A comparative analysis of government involvement in Turkey's fact-checking ecosystem: The cases of Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, Teyit Hatti, Teyit, and Doğruluk Payi
Türkiye'nin doğrulama ekosisteminde hükümet müdahalesinin karşılaştırmalı analizi: Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, Teyit Hattı, Teyit ve Doğruluk Payı örnekleri
- Tez No: 1006519
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SUNCEM KOÇER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tasarım, Teknoloji ve Toplum Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'deki doğrulama kuruluşlarını karşılaştırmalı çerçevede inceleyerek hükümet müdahalesinin, medya kontrolü ve kısıtlı basın özgürlüğüyle şekillenen hibrit medya sisteminde doğrulama pratiklerini nasıl dönüştürdüğünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma, 2023 Kahramanmaraş depremi ve 2023 seçimleri döneminde yayımlanan 1.200'den fazla doğrulama makalesinin nicel içerik analiziyle yürütülmüş olup hükümet kontrolündeki iki kuruluş olan Dezenformasyonla Mücadele Merkezi ve Teyit Hattı ile IFCN akreditasyonuna sahip iki bağımsız kuruluş olan Teyit ve Doğruluk Payı karşılaştırılmaktadır. Hükümet kontrolündeki kuruluşlar üretimlerinin yaklaşık yüzde 66,1'iyle hükümeti eleştiren iddialara yönelmekteyken, bağımsız kuruluşlar bu tür iddialarla sınırlı düzeyde ilgilenmektedir. Kaynak kullanımında da benzer farklılık göze çarpmaktadır: hükümet kontrolündeki kuruluşlar çoğunlukla resmî ve devlet kaynaklı anlatılara başvurmakta ve bu anlatıları yeniden üretmekteyken, bağımsız doğrulama kuruluşları daha çeşitli kaynak kullanımı sergilemektedir. Bunun yanı sıra, hükümet kontrolündeki kuruluşlar değerlendirmelerinde yalnızca ikili doğru/yanlış etiketi kullanmakta ve yazarlık konusunda sınırlı şeffaflık sunmaktayken, bağımsız kuruluşlar daha ayrıntılı etiketleme sistemleri benimsemekte ve yazarlık pratiklerinde neredeyse tam şeffaflık sağlamaktadır. Bu bulgular değerlendirildiğinde, hükümet kontrolündeki doğrulama faaliyetlerinin“işbirlikçi”mantık taşıdığı ve meşruiyet yönetimi ile kamusal söylemin biçimlendirilmesine yönelik mekanizma işlevi gördüğü görülmektedir. Bu çalışma, hükümet kontrolündeki doğrulama kuruluşlarına ilişkin ilk ampirik analizlerden birini sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis presents a systematic comparative analysis of fact-checking organizations in Turkey to examine how government involvement reshapes verification practices within a hybrid media system characterized by extensive media capture and restricted press freedom. Using a quantitative content analysis of more than 1,200 fact-checking articles published during the 2023 Kahramanmaraş earthquakes and the 2023 elections, the study compares two government-controlled organizations, Dezenformasyonla Mücadele Merkezi and Teyit Hattı, with two independent, IFCN-accredited organizations Teyit and Doğruluk Payı. The findings demonstrate a clear structural divergence between these organizational types. Government-controlled organizations disproportionately address claims that criticize the government, with approximately 66.1% of their output focused on such claims, while independent organizations exhibit limited engagement with government-critical claims. A similarly sharp contrast emerges in source reliance: government-controlled organizations predominantly use official, state-issued narratives and frequently reproduce official narratives, compared to independent fact-checking organizations. Additionally, government-controlled organizations employ only a binary“false”label across all assessments and limited transparency regarding authorship, in contrast to the more differentiated labelling and nearly full transparency regarding their authorship practices of independent organizations. Collectively, these patterns show that government-controlled fact-checking operates less as an independent verification mechanism and more as a mechanism of managing legitimacy and public discourse. The study provides one of the first empirical analyses of government-controlled fact-checking organizations in Turkey and contributes to understanding how verification practices operate under hybrid media systems.
Benzer Tezler
- Almanya Parlamentosu ve TBMM'de 2015 ve 2016 yıllarında göç hareketliliği üzerine yapılan tartışmaların analizi
An analysis of the debates on migration mobility in the German Parliament and TBMM in 2015 and 2016
SELİM YILDIRIM
Doktora
Türkçe
2024
Siyasal BilimlerGalatasaray ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI DİDEM DANIŞ ŞENYÜZ
- Sağlık sektöründe toplam kalite yönetimi
Total quality management in healt-care industry
METİN ŞENGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ETHEM TOLGA
- Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde yönetişim uygulaması ve görünürlük (Türkiye'deki sivil toplum kuruluşlarında görünürlük ve yönetişim anlayışı üzerine kalitatif bir araştırma)
Başlık çevirisi yok
SEMİHA YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Halkla İlişkilerAnkara ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BAYRAM KAYA
- Karşılaştırmalı yerel yönetim sistemleri: İtalya ve Türkiye örneği
Comparative local government systems: The case study of İtaly and Turkey
HÜLYA KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Kamu Yönetimiİstanbul ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADALET ALADA
- İngiliz hakimiyetinde Kıbrıs Türk (Müslüman) eğitimi (1914-1948)
The Turkish (Muslim) Cypriots' education under the british rule (1914–1948),
BİLAL GÜNEŞ