Hakîm Ata'nın hayatı, eserleri ve yeni bulunan şiirleri
Hakim Ata's life, works, and newly discovered poems
- Tez No: 1006303
- Danışmanlar: PROF. DR. NURAN ÇETİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Hakim Ata, Tasavvuf, Yesevilik, Hakim Ata, Mystic, Yesevilik
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türk tasavvuf edebiyatının önemli temsilcilerinden olan Hakîm Ata'nın (öl. 582/1186), hayatı, eserleri ve tespit edilen yeni şiirlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada öncelikle Hakîm Ata'nın yaşadığı dönemin sosyo-kültürel ve tasavvufî ortamı ele alınarak tasavvuf ve Yesevîlik geleneği içindeki konumu belirlenmiştir. Çalışmanın özgün yönlerinden biri, klasik kaynaklarda sınırlı veya eksik kalan bilgilere dayalı olarak Hakîm Ata'nın annesi, babası, doğum yeri ve silsilesi hakkında ulaşılan yeni verilerin sistematik biçimde ortaya konmasıdır. Böylece mutasavvıfın biyografisi daha bütüncül bir çerçevede ele alınmıştır. Çalışmada Hakîm Ata'ya nispet edilen şiirler, Özbek Türkçesi ile yazılmış Kiril alfabesinde Türkçeye çevrilmiş, ardından muhteva ve üslup bakımından ayrıntılı biçimde tasavvufun ana prensiplerine dâir geniş bir analize tâbî tutulmuştur. Bu analizlerde“dost”,“gurbet”,“fakr”,“zühd”ve“âhiret”gibi temel kavram ve sembollerin Hakîm Ata'nın şiirlerinde nasıl işlendiği ortaya çıkarılmıştır. Böylece çalışma, biyografik yeni bulgular ve yeni şiirlerin tespiti eşliğinde yapılacak değerlendirmelerle tasavvuf literatürüne özgün katkılar sunacaktır. Elde edilen verilerle, Hakîm Ata'nın düşünce dünyasının ve edebî mirasının daha kapsamlı biçimde anlaşılmasına katkı sağlanması amaçlanmıştır. Ayrıca bu verilerin, sonraki araştırmalara katkı sunması hedeflenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the life, works, and newly identified poems of Hakîm Ata (d. 582/1186), a prominent representative of Turkish Sufi literature. Initially, the study addresses the socio-cultural and Sufi milieu of the period in which Hakîm Ata lived, thereby establishing his position within the Sufi and Yeseviyya tradition. One of the distinctive features of this study is the systematic presentation of new data regarding Hakîm Ata's parents, birthplace, and spiritual lineage (silsila), based on information that remained limited or incomplete in classical sources. Thus, the biography of the Sufi is approached within a more holistic framework. In this study, poems attributed to Hakîm Ata were identified from Uzbek manuscripts, translated into Turkish, and subsequently subjected to a comprehensive analysis regarding the fundamental principles of Sufism in terms of content and style. These analyses reveal how fundamental concepts and symbols such as“friend”(dost),“exile”(gurbet),“spiritual poverty”(fakr),“asceticism”(zühd), and“afterlife”(âhiret) are treated in Hakîm Ata's poetry. Consequently, the study is expected to provide original contributions to Sufi literature through evaluations based on new biographical findings and the identification of new poems. The obtained data aims to contribute to a more comprehensive understanding of Hakîm Ata's intellectual world and literary heritage. Furthermore, these findings are intended to contribute to future research.
Benzer Tezler
- Behçet Kemal Çağlar'ın eserlerinde Atatürk imgesi
The image of Atatürk in the works of Behçet Kemal Çağlar
DOĞUKAN KAHVECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEMUÇİN FAİK ERTAN
- Münir Nurettin Selçuk'un icracı olarak Türk musikisindeki yeri ve önemi
Başlık çevirisi yok
ŞEYDA YAVUZ
- Hamzavi'nin Hamzanamesi (26. cilt) giriş-inceleme-metin-sözlük
Hamzavi's Hamzaname (26. tome) introduction-analysi̇s-text-dictionary
YILMAZ FARAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Arel ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET YELTEN
- Mehmet Şemsettin Günaltay'ın hayatı, ilmi, , idari, siyasi faaliyetleri
Mehmet Şemsettin Günaltay's life and activities of education, science and politic
YAŞAR ÖZÜÇETİN
Doktora
Türkçe
2003
Kamu YönetimiGazi ÜniversitesiTürkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ŞAHİNGÖZ