Ezanda müzikal tavırlar ve İstanbul tavrı
Musical styles in the call to prayer and the Istanbul style
- Tez No: 1006717
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA DEMİRCİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Müzik, Din, Sanat Tarihi, Music, Religion, Art History
- Anahtar Kelimeler: Abidin Paşa, Dini musiki dersi, Dini müzik, Güncel sanat, Tekke musikisi, Türk dini musikisi, Türk tasavvuf musikisi, Abidin Pasha, Religious music course, Religious music, Contemporary art, Tekke music, Turkish religious music, Turkish mysticism music
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, özelde namaza; genelde ise İslâm'a davetin sembolü olan ezanın tarihî serüvenini, İslam dünyasının belirli bölgelerindeki okunuşlarını, bu okunuşların müzikal değerlerini ve hususen İstanbul tavrının bu okunuşlar içerisindeki yerini konu edinmektedir. Günlük ibadet vakitlerinin duyurulması amacıyla ihdas edilen ezan, aynı zamanda Müslüman halkın birlik ve beraberliğini sağlaması, kulluk bilincini pekiştirmesi ve henüz İslâm'la tanışmamış kitlelere tebliğ vazifesi görmesi bakımından önem arz etmektir. Hz. Peygamber'in hicretinden sonra Hz. Bilâl tarafından okunmaya başlayan ezan, tarihsel süreç içerisinde çeşitli makam, üslûp ve tavırlarda icra edilmiş ve İslam dünyasının birçok bölgesinde birbirinden farklı ezan okuma kültürü ortaya çıkmıştır. Hz. Peygamber'in müezzin seçimindeki gür ve güzel ses ölçütleri, müezzinlik kurumunun sonraki dönemlerdeki gelişiminde belirleyici olmuş; bu kıstaslar ezanın etkili ve düzgün bir biçimde icra edilmesini sağlayan temel prensipler olarak kabul edilmiştir. Bu anlayış, ezanın davet yönünün güçlü bir şekilde vurgulanmasını ve bu fonksiyonunun her dönemde etkili biçimde sürdürülmesini sağlamıştır. Çalışmanın birinci bölümünde, ezan ve müezzinlikle ilgili kavramlar dinî, müzikal ve fonetik açılardan ele alınmıştır. İkinci bölümde ezanın ortaya çıkışı, Hz. Peygamber dönemindeki müezzinler ve ezan-müezzinlik tarihinin günümüze kadar geçirdiği süreç; ayrıca konunun fıkhî boyutu da incelenmiştir. Üçüncü bölümde Mısır, Hicaz, ve İran'a ait ezan kayıtları notaya alınarak müzikal ve icra özellikleri açısından analiz edilmiştir. Dördüncü bölümde ise İstanbul tavrının son asırdaki önde gelen icracılarına ait ezan örnekleri müzikal yapı, icra tekniği, fonetik özellikler, süre ve tempo bakımından değerlendirilmiş; üstatlarla yapılan mülakatlar doğrultusunda İstanbul tavrının karakteristik unsurlarına dair kapsamlı sonuçlara ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study focuses on the history of the adhan, which is a symbol of Islam in general, the recitations of it in certain regions of the Islamic world, the musical values of these recitations and specifically the place of Istanbul Style among these recitations. Instituted as an announcement of the daily prayer times, the adhan is significant in terms of ensuring the unity and solidarity of the Muslim community, enhancing the servitude awareness and serving as a tabligh duty for the masses who are not yet acquainted with Islam. The adhan, which was initially recited by Bilal Habashi after the Hijrah has continued to be performed in various makams, styles, and manners, and different adhan recitation cultures have emerged in numerous regions of the Islamic World. In the first part of the study, the notions related to the call to prayer (adhan) and the muezzin are examined in terms of religious, musical, and phonetic perspectives. The second part discusses the emergence of the adhan, the muezzins during the time of the Prophet Muhammad, and the historical development of the adhan and the institution of the muezzin up to the present day; the jurisprudential (fiqh) dimension of the subject is also examined. In the third chapter, recordings of the adhan from Egypt, the Hijaz, and Iran are transcribed into musical notation and analyzed in terms of their musical and performance features. In the fourth part, examples of the adhan performed by prominent performers of the Istanbul style in the last century are evaluated in terms of musical structure, performance technique, phonetic features, duration, and tempo; based on interviews conducted with master performers, comprehensive conclusions are reached regarding the characteristic elements of the Istanbul style.
Benzer Tezler
- Cami müziğinin cemaat üzerindeki etkileri
The effects of mosque music on the community
BÜŞRA SENA BOZDEMİR
- Syrian contemporary classical music: Zaid Jabri and Rami Chahin music as example
Suriye çağdaş klasik müziği: Zaid Jabri ve Rami Chanin'in eserlerinden örneklerin incelenmesi
HİBA ALALI ALABED
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
YRD. DOÇ. DR. RECEP GÜL
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- İbn Ebi Şeybe ve fıkhî görüşleri (İbadetler ve aile hukuku örneği) - Karşılaştırmalı fıkhî bir araştırma -
Başlık çevirisi yok
BABAKR MUSTAFA MOHAMMED
Yüksek Lisans
Arapça
2021
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL NARİN
- Sultan Olcâytû Muhammed'in dinî ve fikrî dünyası (1304-1316)
Religious and intellectual world of Sultan Öljeitü Muhammad (1304-1316)
FIRAT UMANÇ