problem-solving skills and environmental awareness had increased to a sufficient level and shown positive development. Furthermore, it was determined that students were able to better explain concepts and information related to the topics, better express mathematical problem-solving processes, solve mathematical problems better, increase their environmental awareness, become more proficient in expressing environmental problems and proposing solutions to these problems, view problems and solutions from a perspective and support them with examples from their daily lives, and perceive themselves as more proficient in mathematical problem-solving skills and environmental awareness. Based on the findings regarding the evaluation of the instruction, it was concluded that students generally had positive opinions about mathematics instruction enriched with eco-mathematics topics, and that they liked and enjoyed the process. The results are presented in separate sections at the end of the study. Suggestions for practical application and future studies are also included.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Numerical modelling of wave induced soil liquefaction around buried pipelines and cables
Gömülü borular ve kablolar etrafında dalga kaynaklı zemin sıvılaşmasının sayısal modellenmesi
SELAHATTİN UTKU YILMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEYSEL ŞADAN ÖZGÜR KIRCA
- A Configuration of systematic approaches for drinking water distribution problem in metropolitan areas
Başlık çevirisi yok
SELİM KAHVECİOĞLU
Doktora
İngilizce
1997
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELİME SEZGİN
- Kaynak yoğun sektörler arasında endüstriyel simbiyoz yaklaşımı ile akış modellemesi ve optimizasyonu
Modeling and optimization of flows between resource intensive sectors using industrial symbiosis approach
ZEYNEP GÖKÇE YILGIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiTemiz Tükenmez Enerjiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERİH AYDINALP KÖKSAL