Yapılandırılmış oyun terapi uygulamasının okul öncesi çocuklarının sosyal yetkinlik, saldırganlık, içedönüklük, yürütücü işlevler ve öz düzenleme becerilerine etkisi
The effect of structured play therapy application on social competence, aggression, introversion, executive functions, and self-regulation skills of preschool children
- Tez No: 1005998
- Danışmanlar: PROF. DR. NURSEL TOPKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, yapılandırılmış oyun terapisi temelli psikoeğitim programının okul öncesi çocukların sosyal yetkinlik, saldırganlık, içe dönüklük, yürütücü işlevler ve öz düzenleme becerilerine etkisini incelemektir. Araştırma, ön test ve son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, 2024-2025 eğitim öğretim yılında Samsun ili İlkadım ilçesindeki bir ilkokulun anasınıfına devam eden 4-6 yaş aralığındaki 90 çocuktan (45 deney, 45 kontrol grubu) oluşmaktadır. Çocuklar olasılığa dayalı olmayan örnekleme tekniklerinden biri olan uygun örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Deney grubuna 10 hafta boyunca haftada bir kez, her oturum 20-30 dakika olmak üzere yapılandırılmış oyun terapisi uygulanmış, kontrol grubuna ise herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Ayrıca deney grubunda yer alan çocukların ailelerine dört farklı oturumda bilgilendirme toplantısı yapıldı.Psikoeğitim programında deney grubundaki çocuklarla duygular, duygu düzenleme, sosyal beceriler, öz düzenleme ve empati geliştirmeye yönelik yapılandırılmış oyun aktiviteleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın veri toplama araçları Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme-30 Ölçeği, Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlevler Envanteri ve 4-6 Yaş Çocuklarına Yönelik Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği'dir. Veriler bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü ANCOVA ve tekrarlanan ölçümler için ANOVA ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, yapılandırılmış oyun terapisinin okul öncesi çocukların sosyal yetkinlik düzeylerini artırmada, çalışan bellek ve ketleyici kontrol yürütücü işlev sorunlarını azaltmada, engelleyici kontrol ve dikkat öz düzenleme becerilerini geliştirmede etkili olduğunu göstermiştir. Saldırganlık ve içe dönüklük düzeylerini azaltmada ise kısmen etkili olduğu bulunmuştur. Bu kazanımlar izleme çalışmasında büyük ölçüde korunmuştur. Araştırma bulguları, yapılandırılmış oyun terapisinin okul öncesi dönem çocuklarının çok yönlü gelişimini destekleyen etkili bir müdahale yöntemi olabileceğini göstermektedir. İlerleyen araştırmalarda farklı örneklemlerde yapılandırılmış oyun terapisinin etkililiğinin incelenmesi, uzun süreli izleme çalışmalarının yapılması ve nitel yöntemlerle sürecin derinlemesine incelenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the effect of a structured play therapy-based psychoeducation program on preschool children's social competence, aggression, introversion, executive functions, and self-regulation skills. The research was conducted using a pretest-posttest control group quasi-experimental design. The study group consisted of 90 children aged 4-6 years (45 experimental and 45 control group) attending kindergarten at a primary school in the İlkadım district of Samsun province during the 2024-2025 academic year. They were selected using convenience sampling method. The experimental group received structured play therapy once a week for 10 weeks, with each session lasting 20-30 minutes, while the control group received no intervention. In addition, four information sessions were held for the families of the children in the experimental group. In the psychoeducation program, structured play activities were carried out with the children in the experimental group to develop emotions, emotion regulation, social skills, self-regulation, and empathy. The Social Competence and Behavior Assessment-30 Scale, the Childhood Executive Functions Inventory, and the Self-Regulation Skills Scale for Children Aged 4-6 were used as data collection tools. The data were analyzed using independent samples t-tests, one-way ANCOVA, and ANOVA for repeated measures. The research results showed that structured play therapy was effective in increasing preschool children's social competence levels, reducing working memory and inhibitory control executive function problems, and developing inhibitory control and attention self-regulation skills. It was found to be partially effective in reducing aggression and introversion levels. These gains were largely maintained in the follow-up study. The research findings indicate that structured play therapy may be an effective intervention method that supports the multidimensional development of preschool children. Future research should examine the effectiveness of structured play therapy in different samples, conduct long-term follow-up studies, and investigate the process in depth using qualitative methods.
Benzer Tezler
- Effects of group theraplay on social skills and problem behaviors of preschoolers in classroom environment
Grup theraplay metodunun sınıf ortamında uygulamasının okulöncesi çocukların sosyal becerileri ve problem davranışları üzerine etkisi
SÜMEYYE SANCAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEYZA ERDEN
- Sınav kaygısına yönelik bilişsel davranışçı terapi odaklı oyunlaştırılmış kendine yardım uygulamasının geliştirilmesi
Developing a cognitive behavioral therapy based gamified self-help application for test anxiety
ERCAN AKIN
Doktora
Türkçe
2023
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKAN DOĞAN
- 'A home of hearts': The effectiveness of an intervention program for foster families
'Kalpten bir ev': Koruyucu aile müdahale programı'nın çocuk ve aileler üzerindeki etkisi
SELİN KİTİŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUDUM SÖYLEMEZ
- Serebral palsi'de yoğunlaştırılmış video bazlı oyun terapi uygulamalarının motor beceriler,günlük yaşam aktiviteleri ve katılım üzerine etkisi
The effect of intensive video-based game therapy applications on motor skills, daily living activities and participation in cerebral palsy
DUYGU USLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ergoterapiİstanbul Medipol ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET EMİR
- Çocuk merkezli oyun terapi tekniklerinin sınıf yönetiminde kullanılmasının çocukların sosyal becerilerine, davranış ve uyum sorunlarına etkisi
The impact of using child-centered play therapy techniques in classroom management on children's social skills, behavioral, and adjustment problems
ESRA KÖROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiTrabzon ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL REİSOĞLU