Diyagnostik bilgisayarlı tomografi temelli palyatif radyoterapi planlamanın dozimetrik değerlendirilmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 1007203
- Danışmanlar: PROF. DR. DENİZ YALMAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyasyon Onkolojisi, Radiation Oncology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Palyatif radyoterapi, kemik metastazlarına bağlı ağrının kontrolünde etkili ve yaygın kullanılan bir tedavi yöntemidir. Standart planlama sürecinde hastaların radyoterapi merkezinde, uygun tedavi pozisyonunda simülasyon bilgisayarlı tomografi (simBT) görüntülerinin elde edilmesi, hastaların radyoterapi merkezine ek ziyaretlerini gerektirmekte ve tedaviye başlama süresini uzatabilmektedir. Son yıllarda, tedavi sürecinde daha önce elde edilmiş diyagnostik BT (dBT) görüntülerinin palyatif radyoterapi planlamasında kullanımı alternatif bir yaklaşım olarak önerilmiştir. Ancak bu yöntemin dozimetrik güvenilirliği ve uygun planlama tekniğine ilişkin literatür verileri sınırlıdır. Amaç: Bu çalışmada, kemik metastazları için palyatif radyoterapi planlamasında dBT temelli yaklaşımın, standart simBT temelli planlama ile dozimetrik eşdeğerliğinin değerlendirilmesi ve her iki yaklaşımın üç boyutlu konformal radyoterapi (3B-KRT) ile volümetrik modüle ark tedavisi (VMAT) teknikleri açısından karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Torakal, lomber vertebra ve pelvik kemik metastazları nedeniyle palyatif radyoterapi uygulanmış 66 olgu retrospektif olarak değerlendirildi. Tedavi öncesi elde edilen PET/BT görüntüleri (dBT), Catphan® fantomu kullanılarak rölatif elektron dansitesi açısından tedavi planlama sistemine kalibre edildi. Her olgu için simülasyon BT (simBT) ve diyagnostik BT (dBT) görüntüleri üzerinde 3B-KRT ve VMAT teknikleri ile 30 Gy/10 fraksiyon doz reçetesiyle planlar oluşturuldu. dBT üzerinde optimize edilen planlar, plan parametreleri değiştirilmeden simBT'ye aktarılıp yeniden doz hesaplaması yapıldı. Primer sonlanım noktası olarak PTV D95% hedef hacim kapsama parametresi belirlendi ve her iki görüntüleme yöntemi ile elde edilen planlar karşılaştırıldı. CTV ve risk altındaki organ dozları sekonder sonlanım noktaları olarak analiz edildi. İstatistiksel analizlerde eşleştirilmiş testler ve ±%5 tolerans sınırı ile TOST (two one-sided tests) eşdeğerlik analizi kullanıldı. Bulgular: Tüm olgularda iki modalite arasındaki (dBT–simBT) PTV D95% farkı 3B-KRT için %+0,94±1,92 (p = 0,003), VMAT için %-1,39±2,42 olarak hesaplandı (p<0,001) ve fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu Bölgesel analizde en yüksek dozimetrik sapma 3B-KRT planlarında lomber bölgede (%1,73±1,79), VMAT planlarında ise pelvik bölgede (%-2,72±3,14) saptandı. Risk altındaki organlar değerlendirildiğinde, hedef dışı maksimum doz ve spinal kord maksimum dozu açısından iki modalite arasındaki farklar 3B-KRT planlarında sırasıyla %1,50±2,09 ve %1,66±2,19; VMAT'ta ise %2,60±3,00 ve %2,74±3,27 olarak bulundu. 3B-KRT planlarında hedef hacim seviyesinde hastanın anterior–posterior kalınlığı ile PTV D95% farkı arasında anlamlı ve pozitif korelasyon saptandı (r=0,327; p<0,001). Buna karşın dBT ile simBT arasındaki süre ile dozimetrik farklar arasında anlamlı ilişki izlenmedi. SimBT ve dBT temelli planlama arasında yapılan TOST eşdeğerlik analizinde primer sonlanım noktası olan PTV D95% tüm bölgelerde hem 3B-KRT hem de VMAT planları için eşdeğer bulundu. CTV D95%, vücut–PTV Dmaks ve spinal kord Dmaks parametreleri de tüm bölgeler için ±%5 tolerans sınırı içerisinde eşdeğer olarak izlendi. Sonuç: Diyagnostik BT temelli palyatif radyoterapi planlaması, kemik metastazlarında hem 3B-KRT hem de VMAT teknikleri ile standart simülasyon BT temelli planlamayla dozimetrik olarak eşdeğer sonuçlar sağlamaktadır. Gözlenen doz farklılıkları klinik olarak kabul edilebilir sınırlar içinde kalmakla birlikte, 3B-KRT'de hasta kalınlığına bağlı değişkenlik ve VMAT'ta pelvik bölgedeki artmış varyasyonlar nedeniyle dikkatli plan değerlendirmesi önerilir. Bu bulgular, diyagnostik BT temelli planlama yaklaşımının palyatif hastalarda tedaviye erişimi hızlandırabilecek güvenilir ve uygulanabilir bir alternatif sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Background: Palliative radiotherapy is an effective and commonly used treatment modality for the management of pain caused by bone metastases. In the standard planning workflow, acquisition of