Özel yetenekli öğrencilerde yapay zekâ destekli besteleme sürecinin incelenmesi
The investigation of the ai-assisted composition process in gifted students
- Tez No: 1006837
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM KILINÇER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Bilim ve Teknoloji, Music, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Müzik eğitimi, Müziksel zeka, Yapay zeka, Çocuklar-üstün yetenekli, Music education, Musical intelligence, Artificial intelligence, Child-gifted
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, özel yetenekli öğrencilerle yürütülen yapay zekâ destekli müzik besteleme sürecini nitel bir bakış açısıyla incelemektir. Çalışma, öğrencilerin tema temelli söz yazımı, müziksel karar alma ve yapay zekâ araçlarıyla etkileşim süreçlerine odaklanarak, bu sürecin öğrenme deneyimlerine nasıl yansıdığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Çalışma grubu, Kilis Bilim ve Sanat Merkezinde (BİLSEM) öğrenim gören özel yetenekli öğrencilerden oluşmaktadır. Uygulama süreci Doğa, Barış, Cumhuriyet ve Duygular temaları çerçevesinde yapılandırılmıştır. Öğrencilerden sekiz heceli dizeler üretmeleri, müzik türü, tempo ve enstrüman tercihlerinde bulunmaları istenmiştir. Süreçte ChatGPT sözlerin dilsel bütünlüğünün desteklenmesinde, Suno AI ise müziksel üretimde yardımcı araç olarak kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak öğrenci ürünleri, gözlem kayıtları, 3-2-1 yansıtma formları ve araştırmacı tarafından geliştirilen mini form kullanılmış; veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, öğrencilerin yapay zekâ destekli besteleme sürecini deneyim temelli ve üretim odaklı bir öğrenme ortamı olarak algıladıklarını göstermektedir. Öğrencilerin temalara duyarlı biçimde söz yazdıkları, müziksel tercihlerini anlam ve duygu bağlamında şekillendirdikleri ve üretim sürecine aktif katılım gösterdikleri belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, yapay zekâ destekli müzik besteleme uygulamalarının özel yetenekli öğrenciler için yaratıcı ifade ve müziksel farkındalığı destekleyen nitel bir öğrenme deneyimi sunduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the AI-assisted music composition process conducted with gifted students from a qualitative perspective. The research focuses on theme-based lyric writing, musical decision-making, and students' interactions with artificial intelligence tools, and aims to reveal how this process is reflected in their learning experiences. The study was designed as a qualitative case study. The participants consisted of gifted students attending the Science and Art Center (BİLSEM) in Kilis, Türkiye. The implementation process was structured around four themes: Nature, Peace, Republic, and Emotions. Students were asked to produce eight-syllable verses and make decisions regarding musical genre, tempo, and instrumentation. ChatGPT was used to support linguistic coherence in lyrics, while Suno AI functioned as a supportive tool in musical production. Data were collected through student products, observation records, 3-2-1 reflection forms, and a researcher-developed mini form. The data were analyzed using thematic analysis. The findings indicate that students perceived the AI-assisted composition process as an experience-based and production-oriented learning environment. Students demonstrated theme-sensitive lyric writing, made musical choices aligned with emotional and semantic contexts, and actively participated in the production process. In conclusion, AI-assisted music composition practices offer a meaningful qualitative learning experience for gifted students by supporting creative expression and musical awareness.
Benzer Tezler
- Üstün yetenekli öğrencilerde yapay zeka destekli kodlama eğitiminin bilgi işlemsel düşünme becerilerine ve kodlamaya yönelik tutuma etkisi
The effect of artificial intelligence supported coding training on computational thinking skills and attitude towards coding in gifted students
MURAT ÇAYLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE ÇAM
- Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) görsel sanatlar öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi
An examination of the technological pedagogical content knowledge of visual arts teachers at the Science and Art Center (BİLSEM)
ELİF TUNCER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REYHAN YÜKSEL GEMALMAYAN
- Yapay zekâ destekli stem etkinliklerinin özel yetenekli öğrencilerin 21. yy becerileri yeterliliği ile bilgi işlemsel düşünme öz yeterliğine etkisi
The effect of artificial intelligence–assisted stem activities on gifted students' 21st-century skills competence and computational thinking self-efficacy
ARİF DAMAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGiresun ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECLA DÖNMEZ USTA
- Özel yetenekli öğrencilerin özerk öğrenme, yapay zekâ okuryazarlığı ile 21. yy becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between autonomous learning, artificial intelligence literacy, and 21st century skills of gifted secondary school students
MEHMET İLKAY KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞİN KAPLAN SAYI
- Yapay zekâ destekli sürdürülebilir yaşama yönelik farkındalık geliştirme öğretim programının tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi
Desi̇gn, implementati̇on, and evaluati̇on of an arti̇fi̇ci̇al intelli̇gence-supported curri̇culum for developi̇ng awareness of sustai̇nable li̇vi̇ng
SERAP KİLCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDüzce ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FAHRİYE HAYIRSEVER