Geri Dön

Erken tasarım evresinde animasyon tabanlı dijital eskiz üzerine bir değerlendirme

An evaluation on animation-based digital sketching in the early design phase

PDF İndir

  1. Tez No: 1006606
  2. Yazar: ALİ DEMİRCİ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SELİN YILDIZ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Mimarlık, Architecture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Mimari Tasarım Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu doktora tezi, mimari tasarım sürecinin erken evresinde farklı dijital eskiz araçlarının tasarım düşüncesiyle kurduğu ilişkiyi incelemektedir. Bu kapsamda dijital eskiz araçları, temsil yapılarındaki farklılığa dayanarak Statik Dijital Eskiz (SDE) ve Animasyon Tabanlı Dijital Eskiz (ADE) olmak üzere iki kategoriye ayrılmıştır. ADE kavramsallaştırması animasyon çıktısından ziyade animasyon üretim araçlarında bulunan çoklu çerçeve (frame) yapısını vurgulamaktadır. Bu araştırma, dijital eskizin geleneksel eskize kıyasla sıklıkla eleştirilen sınırlılıklarının, SDE araçlarının durağan ve sonuç odaklı üretimi önceleyen arayüz yapısından kaynaklanabileceği yönündeki hipotez üzerine kuruludur. Bu doğrultuda çalışmanın temel amacı, erken tasarım evresinde kullanılan SDE ve ADE araçlarının tasarım sürecindeki fikir üretimi ve araçla etkileşim örüntülerini nasıl yapılandırdığını incelemektir. Bununla birlikte araştırma, söz konusu araçların etkilerini doğrusal sonuçlar üzerinden test etmekten ziyade, tasarım sürecinde ortaya çıkan üretim biçimleri, temsil dönüşümleri ve araçla etkileşim pratiklerini açığa çıkarmayı amaçlayan keşif odaklı bir yaklaşımla kurgulanmıştır. Bu kapsamda sekiz mimarlık öğrencisi, alternatif fikir üretimini merkeze alan bir tasarım görevi özelinde, her biri 40 dakika süren SDE ve ADE oturumlarına katılmıştır. Üretilen toplam 305 eskiz nitel görsel içerik analiziyle değerlendirilmiş; katılımcıların araçla etkileşimleri protokol analiziyle çözümlenmiş, bulgular istatistiksel testlerle desteklenmiştir. Bulgular, ADE araçlarının eskiz üretim yoğunluğunu ve ardışık temsil üretimini artırdığını; ancak bu artışın, fikirlerin dönüştürülmesi, yeniden çerçevelenmesi ve yeni tasarım kararlarının ortaya çıkmasıyla her durumda örtüşmediğini göstermektedir. SDE araçlarında ise fırça ayarı, katman düzenleme gibi araç odaklı hareketlerin, tasarım sürecini çizim eyleminden kopararak parçaladığı ve eskiz üretimini sınırladığı gözlemlenmiştir. Bu durum, dijital araçların hata düzeltme avantajlarının, eskiz sürecini daha güvenli ve kontrollü bir üretim pratiğine yönlendirerek açık uçlu yorumlama ve keşif odaklı ilerleme gibi erken tasarım evresine özgü nitelikleri sınırlayabildiğini göstermektedir. Araştırma, dijital eskiz araçlarının erken tasarım evresindeki etkilerinin yalnızca arayüz özellikleri çerçevesinde değil; tasarımcıların araca atfettikleri kullanım amacı ve aracın oluşturduğu temsil beklentileri üzerinden de değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

This doctoral dissertation examines the relationship between different digital sketching tools and design thinking in the early stage of the architectural design process. In this context, digital sketching tools are classified into two categories based on differences in their representational structures: Static Digital Sketching (SDE) and Animation-Based Digital Sketching (ADE). The conceptualization of ADE emphasizes the multi-frame structure embedded in animation production tools rather than the animation outputs. This research is based on the hypothesis that the limitations of digital sketching frequently criticized in comparison to traditional sketching may stem from the static and result-oriented interface structure of SDE tools. Accordingly, the main aim of the study is to examine how SDE and ADE tools used in the early design stage structure patterns of idea generation and tool interaction within the design process. Rather than testing the effects of these tools through predetermined linear outcomes, the study is designed as an exploratory investigation that seeks to reveal the modes of production, representational transformations, and interaction practices that emerge during the design process. Within this framework, eight architecture students participated in SDE and ADE sessions, each lasting 40 minutes, in the context of a design task focusing on the generation of alternative ideas. A total of 305 sketches were evaluated through qualitative visual content analysis; participants' interactions with the tools were analyzed using protocol analysis and the findings were supported by statistical tests. The findings indicate that ADE tools increase sketch production intensity and the production of sequential representations; however, this increase does not always correspond to the transformation of ideas, problem reframing, or the emergence of new design decisions. In SDE tools, tool-focused actions such as brush adjustments and layer management were observed to fragment the design process by interrupting the drawing activity, thereby limiting sketch production. This suggests that the error-correction advantages offered by digital tools may steer the sketching process toward a safer and more controlled mode of production, which in turn can constrain qualities characteristic of the early design stage, such as open-ended interpretation and exploration-oriented progression. The study demonstrates that the effects of digital sketching tools in the early design stage should be evaluated not only in terms of interface features but also through the intended use attributed to the tool by designers and the representational expectations shaped by the tool itself.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    980859

    Bilim ve sanat merkezlerinde (BİLSEM) görsel sanatlar dersinde öğrencilerin dijital destekli eskiz çizim becerilerinin incelenmesi: Biga örneği

    Investigating digitally assisted sketching skills of students in visual arts classes at science and art centers (BILSEM): A case study of Biga

    FATİH KÜÇÜK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Güzel SanatlarÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERPİL KAPAR

  2. Tez No

    875740

    The effect of visual narrative language of color codes in Youssef Chahine's cinema

    Youssef Chahine sinemasında renk kodlarının görsel anlatı diline etkisi

    MARİAM MAHROUS

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Radyo-TelevizyonEge Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALEV FATOŞ PARSA

    Assist. Prof. Dr. ELÇİN AS

  3. Tez No

    838669

    Diz ortezi giymiş insan kas iskelet örneği üzerinde derin pekiştirmeli öğrenmeyle yürüme öğrenmesi

    Learning to walk on a human musculoskeletal model wearing a knee orthosis via deep reinforcement learning

    ÖMER KAYAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Mekatronik Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA YALÇIN

  4. Tez No

    433630

    Teknolojinin algılama biçimlerine etkisi ve video sanatının alternatif arayışları

    The influence of technology on ways of perception and the pursuit of the video art for an alternative

    MAHMURE ALP

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Sahne ve Görüntü SanatlarıKocaeli Üniversitesi

    Resim Ana Sanat Dalı

    PROF. İNSEL İNAL

  5. Tez No

    143627

    Computer aided design of sublevel open stoping method

    Arakatlı açık kazı maden yönteminin bilgisayarla tasarımı

    ERKAN ÇETİNER

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2003

    Maden Mühendisliği ve MadencilikOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NACİ BÖLÜKBAŞI

    DOÇ. DR. AYDIN BİLGİN

Geri Dön