Geri Dön

Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler için çok dillileştirilmiş temel seviye sözlük modeli önerisi

A multilingual basic level dictionary model proposal for learners of Turkish as a foreign language

PDF İndir

  1. Tez No: 1005831
  2. Yazar: BERKAY ÇAĞLAR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. OSMAN KÜRŞAT YORGANCI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Yabancı dil olarak Türkçe, sözlük modeli önerisi, çok dillileştirilmiş sözlük, Teaching Turkish as a foreign language, dictionary model proposal, multilingualized dictionary
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmada, yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler için temel seviyeye yönelik çok dillileştirilmiş bir sözlük modeli önerilmesi amaçlanmıştır. Alan yazın incelendiğinde sözlük, söz varlığı ve sözlükçülük üzerine çeşitli çalışmaların bulunduğu; tek dilli, iki dilli, iki dillileştirilmiş ve çok dilli sözlük türlerine ilişkin araştırmaların yapıldığı görülmüştür. Ancak yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlere yönelik çok dillileştirilmiş sözlükler üzerine doğrudan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle alanda eksikliği hissedilen yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler için çok dillileştirilmiş sözlükler üzerine bir çalışma yapılabileceği görülmüştür. Araştırmanın inceleme nesnesini, yabancılara Türkçe öğretiminde yaygın olarak kullanılan Gazi, İzmir ve Yeni İstanbul temel seviye ders kitapları oluşturmaktadır. Araştırma grubu iki aşamada belirlenmiştir. Sözlüğün hazırlık sürecinde, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Yıldız Teknik Üniversitesi TÖMER'de öğrenim gören A1-A2 düzeyindeki 17 öğrencinin görüşlerine başvurulmuştur. Tasarım sürecinde ise aynı düzeydeki 10 öğrenciden veri toplanmıştır. Ayrıca Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda görev yapan üç öğretim üyesinin görüşleri de araştırma sürecine dâhil edilmiştir. Araştırmada tasarım tabanlı araştırma yöntemi kullanılmıştır. Kelime listeleri, TS Corpus derlem programından elde edilen sıklık ve yaygınlık verilerine dayanarak oluşturulmuş; veri toplama sürecinde sormaca tekniğinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, temel seviye (A1-A2) Türkçe öğretim setlerinden TS Corpus aracılığıyla kelime sıklık ve yaygınlıkları dikkate alınarak oluşturulan ve uzman görüşleriyle kesinleştirilen 89 kelimelik bir ÇDTSSM kelime listesi hazırlanmıştır. Çok dillileştirilmiş temel seviye sözlükte, kelimelerin basit ve anlaşılır tanımlarla sunulması, kelimelerin üç farklı dilde karşılıklarının verilmesi, örnek cümlelere yer verilmesi, bu cümlelerin üç farklı dile çevrilmesi ve görsellerle desteklenmesi öne çıkan özellikler olarak görülmüştür. Elde edilen bulgulardan hareketle çok dillileştirilmiş temel seviye sözlüğün pedagojik açıdan uygun olduğu, hedef düzeye uygun hazırlandığı, dil öğrenme sürecinde işlevsel olarak kullanılabileceği ve çok dillileştirme avantajı sayesinde öğrenci dostu bir kaynak olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Özet (Çeviri)

This study aims to propose a multilingualized dictionary model at the basic level (A1–A2) for learners of Turkish as a foreign language. A review of the literature reveals that numerous studies have been conducted on dictionaries, vocabulary, and lexicography, and that various types of dictionaries—such as monolingual, bilingual, bilingualized, and multilingual dictionaries—have been examined. However, no direct study has been found on multilingualized dictionaries specifically designed for learners of Turkish as a foreign language. This gap highlights the need for developing such a model. The objects of analysis in this study consist of widely used basic-level (A1–A2) Turkish teaching coursebooks, namely Gazi, İzmir, and Yeni İstanbul. The study group was determined in two stages. In the preparation phase of the dictionary, the opinions of 17 A1–A2 level students studying at Yıldız Technical University TÖMER during the 2025–2026 academic year were collected. In the design phase, data were gathered from 10 students at the same proficiency level. In addition, the views of three faculty members working in the Department of Turkish Education were included throughout the research process. A design-based research method was employed in the study. Word lists were created based on frequency and dispersion values obtained from the TS Corpus database. Data were collected through questionnaires from both students and instructors, and the obtained data were analyzed using content analysis. According to the findings, an 89-word list was developed based on frequency and commonness values derived from basic-level Turkish teaching sets and finalized through expert opinions. The proposed multilingualized dictionary model includes features such as simple and clear definitions, equivalents of words in at least three languages, example sentences, translations of these sentences into three different languages, and visual support. Based on these findings, the dictionary model is considered pedagogically appropriate, suitable for the target level, functionally useful in the language learning process, and a learner-friendly resource due to its multilingual nature.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    876109

    Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler için dinleme/izleme materyali olarak masal ve bir uyarlama çalışması: Anadolu masalları

    Fairy tales as a listening/watching material for those learning Turkish as a foreign language and an adaptation work: Anadolu masalları

    GÜRKAN CEVİZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimGaziantep Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KADİR KAAN BÜYÜKİKİZ

  2. Tez No

    211610

    Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler için şimdiki zamanın metinlerle öğretimi

    Teaching present continuous tense through texts to the learners of Turkish as a foreign language

    ÖZLEM CAMKIRAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesi

    Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. VELİ DOĞAN GÜNAY

  3. Tez No

    848907

    Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde sıfat fiillerin incelenmesi: İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı bağlamında

    Analysis of participles in the Turkish as foreign language in the context of textbook İstanbul Yabancılar İçin Türkçe

    İVANA JAPUNDZİC

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi

    Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET YALÇIN YILMAZ

  4. Tez No

    819610

    Sabahattin Ali'nin“Değirmen”hikâyesinin metindilbilimsel ölçütler çerçevesinde yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B1 düzeyindeki öğrenciler için uyarlanması

    The adaptation of Sabahattin Ali's“Değirmen”story for B1 level students learning Turkish as a foreign language within the framework of text linguistics criteria

    İREM KELEŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimBartın Üniversitesi

    Yabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERPİL ÖZDEMİR

  5. Tez No

    672217

    Planned and spontaneous translanguaging pedagogies by bilingual and multilingual teachers with l2 and l3/l3+ learners

    İkinci dil, üçüncü ve daha fazla dil öğrenenlere yönelik iki dilli ve çok dilli öğretmenler tarafından hazırlıklı ve hazırlıksız olarak kullanılan dillerarası geçişlilik pedagojileri

    EMEL KÜÇÜKALİ

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Eğitim ve ÖğretimYeditepe Üniversitesi

    İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜNSER DİLARA KOÇBAŞ DEMİR

Geri Dön