دراسة تفسيريَّة علميَّة في قَولِه تَعالى: ﴿وَأَنْبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِّن يَقْطِينٍ﴾ الصَّافات الآية 146
Ayetinin bilimsel ve tefsirî bir i̇ncelemesi“ (Sâffât Suresi, 146. ayet)”
- Tez No: 1006541
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULAZİZ HATİP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Arapça
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri (arapça) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Sâffât Suresi'nin 146. Ayetinde geçen «وَأَنْبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِّن يَقْطِينٍ» (“Onun üzerine yaktîn/kabak bitkisi bitirdik.”) ifadesine dair bilimsel ve tefsirî bir inceleme sunmayı amaçlamaktadır. Bu kısa ancak anlam bakımından zengin ayet, selef ve halef tefsirleri, bilimsel tefsir ve özellikle botanik ve beslenme tıbbı alanındaki modern bilimsel çalışmalar ışığında mukayeseli olarak ele alınmaktadır. Tezin amacı, Kur'an'ın mucizevî yönlerinden birini, yani Allah'ın Hz. Yunus'un özel durumuna uygun olarak“kabak”bitkisini seçmesini açıklamaktır. Bu çalışma, bilimsel tefsir alanında önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Zira,“yaktīn”(kabak) bitkisini konu alan bu ayet, daha önce bu şekilde bağımsız ve kapsamlı bir bilimsel analizle incelenmemiştir. Çalışma, Kur'an'da zikredilen bitkilerin bilimsel değerine yönelik yeni bir bilinç oluşturmaya katkı sağlamakta ve modern tıpta önemli yeri olan“kabak”bitkisinin önemine dikkat çekmektedir. Ayrıca, dil, şeriat ve bilim açısından dengeli bir metodoloji ile nesnel bilimsel tefsire dair bütüncül bir uygulama modeli sunmaktadır. Çalışma, kelimelerin anlamları ve bağlamları analiz edilerek ayetin klasik ve modern tefsir kaynaklarıyla karşılaştırmalı biçimde ele alınmasını içermektedir. Ayetin dilbilimsel, tıbbi ve bilimsel yönleri bütüncül biçimde analiz edilmektedir. Bu yönüyle, Kur'an'da geçen belirli bir bitki üzerine odaklanan nadir akademik araştırmalardan biridir ve“kabak”üzerine özel bir tez olması bakımından tektir. Tez ayrıca bilimsel, kültürel ve ekonomik katkılar sunmakta; Kur'anî bitkilerin bilimsel ve endüstriyel değerine dikkat çekmekte,“Kur'an tıbbı”kavramına akademik zemin hazırlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to present a scientific and exegetical study of the verse from Surah As-Saffat (verse 146). Although this verse is short, it is rich in meaning. The verse is examined comparatively in Salaf and the Khalaf, scientific interpretation, and modern scientific research— particularly in the fields of botany and nutritional medicine. The main goal of the thesis is to reveal one of the miraculous aspects of the Qur'an by clarifying the divine wisdom behind selecting the yaktīn (gourd) plant specifically as the healing method chosen by Allah for His prophet Yunus (peace be upon him) after his release from the belly of the whale. This study fills an important gap in the field of scientific Qur'anic studies, as no previous work has provided such a comprehensive and independent scientific analysis of this verse. It contributes to forming a new awareness regarding the scientific value of plants mentioned in the Qur'an—especially the gourd, which holds a prominent position in modern medical research. The thesis also emphasizes the deep relationship between the Qur'anic text and scientific facts, offering a balanced and holistic model of thematic scientific tafsir that adheres to the principles of language, sharia, and science. The study analyzes the verse linguistically and semantically and compares its meanings with contemporary scientific data within the framework of proper methodology in scientific tafsir. What distinguishes this research is its detailed focus on a single verse, examining it from linguistic, exegetical, scientific, and medical perspectives. It stands out as one of the rare academic studies dedicated entirely to a single plant mentioned in the Qur'an, and perhaps the only one focused exclusively on the gourd . The thesis presents a scientific, cultural, and economic contribution by offering a balanced applied model of scientific tafsir. It raises Qur'anic and intellectual awareness of Qur'anic plants and lays the foundation for a stronger cultural presence of“Qur'anic medicine.”It also recommends reconsidering the gourd plant as a rich source of natural food and medicine and encourages further pharmaceutical and industrial studies to utilize this plant in light of Qur'anic guidance to support the economies of producing countries .
Benzer Tezler
- النقد في التفسير عند مستجي زاده في كتابه“المعيار لما في تفسير القاضي من الأغيار”(سورة الفاتحة والبقرة وآل عمران نموذجا)/Mestçizade'nin“el-Mi'yâr li-mâ fî Tefsîri'l-Kâdî mine'l-Ağyâr”Adlı Eserinde Tefsir Eleştirisi (Fâtiha, Bakara ve Âl-i İmrân Sûreleri Özelinde)
The critical approach of mestçizade's quran interpretation in his book 'al-mi'yar lima fi tafsiri al-qadi min al-aghyar': A study of surahs Al-Fatiha, Al-Baqarah, and Al ʿİmrān.
AHMET AKIL
Doktora
Arapça
2024
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYATİ AYDIN
- حاشية جمال الدين إسحاق بن محمد القرماني على تفسير البيضاوي ( من أول سورة الفتح إلى نهاية سورة القمر) دراسة وتحقيق
Cemâleddin Ishak b. Muhammed el-Karamânî'nin Beydâvî Haşiyesi ( AL-Fetih Suresini başından Al-Kamer suresinin sonuna kadar): İnceleme ve tahkîk.
AMAR NAFE EIFAN AL-JANABI
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURHAN ÇONKOR
- الأخطاء المنهجية في الدراسات التفسيريةمحمد شحرور أنموذجاً
Tefsir araştırmalarında yöntem hataları: Muhammed Şahrur örneği
ARAZ MAHMOOD SHAKOR AL- DAWOODI
Yüksek Lisans
Arapça
2021
DinBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ÇELİK
- " تعليقات الشيخ إسماعيل بن محمد الجديدي الكردي (ت. 1389هـ) على تفسير مدارك التنزيل للإمام النسفي من سورة المائدة إلى نهاية سورة الأنعام (دراسة وتحقيقاً)
Şeyh İsmail b. Muhammed el-Cedîdî el-Kürdî'nin (ö. 1389) İmam Nesefî'nin Medârikü't-Tenzîl'ine ta'likleri -Mâide'den En'âm Suresi'nin sonuna kadar (Dirase ve tahkîk) / Comments of Sheikh Ismail bin Muhammad al-Jadidi al-Kurdi (d. 1389 AH) on the interpretation of“Madarik Altanzil”of Imam al-Nasafi from Sūrat al-Māʾida to the end of Sūrat al-Anʿām (Study and investigation)
FAISAL FADHIL RASHO
Yüksek Lisans
Arapça
2024
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FAYSAL ARPAGUŞ
- حِصْنُ الآيَاتِ العِظَامِ فِي تَفْسِيرِ أَوَائِلِ سُورَةِ الأَنْعَامِ لخيرالدين خضر العطوفي
Atufi Hayreddin Hızır'a ait ''Hısnü'l-Ayâti'l-izâm fȋ Tefsȋri Evâil-i Sȗreti'l-enȃm'' adlı eserin tahkiki
İSMAİL KAYA
Yüksek Lisans
Arapça
2016
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SÜLEYMAN AYDIN