Demokratik yönetim tarzının çalışan performansına etkisinde örgüt kültürünün aracı rolü ve buna yönelik bir araştırma
The mediating role of organizational culture in the effect of democratic management style on employee performance and a research study on this topic
- Tez No: 1006270
- Danışmanlar: PROF. DR. SALİH GÜNEY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Birey-örgüt uyumu, Çalışan performansı, Person organization fit, Employee performance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzün dinamik ve rekabetçi iş dünyasında, işletmelerin sürdürülebilir başarı yakalaması, yönetim süreçlerine çalışanların ne ölçüde dâhil edildiğiyle doğrudan ilişkilidir. Demokratik yönetim tarzı, karar alma süreçlerinde şeffaflığı, katılımı ve paylaşımcı liderliği esas alarak çalışan performansını etkileyen stratejik bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Yöneticilerin sergilediği demokratik tutumlar, çalışanların potansiyellerini ortaya koymalarına zemin hazırlayarak verimliliği artırırken; baskıcı veya otokratik yaklaşımlar kurumsal performans kayıplarına neden olabilmektedir. Bu bağlamda, örgüt kültürü, demokratik yönetim tarzı ile çalışan performansı arasındaki bu etkileşimde kritik bir aracı değişken olarak değerlendirilmektedir. Kurumsal değerler, normlar ve ortak inançlar bütünü olan örgüt kültürü, yönetimden gelen demokratik sinyallerin çalışanlar tarafından nasıl algılandığını ve davranışa nasıl dönüştürüldüğünü belirleyen temel çerçeveyi oluşturur. Bu çalışmanın temel amacı, demokratik yönetim tarzının çalışan performansı üzerindeki etkisini ve bu süreçte örgüt kültürünün üstlendiği aracı rolü derinlemesine analiz etmektir. İşletmelerin rekabet avantajı elde etmesi, insan kaynağının sadece fiziksel gücünden değil, entelektüel katılımından da yararlanmayı gerektirir. Ancak literatürde, yönetim tarzının performansa yansımasında kültürel dokunun oynadığı köprü görevi yeterince vurgulanmamıştır. Bu araştırma, demokratik yaklaşımların performansı artırma gücünün, mevcut örgütsel kültürle nasıl bir etkileşim içine girdiğini anlamayı hedeflemektedir. Araştırma yöntemi olarak anket tekniği tercih edilmiş ve farklı sektörlerden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Bu çalışma, demokratik yönetim tarzının çalışan performansı üzerindeki etkisini ve bu ilişkide örgüt kültürünün aracı rolünü ampirik olarak incelemektedir. Yapısal model analizleri; demokratik yönetimin performansı hem doğrudan hem de örgüt kültürü aracılığıyla pozitif yönde etkilediğini, özellikle 'katılım' ve 'misyon' odaklı kültürlerin bu etkiyi güçlendirdiğini ortaya koymuştur. Demografik bulgular ise yaş, eğitim ve kıdem faktörlerinin yönetim algısı ile performans üzerinde belirleyici farklılıklar yarattığını, ancak cinsiyet ve medeni durumun anlamlı bir etkisinin olmadığını göstermektedir. Sonuç olarak araştırma, sürdürülebilir bir performans artışı için yöneticilerin demokratik süreçleri destekleyici bir kurum kültürüyle bütünleştirmeleri ve kuşaklar arası beklenti farklarını gözeten stratejiler geliştirmeleri gerektiğini kanıtlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In today's dynamic and competitive business world, the sustainable success of enterprises is directly related to the extent to which employees are involved in management processes. Democratic management style stands out as a strategic element affecting employee performance by basing decision-making processes on transparency, participation, and shared leadership. While democratic attitudes exhibited by managers increase productivity by enabling employees to realize their potential, oppressive or autocratic approaches can lead to corporate performance losses. In this context, organizational culture is considered a critical mediator in this interaction between democratic management style and employee performance. Organizational culture, which is a set of corporate values, norms, and common beliefs, forms the basic framework that determines how democratic signals from management are perceived by employees and transformed into behavior. The primary objective of this study is to analyze in depth the impact of democratic management style on employee performance and the mediating role played by organizational culture in this process. Gaining a competitive advantage requires businesses to utilize not only the physical strength but also the intellectual participation of their human resources. However, in the literature, the bridge role played by the cultural fabric in reflecting management style on performance has not been sufficiently emphasized. This research aims to understand how the power of democratic approaches to increase performance interacts with the existing organizational culture. The survey technique was preferred as the research method, and data obtained from different sectors were analyzed. This study empirically examines the impact of democratic management style on employee performance and the mediating role of organizational culture in this relationship. Structural model analyses have revealed that democratic management affects performance both directly and positively through organizational culture, and that especially 'participation' and 'mission' oriented cultures strengthen this effect. Demographic findings show that age, education, and seniority factors create decisive differences in management perception and performance, while gender and marital status have no significant effect. In conclusion, the research proves that for a sustainable performance increase, managers should integrate democratic processes with a supportive corporate culture and develop strategies that consider intergenerational expectation differences.
Benzer Tezler
- Yöneticilerin çatışma yönetim tarzı ile çalışanların role dayalı performansı arasındaki ilişki ve algılanan örgütsel desteğin rolü
The relationship between the conflict management style of managers and the role based performance of employees and role of perceived organizational support
İLKNUR TAŞTAN BOZ
- Liderlik tarzının çalışan performansına etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma
A research on determining the effect of leadership style on employee performance
MOHAMED ABUBAKAR MOALIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İşletmeBursa Uludağ Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜSUN ÇINAR ALTINTAŞ
- Sağlık yöneticilerinin yönetim tarzı ve desteğinin çalışanların iş tatmini üzerindeki etkisinde iş performansın aracılık rolü
The mediating role of job performance in the impact of health managers' management style and support on employees' job satisfaction
OLEBENG MPHO MACKENZIE
Doktora
Türkçe
2026
Sağlık Kurumları YönetimiSelçuk ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET YORULMAZ
DOÇ. DR. BURHANETTİN UYSAL
- Vizyoner liderliğin çalışan performansına etkisinde pozitif psikolojik sermayenin aracılık rolü: Sağlık sektörü çalışanları üzerinde bir araştırma
Mediator effect of positive psychological capital on the relation visionary leadership and employee performance: A research on the healtcare employee
RABİA ŞAHİNOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeBahçeşehir Üniversitesiİnsan Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESİN CAN
- Mediator effect of positive psychological capital inthe relation between servant leadership andemployee performance in local governments
Yerel yönetimlerde hizmetkâr liderlik ile çalışanperformansı ilişkisinde pozitif psikolojik sermayeninaracı etkisi
AYDIN KESKİN KADIOĞLU
Doktora
Türkçe
2018
İşletmeYakın Doğu Üniversitesiİşletme Yönetimi ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMAL ZEHİR
PROF. DR. MUSTAFA SAĞSAN
DOÇ. DR. YASİN ŞEHİTOĞLU