Şizofreni tanılı hastalarda işlevsellik düzeyi ve belirti şiddetinin optik koherens tomografi anjiografi sonuçları ile ilişkisi
The relationship of functional level and symptom severity with optical coherence tomography angiography findings in patients with schizophrenia
- Tez No: 1006822
- Danışmanlar: PROF. DR. MELİKE NEBİOĞLU YILDIZ, DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA TÜRKİLİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirti ve semptomlar, Retina, Tomografi-optik koherens, İşlevsellik, Şizofreni, Signs and symptoms, Retina, Tomography-optical coherence, Functionality, Schizophrenia
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Şizofreni, bireylerde işlevsellik kaybına yol açan, heterojen klinik belirtilerle seyreden ve etiyopatogenezi henüz tam olarak aydınlatılamamış kronik bir ruhsal bozukluktur. Son yıllarda vasküler hipotez doğrultusunda, retinanın beyinle benzer mikrovasküler özellikler taşıması nedeniyle retinal damar yapıları araştırmaların odağı hâline gelmiştir. Bu çalışmada, şizofreni tanılı bireylerde optik koherens tomografi anjiyografi (OCTA) ile retinal mikrovasküler parametreler değerlendirilmiş ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırılmıştır. Ayrıca hasta grubunda OCTA bulguları ile klinik değişkenler, belirti şiddeti [Pozitif Semptomları Değerlendirme Ölçeği (SAPS), Negatif Semptomları Değerlendirme Ölçeği (SANS)] ve işlevsellik düzeyi [Global Değerlendirme Ölçeği (GAS), Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (KİDÖ)] arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışmaya, 1 Eylül 2024–1 Mart 2025 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'ne başvuran ve Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı, Beşinci Baskı [Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-5)] kriterlerine göre şizofreni tanısı alan 40 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 40 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. OCTA ile makula bölgesinden 6×6 mm² yüzeyel kapiller pleksus görüntüleri elde edilmiştir. Hasta ve kontrol grupları arasında OCTA parametreleri açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. Ancak hasta grubunda SAPS puanları arttıkça özellikle sağ gözde çeşitli retinal segmentlerde damar yoğunluğu (Vessel Density, VD) ve perfüzyon yoğunluğu (Vessel Perfusion, VP) değerlerinde artış eğilimi; SANS puanları arttıkça her iki gözde VD ve VP değerlerinde azalma eğilimi gözlenmiştir. Bazı segmentlerdeki OCTA ölçümleri GAS puanları ile pozitif, KİDÖ puanları ile negatif korelasyon göstermiştir. Ayrıca depo antipsikotik kullanan hastaların sol gözlerinde tüm VD ve VP değerlerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Hastalık süresi arttıkça sağ gözde vasküler parametrelerde azalma; hastane yatış sayısı arttıkça ise sağ göz vasküler parametrelerinde artış ve sol göz foveal avasküler zon (FAZ) morfolojisinde değişiklikler izlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma şizofreni hastalarında retinal mikrovasküler yapının klinik belirtiler, işlevsellik düzeyi ve tedavi özellikleriyle ilişkili olabileceğini göstermektedir. Elde edilen bulguların şizofrenide vasküler hipotezle uyumlu olabileceğine işaret ettiği, klinik şiddet ve işlevsellik ile ilişkilerin ise olası nörodejeneratif süreçlere dolaylı katkı sunduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Schizophrenia is a chronic psychiatric disorder characterized by functional impairment, heterogeneous clinical manifestations, and an etiopathogenesis that has not yet been fully elucidated. In recent years, within the framework of the vascular hypothesis, retinal vascular structures have attracted increasing interest due to the microvascular similarities between the retina and the brain. In this study, retinal microvascular parameters were evaluated using optical coherence tomography angiography (OCTA) in individuals with schizophrenia and compared with healthy controls. Additionally, associations between OCTA findings and clinical variables, symptom severity scales [Scale for the Assessment of Positive Symptoms (SAPS), Scale for the Assessment of Negative Symptoms (SANS)], and functional status scales [Global Assessment Scale (GAS), Brief Functioning Assessment Scale (BFAS)] were investigated in the patient group. A total of 40 patients diagnosed with schizophrenia according to the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-5), who presented to the Psychiatry Outpatient Clinic of Mersin University Hospital between September 1, 2024 and March 1, 2025, and 40 age- and sex-matched healthy controls without any current or past psychiatric diagnosis were included in the study. OCTA images of the superficial capillary plexus were obtained from the macular region using a 6×6 mm² scan area. No significant differences were found between the patient and control groups in terms of OCTA parameters. However, within the patient group, increasing SAPS scores were associated with a trend toward higher vessel density (VD) and vessel perfusion (VP) values in multiple retinal segments, particularly in the right eye, whereas increasing SANS scores were associated with a trend toward lower VD and VP values in both eyes. OCTA measurements in certain segments showed positive correlations with GAS scores and negative correlations with BFAS scores. Furthermore, patients receiving long-acting injectable antipsychotics demonstrated higher VD and VP values in the left eye. Longer disease duration was associated with decreased vascular parameters in the right eye, while a higher number of hospitalizations was associated with increased vascular parameters in the right eye and morphological changes in the foveal avascular zone (FAZ) of the left eye. In conclusion, this study suggests that retinal microvascular structure in patients with schizophrenia may be associated with clinical symptoms, functional status, and treatment characteristics. The findings appear to be consistent with the vascular hypothesis of schizophrenia, while the relationships between retinal microvascular parameters, clinical severity, and functional impairment may indirectly point to possible neurodegenerative processes, highlighting the need for further longitudinal research.
Benzer Tezler
- Şizofreni tanılı hastalarda total oksidan ve antioksidan seviyelerinin, semptom şiddeti, C-reaktif protein ve metabolik sendrom ile aralarındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between total oxidant and antioxidant levels with symptom severity, C-reactive protein and metabolic syndrome in patients with schizophrenia
GÜLŞAH GÜÇLÜ ÇELME
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZDEN ARISOY
- Klozapin kullanan hastalarda uyku ile semptomlar,suisidalite ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between sleep, symptoms, suicidality, and quality of life in patients receiving clozapine treatment
MEHTAP RIDVANOĞULLARI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Psikiyatriİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESİN EVREN KILIÇASLAN
- Atipik antipsikotik ilaç tedavisi alan şizofreni hastalarında ilaç kan düzeylerinin klinik özellikler ve işlevsellikle ilişkisi
Relationship between drug blood levels wıth clinical features and functionality in schizophrenic patients treated with atypical antipsychotic drugs
GÖKCEN KUMANDAŞ ŞİGAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriErciyes ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİHA DEMİREL-ÖZSOY
- Fonksiyonel gastrointestinal hastalığı olan ergenlerde somatizasyon şiddeti, psikiyatrik komorbidite ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Investigation of somatization severity, psychiatric comorbidity and quality of life in adolescents with functional gastrointestinal disorders
ÖZLEM ARDIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER KARDAŞ
- Şizofreni hastalarında ve kardeşlerinde psikolojik dayanıklılık
Psychological resilience in patients with schizophreniaand their siblings
SALİM ÇAĞATAY KAĞIZMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriErciyes ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİHA DEMİREL ÖZSOY