Oda müziği işlevli salonlarda yüzey özellikleri değişiminin akustik koşullar üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of surface property variations on acoustic conditions in chamber music halls
- Tez No: 1006356
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET NURİ İLGÜREL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yapı Fiziği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Oda müziği, az sayıda müzisyenle ve küçük topluluklarca icra edilen klasik müzik türlerinden biridir. Her mekânı deneyimlemede olduğu gibi oda müziği işlevli salonlarda da mekânın deneyimlenmesinde duyuların korelasyonu, oda müziğinin icra edildiği mekanların özel salonlar ve küçük odalar gibi hem görsel hem de işitsel algının önem taşıdığı samimi mekanlar olarak tasarlanmış salonlar olarak adlandırılabileceğinden önem taşımaktadır. Görsel açıdan yıllardan beri barok stilden günümüzdeki kalıplaşmış beton yapılara dönüşmüş olsa da görsel açıdan kullanılan yüzey malzemeleri işitsel açıdan oluşan etkiyi değiştirmektedir. Bu etki duyusal sistemlerin korelasyonuyla ilişkilendirilir. İnsan duyuları birbirinden bağımsız işlemeyen bütünleşik bir algı sistemi oluşturur. Evrimsel süreç boyunca işitme ve görme duyuları birlikte çalışacak şekilde geliştiği için, bireyler işitsel bilgi yetersiz kaldığında görsel ipuçlarını otomatik olarak devreye sokar. Sesin belirsizleştiği ortamlarda konuşmacının dudak hareketlerinin izlenmesi, bu çapraz duyusal etkileşimin tipik bir örneğidir (McGurk ve Macdonald, 1976). Buradan yola çıkarak bir salondaki yüzeylerin akustik özellik açısından değişimi malzeme görünümlerinin de değişimini sağlayacağından işitsel özellikler salonun görsel tasarımı noktasında da öncülük yapmaktadır. Akustik açıdan iyi tasarlanmış ve işitsel konforun sağlandığı salonlarda yansışım süresi (reverberasyon süresi) başta olmak üzere, yeterli netlik ve ses düzeyi, hacimlilik gibi parametreler göz önünde bulundurulmalıdır. Akustik açıdan iyi tasarlanmış salonlarda dinleyiciler salondan hem görsel hem işitsel açıdan maksimum verim almaktadırlar. Bu noktada oda müziği işlevli salonlar boyutlarının klasik müzik salonlarına göre daha küçük olması nedeniyle hacim özfrekanslarının hacim yanıt eğrisini bozma riski taşımasından dolayı büyük salonlara göre akustik açıdan daha yüksek risk taşımaktadırlar. Ayrıca, sahnedeki sanatçılarla dinleyiciler arasında olması beklenen işitsel-görsel samimi ilişki göz ardı edilmemelidir. Hacmin görsel tasarım özelliklerinin değişimine bağlı olarak, geometrik özellikler, dinleyicilerin yerleşimi ve iç yüzey gereçlerinin akustik özellikleri değişmekte ve tüm bunlara bağlı olarak da hacim akustiği parametrelerinin değişimiyle dinleyici, sahnedeki sanatçılar ve mekân arasında kurulu olması gereken bütüncül ilişki değişim göstermektedir. Bu tez çalışmasının amacı; kabul edilebilir yansışım süresi koşulunu sağlayan oda müziği işlevli model oluşturan sanal bir salonda yutucu, yansıtıcı ve dağıtıcı yüzeylerin konumlarının ve gereç seçimi ile ilgili farklı konfigürasyonların salon genelindeki ortalama akustik koşullara ve dinleyici alanı genelindeki dağılımına etkisini akustik simülasyonlar yoluyla incelemek ve dolayısıyla salonda farklı dinleyici bölgelerindeki işitsel konfor koşullarının nasıl etkilenebileceğini nesnel hacim akustiği parametrelerine göre araştırmaktır.
Özet (Çeviri)
Chamber music is one of the classical music genres performed by a small number of musicians and small ensembles. As in the experiential quality of any architectural space, the correlation of sensory modalities plays a significant role in the perception of chamber music halls, which are considered intimate environments—such as dedicated small halls or rooms—where both visual and auditory perception are essential. Although the visual character of such spaces has transformed over time—from Baroque aesthetics to the more standardized concrete forms of today—the surface materials employed visually also alter the auditory experience. This phenomenon is associated with the interrelation of sensory systems. Throughout evolution, our sensory systems have developed to operate in coordination; therefore, a synergy has emerged between auditory and visual perception, leading these two modalities to function jointly. The tendency to begin lip-reading when a speaker's voice becomes too quiet or masked is evidence of this connection (McGurk & MacDonald, 1976). Based on this, any modification in the acoustic properties of the surfaces within a hall inherently alters the appearance of the materials; thus, auditory qualities play a guiding role in the visual design of the space. In acoustically well-designed halls where auditory comfort is ensured, parameters such as reverberation time, adequate clarity and sound level, and spatial impression must be considered. In such environments, listeners obtain maximum benefit from the space both visually and acoustically. At this point, chamber music halls pose a higher acoustic risk compared with large classical music halls, due to their smaller dimensions and the likelihood that room eigenfrequencies may disrupt the room response. Furthermore, the intimate auditory-visual relationship expected between performers on stage and the audience must not be overlooked. Depending on changes in the visual design characteristics of the volume, the geometric properties, seating arrangement, and acoustic attributes of interior surfaces vary; consequently, the holistic relationship that should exist between the listener, the performers, and the space is altered through changes in room acoustic parameters. The aim of this thesis is to investigate, through acoustic simulations, the effects of different configurations concerning the placement and material selection of absorbing, reflective, and diffusing surfaces in a virtual chamber music hall model that satisfies the condition of acceptable reverberation time. The study examines how these configurations influence both the average acoustic conditions throughout the hall and their spatial distribution within the audience area. Accordingly, it seeks to determine how auditory comfort conditions in different listener regions may be affected based on objective room acoustic parameters.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Ahmed Adnan Saygun'un Demet Suiti eserinin teknik açıdan incelenmesi
A technical analysis of Ahmed Adnan Saygun's Demet Suite
KADRİYE YAĞMUR YILDIRIM
- Worlds and worldings in Turkish psychedelia: Navigating belonging and contradictions
Türk saykodeliyasında dünyalar ve dünyalaştırmalar: Aidiyet ve çelişkiler arasında yol almak
SETENAY GÜLTEKİN
Doktora
İngilizce
2025
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ŞİRİN ÖZGÜN TANIR
DR. ROBERT OLIVER BEAHRS
- Açıköğretim Fakültesi televizyon derslerinin niteliği ve kitaplarla ilişkisi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
AYSEL GÜNAY
- Sounding the people: Populist logic and music politics in Early Republican Türkiye (1923-1952)
Halkı seslendirmek: Erken Cumhuriyet Türkiye'sinde popülist mantık ve müzik siyaseti (1923-1952)
GÖKHAN PARLAKTAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA BELMA OĞUL