Gıda sektöründe satın alma süreçlerinin yapay zekâ tabanlı iç kontrol sistemleriyle yeniden şekillendirilmesi
Reshaping purchasing processes in the food sector with artificial intelligence-based internal control systems
- Tez No: 1005989
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜSEYİN MERT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe ve Denetim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, yiyecek endüstrisindeki alım faaliyetlerinin yapay zekâ temelli dahili denetim mekanizmalarıyla nasıl yenilenebileceğini incelemektedir. Gıda kesimi; girift tedarik ağı yapısı, yüksek takip edilebilirlik icapları ve katı mevzuatlar yüzünden risk yönetiminin ve dahili denetim tatbikatlarının hayati önem taşıdığı bir sahadır. Klasik dahili denetim araçları, artan bilgi miktarı, sürat ve netlik istekleri karşısında yetersiz kalmaktadır; böylece yapay zekâ destekli uygulamalar firmalar için stratejik bir değişim vasıtası olmaktadır. Tezin içeriğinde evveliyetle gıda kesiminin yapısı, geçmiş seyri, ticari ehemmiyeti ve sektörel bağlantıları ele alınmış; akabinde alım faaliyetlerinin çerçevesi, işleyişi, safhaları, hata ve dolandırıcılık tehlikeleri detaylıca mütalaa edilmiştir. Dahili denetim sistemlerine dair kısımda ise dahili denetimin tanımı, maksatları, ögeleri, tarihi seyri ve COSO başta olmak üzere değişik dahili denetim şemaları derinlemesine incelenmiştir. Araştırmanın esas merkezini oluşturan kısımda, makine öğrenimi, tabii lisan işleme (NLP), hesaplamalı algı ve robotik süreç tamamlama (RPA) gibi yapay zekâ tekniklerinin alım süreçlerine ve dahili denetim düzeneklerine katkıları yayın bulguları ışığında tahlil edilmiştir. Nihayetinde, yapay zekâ destekli dahili denetim sistemlerinin yiyecek işletmelerinde alım faaliyetlerini belirgin ölçüde geliştirme kapasitesine sahip olduğu; fakat bu değişimin muvaffakiyetli olabilmesi için teknolojik olanaklar, personel yeterliliği, süreç uyumu ve kurumsal denetim ahlakı gibi etmenlerin beraberce değerlendirilmesi lüzumu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This research examines how procurement activities in the food industry can be transformed through artificial intelligence–based internal audit mechanisms. The food sector is a field in which risk management and internal audit practices are of vital importance due to its complex supply chain structure, high traceability requirements, and strict regulatory framework. Traditional internal audit tools have become insufficient in the face of increasing data volume, speed, and accuracy demands; therefore, AI-supported applications have emerged as a strategic instrument of transformation for firms. Within the scope of the thesis, the structure of the food sector, its historical development, commercial significance, and sectoral linkages are first addressed; subsequently, the framework, functioning, stages, and error and fraud risks of procurement activities are examined in detail. In the section devoted to internal audit systems, the definition, objectives, components, and historical evolution of internal auditing, as well as various internal control frameworks—particularly COSO—are analyzed in depth. In the core section of the study, the contributions of artificial intelligence techniques such as machine learning, natural language processing (NLP), computer vision, and robotic process automation (RPA) to procurement processes and internal audit mechanisms are evaluated in light of findings from the existing literature. Ultimately, the study concludes that AI-supported internal audit systems have significant potential to improve procurement activities in food enterprises; however, for this transformation to be successful, factors such as technological capabilities, staff competence, process alignment, and institutional audit ethics must be considered collectively.
Benzer Tezler
- Otel işletmelerinde yiyecek ve içecek maliyet kontrolu
Başlık çevirisi yok
NÜKHET SALTOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gazi ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Süt formüllerinin tüketim uygulamaları ve süt formüllerinin C vitamini içeriği ile pH değerleri
Başlık çevirisi yok
GÖNÜL VAROL
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Ege ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
- Değişik derim zamanı ve önsoğutmanın Bursa siyahı incir çeşidinin meyve kalitesi ve pazarlama süresi üzerine etkileri
Effects of haruest time and precooling on fruit quality and shelf-life of the fig variety“Bursa siyahı”
FÜSUN GÜRSEL ÇELİKEL