Postpartum ilk 6 ayındaki annelerin topuk kanı taraması hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları: Tanımlayıcı çalışma
Knowledge, attitudes and behaviors of mothers in the first 6 months postpartum regarding newborn heel prick screening: A descriptive study
- Tez No: 1007027
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HİLAL AKSOY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Anneler, yenidoğan taraması, bilgi, tutum, davranış, Mothers, neonatal screening, knowledge, attitude, behavior
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yenidoğan topuk kanı taraması, doğuştan metabolik ve endokrin hastalıkların erken tanı ve tedavisini sağlayan temel bir koruyucu sağlık hizmetidir. Bu çalışma, postpartum ilk 6 ay içindeki annelerin topuk kanı taramasına ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı tipteki araştırma çevrimiçi anket yöntemiyle yürütülmüş, toplam 151 anne çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler sosyodemografik özellikler, bilgi soruları, tutum değerlendirmesi ve tarama davranışlarını içeren literatür taranarak araştırmacı tarafından hazırlanan bir anket formu ile toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 31,3 ± 4,3 bulunmuştur. Annelerin %98,7'si bebeğine topuk kanı taraması yaptırdığını bildirmiştir. Bilgi düzeyi genel olarak iyi olmakla birlikte, taranan altı hastalığın tamamını bilenlerin oranı %19,2'dir. Bilgi düzeyi ile anne eğitim düzeyi, aylık hane geliri ve anne mesleği arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardır (p=0,047, p=0,029, p=0,003). Anne mesleğine göre toplam doğru sayısı çalışmayanlarda 7,7 ± 0,6, sağlık profesyonellerinde 7,2 ± 1,0 olup fark istatistiksel olarak anlamlı düzeydedir(p=0,018). Çalışmayan annelerin toplam doğru sayısı beklenenin aksine sağlık personeline göre daha yüksek görülmüştür. Ayrıca doğru sayısı ile yaş arasında da istatistiksel olarak anlamlı fark vardır(p=0,039). Taranan hastalıkların tümünü bilme sonuçlarında baba eğitim düzeyi, aylık hane gelir düzeyi, anne mesleği ve baba mesleği istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,010, p=0,007, p=0,019, p=0,002). Tutum maddelerinin çoğunda sosyodemografik değişkenlerle anlamlı fark bulunmamıştır. Sonuç olarak annelerin topuk kanı taramasına yönelik tutumları ve davranışları olumlu olmakla birlikte, taranan hastalıkları bilme düzeyi sınırlıdır. Aile hekimliği birimlerinde bilgilendirme ve danışmanlık hizmetlerinin güçlendirilmesi, ebeveynler ile iletişimin geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Newborn heel prick screening is a fundamental preventive health service that enables the early diagnosis and treatment of congenital metabolic and endocrine disorders. This study aimed to evaluate the knowledge, attitudes, and behaviors of mothers within the first six months postpartum regarding heel prick screening. This descriptive study was conducted through an online questionnaire, and a total of 151 mothers were included. Data were collected using a survey form prepared by the researcher based on the literature, including sociodemographic characteristics, knowledge items, attitude statements, and screening-related behaviors. The mean age of participants was 31,3 ± 4,3 years. A total of 98,7% of the mothers reported that their newborn had undergone heel prick screening. Although overall knowledge levels were high, only 19,2% of mothers correctly identified all six conditions included in the screening panel. Knowledge scores differed significantly by maternal education level, monthly household income, and maternal occupation (p=0,047, p=0,029, p=0,003). The mean total correct score was 7,7 ± 0,6 among unemployed mothers and 7,2 ± 1,0 among healthcare professionals, with a statistically significant difference between these groups (p=0,018). Unexpectedly, unemployed mothers had higher knowledge scores compared to healthcare workers. Additionally, there was a statistically significant difference between the number of correct responses and age (p = 0,039). Paternal education level, monthly household income, maternal occupation, and paternal occupation were significantly associated with knowing all target conditions (p=0,010, p=0,007, p=0,019, p=0,002). No significant differences were observed between sociodemographic variables and most attitude items. Overall, mothers displayed positive attitudes and practices toward heel prick screening; however, their awareness of the specific conditions included in the screening was limited. Strengthening counseling and educational services in family medicine settings and improving communication with parents are recommended.
Benzer Tezler
- Antenatal dönemde verilen "anne sütü ve emzirme eğitiminin ve postnatal dönemde sağlanan emzirme danışmanlığının'' annelerin bebeklerine ilk 6 ay sadece anne sütü verme durumuna etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of antenatal breastfeeding education and postnatal counseling on the duration and exclusivity of breastfeeding at the first 6 months of the infant's life
AYLİN KARSANDIK AKYOL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN HÜSEYİN AKSOY
- Gebelik ve doğum sonrası dönemde anne bebek bağlanması ve annelerin kaygı düzeyleri
Mother-baby attachment during pregnancy and the postpartum period and anxiety levels of mothers
ARİFE TURHAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikDüzce ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSEL KARACA
- Laktasyonun ilk altı ayındaki annelerin galaktogog tercihi ile emzirme öz yeterliliği, beslenme durumu ve emzirme arasındaki ilişki
The relationship between galactagogue preference of mothers in the first six months of lactation and breastfeeding self-efficacy, nutritional status, and breastfeeding
BETÜL YALAP
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikBiruni ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEMET YUSUF ÇELİK
- Yenidoğan yoğun bakım ihtiyacı olan term bebeklerin yaşamlarının ilk altı ayında sadece anne sütü ile beslenme oranları ve buna etki eden faktörlerin araştırılması
Investigation of exclusive breastfeeding rates and factors affecting them during the first six months of life in term infants requiring neonatal intensive care
ZEYNEP KASAPBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SARA EROL
- Tıbbi Farmakoloji Polikliniğinde teratojenite hizmeti verilen kişilerin gebelik ve fetal gelişim süreçlerinin aile hekimliği bakış açısıyla değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA İSTEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSamsun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ONUR ÖZTÜRK