Yüksek dereceli glial tümörler ve beyin metastazlarının ayrımında tümöral ve peritümöral alanlardan difüzyon tensör ve Q-Sampling Görüntüleme
Differentiation of high-grade gliomas and brain metastases using diffusion tensor and Q-Sampling Imaging of tumoral and peritumoral regions
- Tez No: 1005923
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURAK KOÇAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Radiology and Nuclear Medicine
- Anahtar Kelimeler: Difüzyon Tensör Görüntüleme, Yüksek Dereceli Glial Tümör, Q-Sampling, Beyin Metastazı, Manyetik Rezonans Görüntüleme, Diffusion Tensor Imaging, High Grade Glial Tumor, Q-Sampling, Brain Metastasis, Magnetic Resonance Imaging
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Radyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Yüksek dereceli glial tümörler (YDGT) ve beyin metastazlarının konvansiyonel manyetik rezonans görüntüleme ile ayrımı klinik pratikte önemli zorluklar barındırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, erişkin hastalarda YDGT ile beyin metastazlarının ayırıcı tanısında Difüzyon Tensör Görüntüleme (DTI) ve Genelleştirilmiş Q-Sampling Görüntüleme (GQI) yöntemlerinden elde edilen kantitatif parametrelerin tümöral ve peritümöral alanlardaki etkinliğini karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, preoperatif 3T MR cihazında DTI protokolü ile görüntülemesi yapılmış ve histopatolojik tanısı doğrulanmış YDGT ve beyin metastazı hastaları retrospektif olarak dahil edilmiştir. Kontrast tutan solid tümör alanından ve peritümöral FLAIR hiperintens alandan standardize edilmiş ilgi alanları (ROI) yerleştirilerek kantitatif ölçümler elde edilmiştir. Difüzyon verileri üzerinden DTI (FA, MD, AD, RD) ve GQI (QA, ISO, RDI, QIR) parametreleri hesaplanmıştır. İstatistiksel değerlendirmede ROC eğrisi analizi ve çok değişkenli lojistik regresyon modelleri kullanılmış, çoklu karşılaştırmalarda tip I hata riskini azaltmak için Bonferroni düzeltmesi uygulanmıştır. Bulgular: Belirlenen kriterleri karşılayan 40 YDGT ve 27 beyin metastazı olmak üzere toplam 67 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. İntratümöral analizlerde; FA, QIR ve QIR (maks) parametrelerinin YDGT grubunda metastazlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. ROC analizinde FA için 0,754, QIR için 0,767 ve QIR (maks) için 0,737 Eğri Altında Kalan Alan (AUC) değerleri elde edilerek bu parametrelerin güçlü ayırt edici özelliğe sahip olduğu gösterilmiştir. Peritümöral bölge değerlendirildiğinde ise; doku bütünlüğünü yansıtan FA-peri değeri YDGT grubunda anlamlı derecede yüksek bulunurken, vazojenik ödemi ve kısıtlanmış difüzyonu yansıtan ISO-peri ve RDI-peri değerleri metastaz grubunda anlamlı düzeyde daha yüksek ölçülmüştür. Peritümöral ROC analizlerinde FA-peri (AUC: 0,744), ISO-peri (AUC: 0,744) ve RDI-peri (AUC: 0,731) yüksek tanısal performans göstermiştir. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, intratümöral aksonal bütünlüğü temsil eden QIR ile peritümöral serbest su hareketini temsil eden ISO-peri parametrelerinin entegre edildiği model, 0,834 gibi oldukça yüksek bir AUC değerine ulaşarak YDGT-metastaz ayrımında en güçlü ve bağımsız öngörü modelini oluşturmuştur. Sonuç: Q-sampling tabanlı ileri difüzyon metriklerinden intratümöral QIR ve peritümöral ISO-peri, YDGT'lerin infiltratif doğasını ve metastazların saf vazojenik ödem karakterini klasik DTI parametrelerine kıyasla çok daha hassas ve kompartmansal olarak izole edebilmektedir. Literatürde bir ilk olarak QIR ve ISO-peri parametrelerinin birlikte kullanıldığı çok değişkenli model; klasik difüzyonun sınırlılıklarını aşarak, klinik pratikte cerrahi planlama ve ayırıcı tanı süreçlerine katkı sağlayabilecek, güvenilir ve yüksek doğruluk oranına sahip kantitatif bir radyolojik araç sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: Differentiating high-grade glial tumors (HGGT) and solitary brain metastases using conventional magnetic resonance imaging (MRI) presents significant challenges in clinical practice. The objective of this study was to comparatively evaluate the efficacy of quantitative parameters derived from Diffusion Tensor Imaging (DTI) and Generalized Q-Sampling Imaging (GQI) in both tumoral and peritumoral areas for the differential diagnosis of HGGT and solitary brain metastases in adult patients. Materials and Methods: Patients with histopathologically confirmed diagnoses of HGGT and brain metastases who underwent preoperative 3T MRI