Cerrahi hemşirelerin aleksitimi düzeyleri ve kişilik özelliklerinin hasta merkezli bakım yetkinliğine etkisi
The effect of surgical nurses' levels of alexithymia and personality traits on patient-centered care competence
- Tez No: 1007006
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA EYİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Cerrahi Hemşire, Aleksitimi, Kişilik Özellikleri, Hasta Merkezli Bakım Yetkinlik, Surgical Nurse, Alexithymia, Personality Traits, Patient-Centered Care Competence
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, cerrahi hemşirelerin aleksitimi düzeylerini, kişisel özelliklerini, hasta merkezli bakım yetkinliklerini değerlendirerek bu faktörleri etkileyen unsurları belirlemeyi ve cerrahi hemşirelerin aleksitimi düzeyleri ile kişilik özelliklerinin hasta merkezli bakım yetkinlikleri ile olan ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Bu araştırma, 20 Mayıs 2024- 31 Aralık 2024 tarihleri arasında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık, Uygulama ve Araştırma Hastanesinin cerrahi klinik birimlerinde (ilgili servis, ameliyathane ve yoğun bakım) görev yapan 245 hemşire ile yürütülen kesitsel bir çalışmadır. Veriler araştırmacı tarafından anket yolu ile“Hemşire Tanıtım Formu”,“Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20)”,“Hızlı Büyük Beşli Kişilik Testi (HBBKT)”,“Hasta Merkezli Bakım Yetkinliği Ölçeği (HMBYÖ)”kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Cerrahi hemşirelerin TAÖ-20 toplam puan ortalaması 61,3 ± 9,2, HMBYÖ toplam puan ortalaması 107,6 ± 13,8; HBBKT toplam puan ortalaması ise 169,5 ± 18,2 olarak bulunmuştur. Aleksitimi ile hasta merkezli bakım yetkinliği arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p <0.001). Kişilik özelliklerinden sorumluluk (p <0.001) ve dışadönüklük (p <0.001) alt boyut puanları ile hasta merkezli bakım yetkinliği puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Aracılık analizinde, aleksitiminin hasta merkezli bakım üzerindeki etkisinde sorumluluk ve duygusal denge boyutlarının kısmi aracı rol oynadığı belirlenmiştir (dolaylı etki p <0.05). Sonuç: Cerrahi hemşirelerin kişilik yapıları ve duygusal farkındalık düzeyleri, hasta merkezli bakım yeterliklerini doğrudan ve dolaylı olarak etkilemektedir. Bu nedenle, hemşirelerin duygusal yetkinliklerini ve kişilik farkındalıklarını artırmaya yönelik eğitim programlarının, hasta merkezli bakım kalitesini artırmada önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aims to evaluate the levels of alexithymia, personality traits, and patient-centered care competence of nurses working in surgical clinics, to identify the factors influencing these variables, and to examine the relationship between surgical nurses' alexithymia levels and personality traits with their competence in providing patient-centered care. Method: This cross-sectional study was conducted between May 20, 2024, and December 31, 2024, with 245 nurses working in the surgical units (wards, operating rooms, and intensive care units) of Eskişehir Osmangazi University Health, Practice, and Research Hospital. Data were collected by the researcher using a questionnaire consisting of the“Nurse Information Form,”“Toronto Alexithymia Scale (TAS-20),”“Brief Big Five Personality Test (BBFPT),”and“Patient-Centered Care Competence Scale (PCCCS).”Results: The mean total TAS-20 score of surgical nurses was 61.3 ± 9.2, the mean total PCCCS score was 107.6 ± 13.8, and the mean total BBFPT score was 169.5 ± 18.2. A significant relationship was found between alexithymia and patient-centered care competence (p <0.001). Among the personality traits, conscientiousness (p <0.001) and extraversion (p <0.001) showed a significant association with patient-centered care. Mediation analysis revealed that the dimensions of conscientiousness and emotional stability partially mediated the effect of alexithymia on patient-centered care (indirect effect p <0.05). Conclusion: The personality structures and emotional awareness levels of surgical nurses directly and indirectly affect their competence in patient-centered care. Therefore, training programs designed to enhance nurses' emotional competence and personality awareness are considered to play a key role in improving the quality of patient-centered care.
Benzer Tezler
- Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin hasta ve hasta yakınlarından gördükleri şiddetin tükenmişlik, aleksitimi ve iş doyumuna etkisi.
The effects of violence against nurses working in surgical clinics from patient and patient relatives on exhaustion, alexithymia and job satisfaction
DERYA AVCI UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NADİYE ÖZER
- Ameliyat öncesi hastaların duygulanım ve duygu durumları
Sense and the sensibility of the people before the operation
DUDU BAYRAKTAR DÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
HemşirelikAfyon Kocatepe ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. YÜKSEL ARIKAN
- Cerrahi hemşirelerin mesleki profesyonellik ve örgütsel vatandaşlık davranışları
Professionalism and organizational citizenship behavior of professional nurses surgery
MERVE ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HemşirelikAfyon Kocatepe ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. PAKİZE ÖZYÜREK
- Cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin merhamet ve bakım davranışlarının incelenmesi
The investigation of compassion and caring behaviors of nurses working in surgical units
ERDOĞAN YAKIT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikBiruni ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEMAN ŞENTURAN
- Cerrahi hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe ve tamamlayıcı tedavileri kullanmaya yönelik tutumlarının belirlenmesi
Determining the attitudes of surgical nurses toward the evidence-based nursing and using complementary treatments
METİN BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR ÇALIŞKAN