Sakallı kızılağaç (alnus glutinosa subsp. barbata) meşcerelerinin doğal gençleştirilmesi: akçaabat örneği
Natural regeneration of bearded alder (alnus glutinosa subsp. barbata) stands: The case of akçaabat
- Tez No: 1006343
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AŞKIN GÖKTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ormancılık ve Orman Mühendisliği, Forestry and Forest Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Artvin Çoruh Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sakallı kızılağaç (Alnus glutinosa subsp. barbata), ülkemizin önemli ağaç türlerinden biridir. Bu çalışmada, 2022 yılında tohumlama kesimi uygulanan Düzköy Orman İşletme Şefliğine ait 77 numaralı Kzc3 sakallı kızılağaç meşceresinde yürütülen doğal gençleştirme ve gençlik bakım uygulamalarının, 2025 yılı sonu itibarıyla çimlenme, fidanların büyüme ve gelişimi ile genel gençleştirme başarısı üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Ayrıca elde edilen bulgular, uygulamada kullanılan yaklaşımlar ile karşılaştırılarak uygulamaya yönelik öneriler geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen verilere göre; 2023 yılı ilkbaharında 180 adet fidan sayım noktasında 96 noktada fidan görülmüş ve yüzde 53 fidan başarı yüzdesi tespit edilmişken, 2025 yılının sonbaharında 172 noktada fidan tespit edilmiş ve başarı yüzdesi yüzde 96 seviyesine ulaşmıştır. Deneme alanlarında yapılan tespitlerde ise meşcerede üç farklı yaş grubuna ait fidanların bulunduğu belirlenmiş; fidan boyu, çapı ve boy/çap oranı bakımından yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. 1 yaşındaki fidanlarda ortalama çap ve boy sırasıyla 3,19 ± 0,78 mm ve 20,83 ± 4,13 cm iken; 2 yaşında 5,60 ± 1,74 mm ve 34,57 ± 7,23 cm'dir. En dikkat çekici büyüme ivmesi 3 yaşındaki fidan grubunda tespit edilmiş olup ortalama çap 14,97 ± 4,75 mm, boy ise 80,59 ± 20,68 cm olarak ölçülmüştür. Yaş ilerledikçe fidanların boy ve çap değerlerinde belirgin artışlar gözlenirken, boy/çap oranının azalması fidanların daha dengeli ve mekanik olarak daha stabil bir morfolojik yapı kazandığını göstermiştir. Özellikle üç yaşlı fidanların yapısal açıdan daha kaliteli bir gençlik yapısı oluşturduğu belirlenmiştir. Gençlik başarı yüzdeleri ise gençleştirme sonrası ilk iki yıl görece düşük düzeylerde seyretmiş, üçüncü yılda ise belirgin bir artış göstererek yüksek ve kabul edilebilir bir seviyeye ulaşmıştır. Sonuç olarak, sakallı kızılağaç meşcerelerinde gençleştirme başarısının değerlendirilmesinde yalnızca gençlik yoğunluğunun değil, yaşa bağlı morfolojik gelişimin ve fidanların yapısal kalitesinin de dikkate alınması gerektiği ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
Bearded alder (Alnus glutinosa subsp. barbata) is one of the important tree species in Türkiye. In this study, the effects of natural regeneration and tending practices carried out in compartment no. 77 (Kzc3) bearded alder stand belonging to the Düzköy Forest Enterprise Chiefdom, where a seed tree cutting was applied in 2022, were evaluated in terms of germination, seedling growth and development, and overall regeneration success as of the end of 2025. In addition, the obtained findings were compared with the approaches used in practice, and management-oriented recommendations were developed. According to the data obtained within the scope of the study, seedlings were observed at 96 out of 180 seedling count points in the spring of 2023, corresponding to a seedling success rate of 53%. By the autumn of 2025, seedlings were detected at 172 points, and the success rate increased to 96%. Field observations revealed the presence of seedlings belonging to three different age classes within the stand. Statistically significant differences were determined among age classes in terms of seedling height, diameter, and height-to-diameter ratio. The mean diameter and height of one-year-old seedlings were 3.19 ± 0.78 mm and 20.83 ± 4.13 cm, respectively, while these values increased to 5.60 ± 1.74 mm and 34.57 ± 7.23 cm in two-year-old seedlings. The most remarkable growth increment was observed in the three-year-old seedling group, with a mean diameter of 14.97 ± 4.75 mm and a mean height of 80.59 ± 20.68 cm. While a pronounced increase in seedling height and diameter was observed with increasing age, the decrease in the height-to-diameter ratio indicated that seedlings developed a more balanced and mechanically stable morphological structure. In particular, three-year-old seedlings were found to form a structurally higher-quality regeneration layer. It was determined that three-year-old seedlings exhibit superior structural characteristics, thereby forming a higher-quality regeneration structure. Regeneration success rates remained relatively low during the first two years following regeneration; however, a pronounced increase was observed in the third year, reaching a high and acceptable level. Accordingly, the results indicate that the assessment of regeneration success in Caucasian alder (Alnus glutinosa subsp. barbata) stands should not be based solely on regeneration density, but should also incorporate age-related morphological development and the structural quality of seedlings.
Benzer Tezler
- Artvin-Arhavi yöresinde yapılan bir kızılağaç gençleştirme çalışmasının değerlendirilmesi
Evaluation of an alder tree regeneration study conducted in the Artvin-Arhavi region
MESUT BOLKVAZOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Ormancılık ve Orman MühendisliğiArtvin Çoruh ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER ÖLMEZ
- Farklı yetişme ortamı koşullarının sakallı kızılağaç (Alnus glutinosa (L.) Gaertn subsp. barbata (C. A. Mey.) Yalt.) meşcerelerinin gelişimine etkileri
Effects to growth of black alder (Alnus glutinosa (L.) Gaertn subsp. barbata (C. A. Mey.) Yalt.) stands of different site factors
İRFAN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT YILMAZ
- Farklı yetişme ortamı koşullarının sakallı kızılağaç (Alnus glutinosa subsp. barbata (C. A. Mey.) Yalt.) odununun bazı fiziksel ve mekanik özelliklerine etkileri
Effects to some physical and mechanical features of black alder (Alnus glutinosa subsp. barbata (C.A. Mey.) Yalt.) wood of different site conditions
ERGÜN KAHVECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT YILMAZ
- Farklı yetişme ortamı koşullarının sakallı kızılağaç (Alnus glutinosa subsp. barbata (C.A. Mey.) Yalt.) odununun bazı anatomik özelliklerine etkisi
Effects to some anatomical features of black alder (Alnus glutinosa subsp. barbata (C.A. Mey.) Yalt.) wood of different site conditions
SALİH MALKOÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
AnatomiKaradeniz Teknik ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT YILMAZ
- Sakallı kızılağaç (Alnus glutinosa subsp. barbata C.A. Mey.) Yalt.) tohumlarında tohum kaynağı ve bazı işlemlerin çimlenmeye etkileri üzerine bir araştırma
A research on seed's source of common alder(Alnus glutinosa subsp. barbata (C.A. Mey.) Yalt.) seeds and some procedures effects on the germination
GÜLİSTAN ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ALİ ÖMER ÜÇLER