Türkiye'de yenilikçi tersine göç hareketlerinin Bourdieu'cü perspektiften incelenmesi
An analysis of innovative reverse migration movements in Turkey: A Bourdieusian perspective
- Tez No: 1005658
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HANDAN AKYİĞİT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de büyük şehirlerden küçük yerleşim birimlerine doğru gerçekleşen yenilikçi tersine göç hareketlerini, Bourdieu'nun alan-habitus-sermaye kavramları çerçevesinde inceleyerek, kentte biriken ekonomik, sosyal, kültürel ve sembolik sermayelerin kırsal alanlara aktarılmasıyla oluşan toplumsal ve ekonomik dönüşüm dinamiklerini açıklamayı hedeflemektedir. Özellikle 2000 sonrası dönemde hızlanan bu göçler, geleneksel iç göç literatüründeki kavramsal boşlukları doldurmak ve yenilikçi tersine göçün tanımı ile yerel kalkınmaya katkılarını bütüncül biçimde açıklamak amacıyla, büyük şehirlerde en az 10 yıl yaşamış ve göç ettikleri yerlere yenilik getiren bireylerin deneyimleri ele alınmıştır. Araştırma, enflasyon, çevre kirliliği, yoğun nüfus, pandemi, deprem gibi krizlerin tetiklediği itici faktörler ile yaşam kalitesi arayışı gibi bireysel motivasyonların yanı sıra, göçmenlerin risk alma kapasitesi ve yerel normlarla uyum süreçlerini kapsamaktadır. Veri toplama, nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiş olup, belirlenen kriterlere uyan katılımcılarla yapılan derinlemesine görüşmeler betimsel analiz tekniği kullanılarak kodlanmış, kategoriler ve temalar oluşturulmuştur. Tersine göç öncesi, süreci, sonrası ve yenilik temaları altında, habitus-alan uyumsuzlukları, sermaye dönüşümleri, heterodoks pratikler ve illusio kavramı üzerinden analiz edilmiştir. Katılımcıların büyük çoğunluğu göç sonrası meslek değiştirmiş ve yenilik fikirlerini göç öncesinde geliştirmişlerdir; bu yenilikler tarımsal dijitalleşme, kooperatifleşme, yeni ürün üretme, yeni işletme açma, e-ticaret gibi alanlarda yerel istihdam ve ekonomik çeşitliliği artırmıştır. Bulgular, yenilikçi tersine göçün klasik geri dönüşten farklılaşarak, bilgi ve deneyim transferiyle kırsal kalkınmayı hızlandırdığını ortaya koymuştur. Göç edenlerin memnuniyetleri yüksek olsa da başarı bireysel sermayeler ve yerel kabulle ilişkilidir. Sürdürülebilirlik için altyapı iyileştirmeleri, finansal teşvikler, eğitim ve toplumsal etkileşim şarttır; konfor alanı terk edememe gibi tutucu faktörler ise göç potansiyelini sınırlamaktadır. Araştırma, itici-çekici-tutucu faktörlere“yaşanmış alışkanlık”kavramını ekleyerek teorik katkı sunmakta ve kamu politikalarına ampirik veriler sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines innovative reverse migration movements from large cities to smaller settlements in Turkey within the framework of Bourdieu's field-habitus-capital concepts, aiming to explain the social and economic transformation dynamics arising from the transfer of economic, social, cultural, and symbolic capitals accumulated in urban areas to rural regions. In particular, these migrations, which have accelerated since 2000, address conceptual gaps in traditional internal migration literature by comprehensively explaining the definition of innovative reverse migration and its contributions to local development, focusing on the experiences of individuals who have lived in large cities for at least 10 years and brought innovations to their destinations. The research covers push factors triggered by crises such as inflation, environmental pollution, high population density, pandemic, and earthquakes, alongside individual motivations like the pursuit of quality of life, as well as migrants' risk-taking capacity and adaptation processes to local norms.Data collection was conducted using qualitative research methods, with in-depth interviews from participants meeting the criteria coded via descriptive analysis techniques to form categories and themes. Under themes of pre-migration, migration process, post-migration, and innovation, the analysis addressed habitus-field mismatches, capital transformations, heterodox practices, and the illusio concept. The majority of participants changed professions after migration and developed innovation ideas beforehand; these innovations—in areas like agricultural digitalization, cooperatives, new product production, new business openings, and e-commerce—have increased local employment and economic diversity.The findings reveal that innovative reverse migration differs from classical return migration by accelerating rural development through knowledge and experience transfer. While migrants report high satisfaction, success depends on individual capitals and local acceptance. Sustainability requires infrastructure improvements, financial incentives, education, and social interaction; factors like reluctance to leave comfort zones limit migration potential. The study contributes theoretically by adding the“lived habitus”concept to push-pull-retaining factors and provides empirical data for public policies.
Benzer Tezler
- Türkiye'nin AB Görsel İşitsel Politikalarına Uyum Çabaları
Turkey's efforts for harmonization to the EU audiovisual policies
FAİK UYANIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
İletişim BilimleriMarmara Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ATİLLA GİRGİN
PROF.DR. MELDA CİNMAN ŞİMŞEK
PROF.DR. ŞENGÜL ÖZERKAN
- Redesigning fixed-wing loitering munition as solar supported by using reverse engineering method
Sabit kanatlı dolanan mühimmatların tersine mühendislik yöntemiyle solar destekli olarak tasarımı
HARUN AYDEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Savunma ve Savunma TeknolojileriAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSavunma Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH VEHBİ ÇELEBİ
- Küçük sanayi işletmelerinde finansman kaynakları içinde kredilerin yeri ve bir uygulama
Başlık çevirisi yok
İSMET BOLAT
- Bilişim sektöründe pazar odaklılık, yenilik stratejileri ve yenilik kabiliyeti arasındaki ilişkiler ve bunların şirket performansı üzerindeki etkileri
Relationships between market orientation, innovation strategies and innovative capability in information industry and effects of these on firm's performance
GÜLŞEN AKMAN
Doktora
Türkçe
2003
İşletmeGebze Yüksek Teknoloji Enstitüsüİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. CENGİZ YILMAZ