Dökümhanelerde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin belirlenmesi ve 5x5 L tipi matris yöntemiyle örnek risk analizi
Determination of occupational health and safety measures infoundries and sample risk analysis with 5x5 L-type matrix method
- Tez No: 1006037
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİRER ALBAYRAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kazalar, Accidents
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, alüminyum billet üretim tesisinde gerçekleştirilen saha araştırması ile dökümhane ortamlarında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin belirlenmesini ve mevcut risklerin sistemli bir şekilde değerlendirilmesini hedeflemektedir. Çalışmada, yüksek sıcaklık, ergimiş metal teması, hareketli makine parçaları, gaz sızıntıları, elektrik tehlikeleri ve ergonomik riskler gibi dökümhanelere özgü tehlike faktörleri ele alınmıştır. Araştırma yöntemi olarak 5x5 L Tipi Risk Değerlendirme Matrisi kullanılmış, üretim sahasında yapılan gözlemler çalışanlarla gerçekleştirilen görüşmeler ve iş akış süreçlerinin analizi sonucunda toplam 131 risk durumu tespit edilmiştir. Her risk, olasılık ve şiddet parametrelerine göre puanlanmış, elde edilen skorlar doğrultusunda %33,6'si yüksek, %60,3'ü orta ve %6,1'si düşük riskli olarak sınıflandırılmıştır. Bulgular, dökümhane süreçlerinin genel olarak yüksek tehlike barındırdığını, ancak uygun mühendislik, yönetimsel ve davranışsal önlemlerle bu risklerin kontrol altına alınabileceğini göstermektedir. Çalışma, yalnızca mevcut tehlikelerin tespitine değil aynı zamanda öncelikli işlemler ve kaynakların etkin bir şekilde kullanımına yönelik stratejik bir yaklaşım sunmaktadır. Literatürdeki benzer çalışmalardan farklı olarak saha verisine dayalı, gerçek zamanlı risk analizi yapılmış; teknik, yönetimsel ve eğitim odaklı çözüm önerileri bir arada sunulmuştur. Elde edilen sonuçlar, dökümhanelerde İSG kültürünün geliştirilmesinin, üretim verimliliği ve sürdürülebilirlik üzerinde doğrudan etkili olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to identify occupational health and safety measures in foundry environments and systematically assess existing risks through a field survey conducted at an aluminum billet production facility. The study addressed foundry-specific hazard factors such as high temperature, contact with molten metal, moving machine parts, gas leaks, electrical hazards, and ergonomic risks. The 5x5 L-Type Risk Assessment Matrix was used as the research method. A total of 131 risk situations were identified through observations at the production site, interviews with employees, and analysis of workflow processes. Each risk was scored according to probability and severity parameters, with 33,6% classified as high risk, 60,3% as medium risk, and 6,1% as low risk.The findings indicate that foundry processes generally present high risks, but these risks can be controlled with appropriate engineering, management, and behavioral measures. The study offers a strategic approach not only for identifying existing hazards but also for prioritizing processes and utilizing resources effectively. Unlike similar studies in the literature, a real-time risk analysis based on field data was conducted, and technical, management, and training-focused solutions were presented together. The results demonstrate that developing an OSH culture in foundries has a direct impact on production efficiency and sustainability.
Benzer Tezler
- Dökümhanelerde iş sağlığı güvenliği ve pratik uygulamalar
Occupational safety and practical applications in foundries
PINAR YEŞİLGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Mühendislik BilimleriMarmara Üniversitesiİş Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ADANIR
- Döküm iş kolunda yapılması gereken iş hijyeni ölçümlerinin iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ve standartlar açısından irdelenmesi
Evaluation of occupational hygiene measurement to be made in the casting work in terms of occupational health and safety legislation and standards
GAMZE KANDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Halk SağlığıDokuz Eylül Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ALPARSLAN ERGÖR
- Küçük ve orta ölçekli işletmelerde risk analizi uygulaması (dökümhaneler örneği)
Risk analysis practice in small and medium scale workplaces (foundries example)
GONCA ŞENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Halk SağlığıHacettepe Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZMİ BİLİR
- Döküm atölyelerinde tehlike kaynakları ve risk değerlendirilmesi
The sources of dangers in foundries and evaluation of risk
ALİ GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
KazalarGaziantep Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RÜSTEM YANAR
- Büyük ölçekli bir döküm tesisinde ergonomik risklerinreba, rula analizi ile tespit edilmesi ve robotlarla çalışmanın bu alandaki etkileri
Detecting ergonomic risks by reba, rula analysis in Alarge scale casting facility and the effects of working with robots in this AREA
GÜLŞAH KÜÇÜKSAVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Metalurji MühendisliğiÜsküdar Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RÜŞTÜ UÇAN