Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin söz varlığını geliştirmede bellek destekleyicilerden loci yönteminin kullanımı üzerine bir araştırma
A study on the use of the loci method as a memory aid in improving the vocabulary of learners of Turkish as a foreign language
- Tez No: 1006205
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET SANCI UZUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Dil bilgisi-sözcük türleri, Yabancı dil öğretimi, Yabancı dil öğretimi stratejileri, Grammar-word types, Foreign language teaching, Foreign language learning strategies
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde bellek destekleyici stratejilerden biri olan loci yönteminin sözcük öğretimi üzerindeki etkisinin deneysel ve algısal olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Yabancı dil öğrenen bireylerin kısa sürede çok sayıda sözcüğü öğrenmeleri ve bu sözcükleri uzun süreli bellekte kalıcı hâle getirebilmeleri, etkili bellek stratejilerinin kullanımını gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda, görsel hafızayı temel alan loci yönteminin sözcük öğretimindeki rolü ele alınmıştır. Araştırma, nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanılmasını gerektirdiğinden karma araştırma yöntemlerinden yakınsak (eş zamanlı) karma yöntem deseni benimsenmiştir. B2 düzeyindeki yabancı öğrencilerinin loci yöntemiyle oluşturulmuş hikâyeler ve dört temel dil becerisini etkin biçimde kullanmalarını sağlayan etkinlikler aracılığıyla sözcük öğrenme süreçlerinin verimliliğinin artırılmaya çalışıldığı araştırmada uygulamaların öğrencilerin sözcük öğrenme başarısına ve sözcük, Türkçe ve dil öğrenmeye yönelik algılarına etkisini tespit etmek amacıyla ön-test son-test kontrol grupsuz deneysel yöntem kullanılmıştır. Türkçeye ve Türkçe sözcüklere yönelik algılarını ortaya koymak amacıyla metafor tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri sözcük başarı testi; nitel verileri yabancı öğrencilerin oluşturdukları metaforlar ve loci yönteminin kullanıldığı uygulamalar ile ilgili tutukları günlükler aracılığıyla elde edilmiştir. Günlükler, süreç boyunca öğrencilerin edindikleri deneyimler doğrultusunda yöntemin güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini ortaya koymada kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle belirlenen B2 düzeyindeki yabancı uyruklu öğrenciler oluşturmaktadır. Bu çalışmanın, bellek destekleyici stratejilerin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde sözcük öğrenimine ve öğrenci algılarına olan etkisini ortaya koyarak alanyazınındaki boşluğa katkı sağlaması ve uygulayıcılara örnek etkinlikler sunması beklenmektedir. Bu araştırmanın sonucunda, loci yöntemine dayalı sözcük öğretiminin öğrenenlerin sözcük başarısını artırdığı ve yabancı öğrencilerin sözcüklere, Türkçeye ve dil öğrenme sürecine yönelik olumsuz algılarının olumlu yönde değiştiği gözlemlenmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, it was aimed to examine experimentally and perceptually the effect of the loci method, one of the memory-supporting strategies, on vocabulary teaching in teaching Turkish as a foreign language. The necessity for foreign language learners to learn a large number of words in a short time and to make these words permanent in long-term memory requires the use of effective memory strategies. In this context, the role of the loci method, which is based on visual memory, in vocabulary teaching was addressed. Since the research required the use of quantitative and qualitative methods together, the convergent (simultaneous) mixed-method research design was adopted. In the study, in which it was attempted to increase the efficiency of vocabulary learning processes through stories created with the loci method and activities enabling students at the B2 level to use the four basic language skills effectively, a pre-test and post-test single-group experimental method was used in order to determine the effects of the implementations on students' vocabulary learning achievement and their perceptions toward vocabulary, Turkish, and language learning. The metaphor technique was used to reveal their perceptions toward Turkish and Turkish vocabulary. The quantitative data of the research were obtained through a vocabulary achievement test; the qualitative data were obtained through the metaphors created by foreign students and the diaries they kept regarding the implementations in which the loci method was used. The diaries were used to reveal the strengths and the aspects of the method that need improvement in line with the experiences gained by the students throughout the process. The sample of the research consisted of foreign students at the B2 level determined through convenience sampling. It is expected that this study will contribute to the gap in the literature by revealing the effects of memory-supporting strategies on vocabulary learning and student perceptions in teaching Turkish as a foreign language and by presenting sample activities to practitioners. As a result of this research, it was observed that vocabulary teaching based on the loci method increased learners' vocabulary achievement and that foreign students' negative perceptions toward vocabulary, Turkish, and the language learning process changed positively.
Benzer Tezler
- Yabancı dil öğretiminde duygu temelli bellek stratejileri uygulamalarıyla kelime bilgisi geliştirmenin öğrencilerin edim ve edinç düzeylerine etkileri
The effects of developing vocabulary by using applicationof emotional based memory strategies in foreign language teaching to the students' competence and performance levels
ADNAN OFLAZ
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ KARAKAYA
- Yabancılara Türkçe öğretiminde temel düzey söz varlığını belirleme: Yabancılar için hazırlanan Türkçe ders kitapları ile Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin yazılı ve sözlü anlatım uygulamalarına dayalı söz varlığı
Determination of basic level vocabulary in teaching Turkish to foreigners: Vocabulary in Turkish textbooks prepared for foreigners with vocabulary in written expression and spoken expression of learners of Turkish as a foreign language
ÖZLEM YAHŞİ
Doktora
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıSakarya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MEHDİ ERGÜZEL
DOÇ. DR. MUSTAFA ALTUN
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde çevrim içi derslerde WEB 2.0 araçları etkinlikleriyle B2 seviyesinde yazma becerisinin geliştirilmesi
Development of writing skills at B2 level with WEB 2.0 tools activities in online lessons in teaching Turkish as a foreign language
EZEL TÜRKMENOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUT GÜN
- Türkçe eğitimi açısından Sevinç Çokum'un hikâyelerindeki söz varlığı
Vocabulary in Sevinç Çokum's stories in terms of Turkish education
FAHRİ KIZILASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMİH ZEKA
- Yabancılara Türkçe öğretiminde söz varlığını geliştirmeye yönelik web 2.0 araçları: Kahoot! örneği
Web 2.0 tools in Turkish insrtuction of foreigners to improve vocabulary: Kahoot! example
CENGİZ TIRAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ZEKİ GÜVEN