16. yüzyıl Osmanlı hukukunda ırza yönelik suçlar ve cezaları
Sexual offenses and their punishments in 16th-century Ottoman law
- Tez No: 1006377
- Danışmanlar: PROF. DR. SÜLEYMAN KAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, Din, Hukuk, History, Religion, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, on altıncı yüzyıl Osmanlı ceza hukukunda ırza yönelik suçları ve cezaları incelemektedir. Zinaya teşebbüs ve ırza geçme suçları, çalışmanın odağını oluşturmaktadır. Çalışmada Osmanlı hukuk pratiğinin had alanına girmeyen zinaya teşebbüs suçunda başvurduğu ispat vasıtaları ve yargılama süreci incelenmektedir. Mezhepte ispatı için ağır şartlar vaz edilen cebren zina suçunun Osmanlı hukuk belgelerine nasıl yansıdığı, ispatın mümkün olmadığı durumlarda hukukun nasıl bir yol izlediği çalışmanın ana meseleleri arasındadır. Çalışma, teşebbüs seviyesinden kalan suçların yargılanması ve failin cezalandırılması noktasında hukukun daha esnek bir alana sahip olduğunu; ırza geçme şikayetlerinin ispatı hususunda mezhepte belirlenen ispat koşullarına sıkı sıkıya bağlı kalındığını; bu tür olaylarda tanığın bulunmaması halinde mağdur ve zanlının yaşadıkları mahallede sahip oldukları şöhret ve imajın suçlamanın düşmesi yahut davacının cezalandırılmasında önemli bir kriter olduğunu ileri sürmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines sexual-honor–related offences and their punishments in sixteenth-century Ottoman criminal law, focusing on attempted illicit sexual intercourse (zinā) and rape. It investigates the evidentiary means and judicial procedures employed in Ottoman legal practice for the offence of attempted zinā, which did not fall within the scope of ḥadd punishment. Another central concern of the study is how the offence of coerced zinā -whose proof is subject to stringent requirements in the Hanafī school- was reflected in Ottoman legal documents, and what legal course was pursued in cases where establishing proof was not possible. The study argues that the law possessed greater flexibility in adjudicating offences that remained at the level of attempt and in determining the offender's punishment; that, regarding the proof of rape allegations, the evidentiary standards set out in the school were adhered to strictly; and that, in the absence of witnesses, the reputation and public image of both the victim and the accused within their neighborhood constituted an important criterion in either dismissing the accusation or sanctioning the complainant.
Benzer Tezler
- Şeriyye sicilleri ışığında erken klasik dönem Osmanlı hukukunda fetva-kazâ ilişkisi
Fatwa-judiciary relation in early classical period Ottoman law in light of judiciary (qadi) records
FIRAT ORĞUN
Doktora
Türkçe
2023
DinRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ KUMAŞ
- Osmanlı Hukukunda sulh sözleşmesi: Üsküdar ve Bursa şer'iyye sicillerine göre borç ilişkilerinde sulh sözleşmesi (M.1501-1551/H. 906-958)
Sulh agreement in Ottoman Law: sulh agreement in relation to debts in records of Üsküdar and Bursa courts (A.D. 1501-1551/A.H. 906-958)
ESRA ÇETİNKAYA
- A practice in Ottoman Law: Accusations against the kızılbaş in the sixteenth century
Osmanlı hukukunda bir pratik: On altıncı yüzyılda kızılbaşlara karşı yapılan suçlamalar
FEYZANUR CEYLAN
- Osmanlı Devleti'nde evliliğin karşılıklı anlaşma ile sona erdirilmesi: Muhala'a (XVI. ve XVII. yüzyıl İstanbul Kadı Sicili kayıtlarına göre)
Termination of marriage in the Ottoman Empire by mutual agreement: Muhala'a (According to XVI. and XVII. century Istanbul Kadi Registers)
HÜSEYİN ÖMER ADAGİDELİ
- XVI. yüzyılın ikinci yarısında Ayıntâb'da suç ve ceza
Crime and punishment in Ayintâb in the second half of the XVI. century
BUSE ÇOCUKLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
TarihMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET YİĞİT
