Teknolojik gelişmelerin gelir düzeyi üzerindeki etkisi ampirik bir çalışma
The effect of technological developments on income levels: An empirical study
- Tez No: 1005828
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM ARSLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, teknolojik gelişmenin gelir düzeyi üzerindeki etkilerini teorik, analitik ve ampirik bir çerçevede incelemektedir. Dijitalleşmenin hızlanması, yenilikçilik kapasitesinin artması, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin yaygınlaşması ve bilgi temelli üretim yapılarının güçlenmesi, ekonomik büyümenin niteliğini derinden değiştirmektedir. Bu çerçevede teknoloji, yalnızca üretim süreçlerinde verimliliği artıran bir unsur değil, aynı zamanda ekonomik yapı, sektörel dönüşüm, beşerî sermaye ve gelir dağılımı üzerinde belirleyici rol oynayan stratejik bir faktördür. Çalışmada teknolojik gelişme; araştırma ve geliştirme harcamalarının GSYH içindeki payı, yerli patent başvuruları ve bilgi ile iletişim teknolojileri hizmet ihracatı göstergeleriyle temsil edilmiş; gelir düzeyi ise kişi başı reel GSYH verileriyle ölçülmüştür. Ulusal ve uluslararası veri kaynaklarından elde edilen zaman serisi verileri ekonometrik yöntemlerle analiz edilmiştir. Birim kök testleri ve model tahminleri, teknolojik gelişmenin gelir düzeyini pozitif yönde etkilediğini; ancak bu etkinin büyüklüğünün göstergeler ve dönemler arasında farklılaştığını ortaya koymaktadır. Araştırma bulguları, araştırma ve geliştirme harcamaları ile bilgi ve iletişim teknolojileri hizmet ihracatının uzun dönemli ve istatistiksel açıdan anlamlı etkiler yarattığını göstermektedir. Buna karşın beşerî sermaye niteliği, kurumsal yapı ve dijital altyapı gibi unsurların teknolojik ilerlemenin ekonomik çıktıya dönüşme sürecini sınırlandırabildiği de tespit edilmiştir. Teknolojik göstergelerde gözlenen artışlara rağmen bu etkinin homojen olmadığı ve ülkenin yapısal koşullarına göre değiştiği görülmektedir. Elde edilen bulgular doğrultusunda yenilikçilik ekosisteminin güçlendirilmesi, dijital altyapının geliştirilmesi ve beşerî sermayenin niteliğinin artırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the effects of technological development on income levels within a comprehensive theoretical, analytical, and empirical framework. The acceleration of digitalization, the expansion of innovation capacity, the intensification of research and development activities, and the growing prevalence of knowledge-based production have fundamentally transformed the nature of economic growth. In this context, technology is regarded not only as a factor that enhances productivity in production processes but also as a strategic element shaping economic structure, sectoral transformation, human capital, and income distribution. In the study, technological development is represented by three indicators: the share of research and development expenditures in GDP, domestic patent applications, and ICT service exports, while income level is assessed using real per capita GDP data. Time-series datasets obtained from national and international sources were analyzed using econometric methods. Unit root tests and model estimations reveal that technological development positively influences income levels, although the magnitude of this effect varies across indicators and time periods. Empirical findings demonstrate that research and development expenditures and ICT service exports generate significant long-term effects on income growth. Nevertheless, factors such as human capital quality, institutional structure, and digital infrastructure have been found to constrain the transformation of technological progress into economic output. Despite improvements in technological indicators, the impact is not uniform and varies according to the structural conditions of the country. Based on these findings, strengthening the innovation ecosystem, improving digital infrastructure, and enhancing human capital quality are recommended.
Benzer Tezler
- Modeling socio-spatial change: Impact of socio-technological factors on future urban space configuration
Sosyo-mekansal değişimin modellenmesi: Sosyo-teknolojik faktörlerin geleceğin kentsel mekan kurgusuna etkisi
ASLI ULUBAŞ HAMURCU
Doktora
İngilizce
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH TERZİ
- Teknolojik inovasyonun gelir dağılımı üzerindeki etkisi: AB-15 ülkeleri örneği
The impact of technological innovation on income distribution: The case of EU-15 countries
ILKIN MAMMADOV
Doktora
Türkçe
2026
Ekonometriİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİFE AKİŞ
DOÇ. DR. DEMET ÇAK
- The transformative role of digital art in public space: an experimental study on Haydarpaşa silos
Dijital sanatın kamusal mekanda dönüştürücü rolü: Haydarpaşa siloları üzerine deneysel bir inceleme
GÜLAY DİDİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL EREN KÜRKÇÜOĞLU
- Türkiye'de obezite üzerinde sosyoekonomik değişkenlerin etkileri ve eşitsizlik
The effects of socioeconomi̇c vari̇ables on obesi̇ty i̇n Turkey and inequality
F. BANU BEYAZ SİPAHİ
- Araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin vergi gelirleri üzerindeki etkisi: OECD ülkelerinden ampirik bir uygulama
The effect of research and development activities on tax revenues: An empiric application from OECD countries
FUAT TÖREDİ