with a DTI protocol were retrospectively considered for inclusion in the study. DTI (FA, MD, AD, RD) and GQI (QA, ISO, RDI, QIR) parameters were calculated from the diffusion data. Quantitative measurements were obtained by placing standardized regions of interest (ROIs) within the contrast-enhancing solid tumor area and the peritumoral FLAIR hyperintense area. Statistical evaluations utilized Receiver Operating Characteristic (ROC) curve analysis and multivariate logistic regression models. Bonferroni correction was applied to reduce the risk of type I error in multiple comparisons. Results: A total of 67 patients, comprising 40 with HGGT and 27 with brain metastases, were included in the study. In the intratumoral analyses, FA, QIR, and QIR (max) parameters were found to be statistically significantly higher in the HGGT group compared to metastases. ROC analysis demonstrated Area Under the Curve (AUC) values of 0.754 for FA, 0.767 for QIR, and 0.737 for QIR (max), indicating strong discriminative capability for these parameters. Upon evaluation of the peritumoral region, the FA-peri value, reflecting tissue integrity, was significantly higher in the HGGT group, whereas ISO-peri and RDI-peri values, reflecting vasogenic edema and restricted diffusion respectively, were significantly higher in the metastasis group. Peritumoral ROC analyses revealed high diagnostic performance for FA-peri (AUC: 0.744), ISO-peri (AUC: 0.744), and RDI-peri (AUC: 0.731). In the multivariate logistic regression analysis, the model integrating intratumoral structural heterogeneity (QIR) and peritumoral free water movement (ISO-peri) achieved a remarkably high AUC of 0.834, constituting the most robust and independent predictive model for the HGGT-metastasis differentiation. Conclusion: Q-sampling-based advanced diffusion metrics (particularly QIR and ISO-peri) can isolate the infiltrative nature of HGGTs and the pure vasogenic edema character of metastases much more sensitively and compartmentally compared to classical DTI parameters. The multivariate model, utilizing QIR and ISO-peri parameters together for the first time in the literature, overcomes the limitations of classical diffusion and offers a reliable, highly accurate quantitative radiological tool that can contribute to surgical planning and differential diagnosis processes in clinical practice.
Benzer Tezler
- Yeni immunohistokimyasal belirteçler ve değişen 2016 WHO histopatolojik sınıflaması ışığında yüksek dereceli glial tümörlerin klinik prognozunun değerlendirilmesi
Analysis of prognosis of high grade gliomas in the view of new immunohistochemistry markers and 2016 WHO classification
DUYGU DÖLEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Patolojiİstanbul ÜniversitesiBeyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALTAY SENCER
- Yapay zeka derin öğrenme algoritmaları ile mr görüntüleri ve ameliyat sırasındaki mikroskop görüntüleri kullanılarak derin öğrenme tekniği ile tümör sınıflaması yapılması ve tümörün normal beyin dokusundan ayırt edilmesinin sağlanması
Başlık çevirisi yok
EFECAN ÇEKİÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolMarmara ÜniversitesiBeyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN DAĞÇINAR
- Glial tümörlerde morbidite ve mortaliteyi etkileyen faktörler ve klinik sonuçlarımızın yeni Dünya Sağlık Örgütü sınıflaması çerçevesinde retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the factors affecting morbidity and mortality in glial tumors and our clinical results within the framework of the new World Health Organization classification.
BERKAY AYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
NöroşirürjiSağlık Bilimleri ÜniversitesiBeyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN TEKİNER
- Glial tümörlerde serbest yağ asitlerinin tümör dokusu ve kandaki düzeyi ile tümör malignitesi arasındaki ilişki
The relationship between tumor tissue and blood free fatty acid levels and tumor malignancy in glial tumors
MEHMET KOPARAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
NöroşirürjiFırat ÜniversitesiBeyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METİN KAPLAN
- Determination of IDH 1, IDH2, MGMT, TERT, ATRX and H3F3A gene mutations in glial tumors
Glial tümörlerde IDH 1, IDH2, NGMT, tert, ATRX ve H3F3A gen mutasyonlarının belirlenmesı
CUMHUR KAAN YALTIRIK
Doktora
İngilizce
2021
NöroşirürjiYeditepe ÜniversitesiMoleküler Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY İSBİR