İslam düşünce geleneğinde yanılmazlık öğretileri
The doctrine of infallibility in the islamic intellectualtradition
- Tez No: 1007020
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gümüşhane Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslâm düşüncesinin temel inanç esaslarından biri olan yanılmazlık öğretileri, kökenleri itibarıyla peygamberlerin ismet sıfatı üzerinden şekillenmiş ve tarihsel süreçte farklı mezheplerin/disiplinlerin yaklaşımlarına göre çeşitli yorumlar kazanmıştır. Bu öğretiler, Kur'an ve hadis gibi temel kaynakların yanı sıra, Sünnî kelâm, Şiî İmâmiyye'de imamet doktrini ve tasavvuf geleneğinde velayet anlayışı etrafında geliştirilen kendine has metodolojilerle teolojik sistemlere dönüştürülmüştür. Bu yorum biçimi, sadece inanç esaslarını değil, aynı zamanda İslam toplumlarının siyasi ve sosyal dinamiklerini, otorite ve liderlik algılarını da derinden etkilemiştir. Bu araştırmanın amacı, yanılmazlık öğretilerinin kavramsal, teolojik ve tarihsel açıdan incelenmesiyle birlikte, altında yatan inançsal temellerin ve çok boyutlu etkilerinin araştırılmasıdır. Kelam ilmi bağlamında gerçekleştirilecek olan bu analiz, farklı mezheplerin/disiplinlerin (Sünni, Şiî, Tasavvuf) verilerinin de dikkate alınmasıyla daha kapsamlı ve objektif sonuçlar ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, yanılmazlık öğretilerinin günümüz mezhepsel dinamikleri üzerindeki etkileri ve mezhepler arası diyalog potansiyeli de ele alınacaktır.
Özet (Çeviri)
The doctrine of infallibility is one of the fundamental tenets of Islamic intellectual thought, shaped by the concept of 'isma attributed to prophets, and subsequently interpreted differently by various sects over the course of history. These doctrines have been transformed into theological systems not only through foundational sources like the Quran and Hadith, but also through the distinct methodologies of the Sunni Kalam, the imamate doctrine in Shi'a Imamiyya, and the walayah understanding in the Sufi tradition. This interpretive approach has profoundly influenced not only core beliefs, but also the political and social dynamics of Muslim societies, along with their perceptions of authority and leadership. The objective of this study is to examine the doctrines of infallibility from a conceptual, theological, and historical perspective, while also investigating the underlying doctrinal foundations and their multidimensional effects. This analysis, conducted within the context of Kalam, aims to yield more comprehensive and objective results by also considering data from other disciplines. In this context, the effects of these doctrines on contemporary sectarian dynamics and their potential for inter-sectarian dialogue will also be discussed.
Benzer Tezler
- İslam düşünce geleneğinde tahkim meselesi ve mezhebi ekoller üzerindeki etkisi
Tahkim problem in islamic tradition and its impact on the sectarian schools
YUSUF SANSARKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
TarihUludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET ÇELENK
- İslâm düşünce geleneğinde tevekkül eğitimi (Gazzâlî örneği)
Tawakkul education in Islamic thought tradition (Gazzâli example)
BARIŞ EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinŞırnak ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÖZALP
- İslâm düşünce geleneğinde evrimin mâhiyeti: İbn Miskeveyh örneği
The nature of evolution in the tradition of Islamic thought: The example of Ibn Muskawayh
EBUBEKİR SIDDIK SERTDÜŞER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
FelsefeGaziantep ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OKAN BAĞCI
- İslâm düşünce geleneğinde mantık ve retorik tasavvurunun belâgat ile ilişkisi -Sekkâkî örneği-
The relationship between logic and rhetoric conceptions and al-balāgha in the Islamic intellectual tradition; the case of al-Sakkākī
CENNET ASANA
Doktora
Türkçe
2025
DilbilimAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET MÜCAHİT ASUTAY