أسلوب التضمين في تفسير البيضاوي دراسة وصفية تحليلية
Beyzâvî tefsirinde tazmîn üslûbu: Betimsel ve analitik bir araştırma
- Tez No: 1006118
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞÜKRÜ MADEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Arapça
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İmâm Beydâvî'nin“ Beyzâvî Tefsirinde Tazmîn Üslûbu: Betimsel ve Analitik Bir Araştırma”konusunu incelemektedir. Araştırma, tazmin kavramını, tek bir lafzın aynı bağlamda birden fazla manayı ihtiva etmesine imkân tanıyan, böylece Kur'an metnindeki îcâz (özlülük) ve i'câz (eşsizlik) vasfını ortaya koyan belâgat ve dilbilimsel bir araç olarak tebarüz ettirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Beydâvî tefsirindeki tazmin uygulamalarının istikra (tümevarım) yoluyla tespit edilmesine; bunların fiillerde, isimlerde ve harflerde (edatlarda) tazmin şeklinde sınıflandırılmasına ve bu üslubun manayı yönlendirme ile ayetlerin delaletlerini genişletmedeki etkisinin beyan edilmesine odaklanmıştır. Araştırmacı çalışmasında, tümevarım ve analizi birleştiren bütüncül bir yöntem (entegre metot) benimsemiştir. Bu bağlamda, Beydâvî'nin açıkça ifade ettiği tazmin yerleri tespit edilmiş, ardından bu yerlerin içerdiği beyanî sırları ve istinbat edilen delaletleri ortaya çıkarmak amacıyla dilbilimsel ve belâgat açısından tahlil edilmiştir. Çalışma neticesinde bir dizi sonuca ulaşılmıştır. Bunların en önemlisi şudur: Beydâvî tefsiri, tazmin üslubu konusunda hassas bir analitik referans kabul edilmektedir. Zira müellif, lafzın zahirinde görünmeyen derin itikadî ve terbiyevî manaları ortaya çıkarmak için bu üslubu yetkinlikle kullanmıştır. Ayrıca sonuçlar, tazminin lafız tekrarına gerek kalmaksızın Kur'anî manayı zenginleştirmede etkin bir rol oynadığını ve bunun da Kur'an nazmının (dizilişinin) bediî yönünü yansıttığını ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
This study addresses the subject of“The Style of Tadmin (Grammatical Implication) in the Exegesis of al-Baydawi: A Descriptive and Analytical Study”utilizing Imam al-Baydawi's exegesis, Anwar al-Tanzil wa Asrar al-Ta'wil (The Lights of Revelation and Secrets of Interpretation), as an applied model. The research aims to elucidate the concept of Tazmin as a rhetorical and linguistic instrument that enables a single expression to assimilate multiple meanings within a single context, thereby highlighting the characteristics of conciseness (Ijaz) and inimitability (I'jaz) inherent in the Quranic text. The study focuses on extrapolating the applications of Tazmin within Al-Baydawi's exegesis, classifying them into Tazmin in verbs, nouns, and particles, while explicating the impact of this style in directing meaning and expanding the semantic indications of the verses. In this research, the researcher adopted an integrative approach combining induction and analysis; this involved extrapolating the instances of Tazmin explicitly stated by Al-Baydawi, followed by a linguistic and rhetorical analysis to unveil the graphical secrets and indications derived therefrom. The study concluded with a number of results, most notably: Al-Baydawi's exegesis is considered a precise analytical reference for the style of Tazmin, as the Imam employed it to reveal profound doctrinal and pedagogical meanings that are not apparent from the literal wording alone. Furthermore, the results demonstrated that Tazmin contributes effectively to enriching the Quranic meaning without the need for verbal repetition, reflecting the ingenuity of the Quranic composition.
Benzer Tezler
- أسـلوبُ الأخـذِ من كلام المُجادِل دراسة بلاغيَّة في القرآن الكريم
Kuran'da belâğat açısından mücadele edenin üslubuna cevap verme metodu
GHUSOUN HAMID
Yüksek Lisans
Arapça
2017
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KIRKIZ
- أسلوب التعليم الجماعي في تدريس الأصوات وأثره في كفاية معلّم اللّغة العربيّة للناطقين بغيرها
Grup öğretim tekniğiyle seslerin öğretimi ve yabancı dil öğretmeninin yeterliliğine etkisi
MUHAMMED CEMAL ALHUŞAN
Yüksek Lisans
Arapça
2018
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiArap Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ELMALI
- أسلوب الاستفهام في القرآن الكريم دراسة نحوية دلالية سورة الأعراف أنموذجا
Araf suresi özelinde Kur'ân-ı Kerim'de istifham üslubu –nahiv ve delalet ilmine özgü bir çalışma- / The interrogative method in the Holy Qur'an includes a semantic grammatical study and (Surat al-Aaraf is a modal)
KHALEEL MOHAMMED ALI
- أسلوب الكناية في الجزءين التاسع والعشرين والثلاثين من القران الكريم
Üslubu l- kinayefil- cüzeyn salâinmine l- Kur âni l- Kerîm (retorik analitik çalışma)
SALIM SABAH OTHMAN SHWAN
Yüksek Lisans
Arapça
2021
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM İBRAHİMOĞLU
- أسلوب الوصف في العربية دراسة نحوية بلاغية
Arapçada vasıf üslübü: Nahiv ve araştırması
ABDULLAH MOHAMAD
Yüksek Lisans
Arapça
2021
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMardin Artuklu ÜniversitesiArap Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AMER ELJARAH