Hibrit savaş çağında uluslararası hukuk çerçevesinde Ukrayna ve Suriye savaşlarının karşılaştırılması
Within the framework of international law in the age of hybrid warfare: A comparative analysis of the wars in Ukraine and Syria
- Tez No: 1007153
- Danışmanlar: PROF. DR. BERDAL ARAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Devletler hukuku, Hibrit savaş, Hybrid warfare
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, hibrit savaş çağında uluslararası hukukun nasıl sınandığını Ukrayna ve Suriye savaşlarını karşılaştırmalı biçimde inceleyerek ortaya koymaktadır. Çalışmanın temel bulgusu, hibrit savaşın yalnızca askeri yöntemleri çeşitlendiren bir çatışma türü olmadığı; aynı zamanda uluslararası hukukun kavramsal ayrımlarını bulanıklaştıran, kurumsal karar alma mekanizmalarını yavaşlatan ve meşruiyet üretimini çatışmanın merkezine taşıyan bir“eşik yönetimi”stratejisi olduğudur. Hibrit yöntemler, çoğu zaman“savaş–barış”ve“kuvvet kullanımı–müdahale”çizgilerinin arasına yerleşerek, hukuki nitelendirmeyi ve ortak tepki üretimini geciktirir; atfedilebilirlik, kanıt standardı ve“silahlı saldırı”eşiği gibi alanlarda belirsizliği artırır. Ukrayna vakası, hibrit savaşın devletlerarası boyutunu ve toprak bütünlüğü ilkesinin farklı söylemlerle tartışmalı hâle getirilebildiğini göstermektedir. Kademeli tırmandırma, inkâr edilebilirlik, vekil aktörler ve yerel meşruiyet iddiaları üzerinden sahada fiili durum yaratılması; uluslararası hukukun zamanında ve yekpare şekilde işletilmesini zorlaştırmıştır. Suriye vakası ise iç savaşın uluslararasılaşmasıyla birlikte çok aktörlü bir sahada farklı hukuki gerekçelerin (meşru müdafaa, davetle müdahale, terörle mücadele) eşzamanlı kullanıldığı, bu nedenle hukuki rejimlerin katmanlaştığı bir tablo sunmaktadır. İki vaka birlikte değerlendirildiğinde, hibrit savaşın hem jus ad bellum alanında istisna rejimini genişletme baskısı yarattığı, hem de jus in bello alanında sivillerin korunması ve denetim/hesap verebilirlik mekanizmalarını zayıflattığı görülmektedir. Tezin ulaştığı genel sonuç, hibrit savaş çağında uluslararası hukukun ne tamamen işlevsiz ne de otomatik biçimde düzen kurucu olduğudur. Hukuk bir yandan normatif sınırları hatırlatır ve ihlalleri kayıt altına alır; diğer yandan belirsizlikler, istisnalar ve kurumsal tıkanmalar üzerinden stratejik biçimde araçsallaştırılabilir. Bu nedenle tez, hibrit savaş koşullarında uluslararası hukukun yalnızca norm metinleri üzerinden değil; normların nasıl kullanıldığı, kurumların nasıl çalıştığı ve meşruiyet rekabetinin nasıl yürütüldüğü dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines how international law is tested in the era of hybrid warfare through a comparative analysis of the wars in Ukraine and Syria. The main finding is that hybrid warfare is not merely a conflict pattern that diversifies military methods; it is also a strategy of“threshold management”that blurs key legal distinctions, slows down institutional decision-making, and places legitimacy-making at the center of conflict. Hybrid methods often operate in the space between“war and peace”and between“use of force and intervention,”which delays legal qualification and the formation of a unified response. As a result, uncertainty increases in areas such as attribution, evidentiary standards, and the threshold of an“armed attack.”The Ukraine case illustrates the interstate dimension of hybrid warfare and shows how the principle of territorial integrity can be made contestable through competing narratives. Gradual escalation, plausible deniability, the use of proxies, and claims of local legitimacy enable the creation of facts on the ground, making it harder for international law to function in a timely and coherent manner. The Syria case, by contrast, demonstrates how an internal conflict becomes internationalized in a multi-actor environment where different legal justifications—self-defence, intervention by invitation, and counter-terrorism—are used simultaneously, producing layered and fragmented legal debates. When the two cases are assessed together, hybrid warfare appears to exert pressure on the exception regime in jus ad bellum while also weakening protection and accountability mechanisms in jus in bello, particularly regarding civilians. Overall, the thesis concludes that in the hybrid warfare context, international law is neither entirely ineffective nor automatically order-producing. On the one hand, law can reaffirm normative limits and record violations; on the other hand, it can be strategically instrumentalized through legal ambiguities, exceptions, and institutional deadlock. Therefore, the thesis argues that international law in hybrid warfare should be assessed not only through legal texts, but also through how norms are used in practice, how institutions operate, and how legitimacy contests shape the course of conflict.
Benzer Tezler
- Confronting economic and industrial cyberespionage under international law
Ekonomik ve endüstriyel siber espiyonaj'a karşı Uluslararası Hukuk yolları
OĞUZ KAAN PEHLİVAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AKİF EMRE ÖKTEM
- Yeni güvenlik anlayışı kapsamında hibrit savaşlar ve kamu diplomasisinin çözüm yollarındaki etkisi
The effect of hybrid wars and public diplomacy on solutions in the scope of new security understanding
BİRSEN POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Siyasal BilimlerGaziantep ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ FUAT GÖKÇE
- Hibrit savaş konsepti kapsamında profesyonel askeri eğitimin planlanması
Professional military education planning under the concept of hybrid warfare
ASLI MERCİMEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimMilli Savunma ÜniversitesiAskeri Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNGÖR ŞAHİN
- A scalable big data framework for analyzing batch and streaming data of social media platforms
Sosyal medya platformlarının toplu ve akış verilerini analiz etmek için ölçeklenebilir bir büyük veri çerçevesi
MOHAMED ABDULSTAR JABUR MOHAMED ALLAYLA
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolYıldız Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN AYVAZ
- Eşitlik temalı reklam tasarımlarının dijital yerliler üzerinden göstergebilimsel analizi
A semiological analysis of equality-themed advertising designs on the digital natives
BEGÜM AYLİN ÖNDER
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2020
İletişim Bilimleriİstanbul Arel ÜniversitesiGrafik Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. SELAHATTİN GANİZ
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLEN KURT ÖNCEL