simulation computed tomography (simCT) images at the radiotherapy center with the patient positioned appropriately for treatment requires additional visits and may prolong the time to treatment initiation. In recent years, the use of previously acquired diagnostic CT (dCT) images for palliative radiotherapy planning has been proposed as an alternative approach. However, evidence regarding the dosimetric reliability of this method and the most appropriate planning technique remains limited. Objective: This study aimed to evaluate the dosimetric equivalence of a diagnostic CT (dCT)–based planning approach compared with the standard simulation CT (simCT)–based planning in palliative radiotherapy for bone metastases, and to compare both approaches using three-dimensional conformal radiotherapy (3D-CRT) and volumetric modulated arc therapy (VMAT) techniques. Materials and Methods: Sixty-six patients who received palliative radiotherapy for thoracic, lumbar vertebral, or pelvic bone metastases were retrospectively evaluated. Pre-treatment PET/CT images (dCT) were calibrated for relative electron density in the treatment planning system using a Catphan® phantom. For each patient, treatment plans were generated on both simCT and dCT images using 3D-CRT and VMAT techniques with a prescription dose of 30 Gy in 10 fractions. Plans optimized on dCT were transferred to simCT without modification of planning parameters and dose recalculation was performed. The primary endpoint was the PTV D95% target coverage parameter, and plans obtained with both imaging modalities were compared. CTV and organ-at-risk (OAR) doses were analyzed as secondary endpoints. Statistical analyses included paired tests and equivalence testing using the two one-sided tests (TOST) method with a ±5% tolerance margin. Results: Across all patients, the difference in PTV D95% between the two modalities (dCT–simCT) was +0.94±1.92% (p = 0,003) for 3D-CRT and −1.39±2.42% for VMAT(p < 0,001), and the difference was statistically significant. Region-specific analysis revealed the greatest dosimetric deviation in the lumbar region for 3D-CRT plans (1.73±1.79%) and in the pelvic region for VMAT plans (−2.72±3.14%). For organs at risk, the inter-modality differences in maximum dose outside the target and spinal cord maximum dose were 1.50±2.09% and 1.66±2.19% for 3D-CRT, and 2.60±3.00% and 2.74±3.27% for VMAT, respectively. In 3D-CRT plans, a significant positive correlation was observed between anterior–posterior patient thickness and the PTV D95% difference (r=0.327, p<0.001). No significant association was found between the time interval between dCT and simCT acquisition and dosimetric differences. TOST equivalence analysis demonstrated that the primary endpoint, PTV D95%, was equivalent for both techniques across all regions. Similarly, CTV D95%, body–PTV Dmax, and spinal cord Dmax parameters were within the ±5% equivalence margins. Conclusion: Diagnostic CT–based palliative radiotherapy planning provides dosimetric results equivalent to standard simulation CT–based planning for both 3D-CRT and VMAT techniques in the treatment of bone metastases. Although the observed dose differences remained within clinically acceptable limits, careful evaluation is recommended due to patient thickness–related variability in 3D-CRT and increased variation in the pelvic region with VMAT. These findings suggest that diagnostic CT–based planning represents a reliable and practical alternative that may facilitate faster access to treatment for palliative patients.
Benzer Tezler
- Prostat kanseri hastalarında osteoblastik metastaz ve enostozların PSMA PET/BT'nin kontrastsız bileşeni ile dansite özelliklerinin ve klinik parametrelerin değerlendirilmesi
Evaluation of density characteristics and clinical parameters of osteoblastic metastases and enostoses in prostate cancer patients using the non-contrast component of PSMA PET/CT
AHMET MALKOÇOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Radyoloji ve Nükleer TıpSivas Cumhuriyet ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENES GÜL
- İntrakraniyal lezyonlarda ultrasonografinin tanı değeri (BT ile karşılaştırmalı)
Başlık çevirisi yok
İ.RAGIP ÖZKAN
- Lenfoma tanılı hastalarda bilgisayarlı tomografi histogram analizi ile subgrupların ayrımlanabilirliğinin araştırılması
To investigate the role of computed tomography-based textureanalysis in the comparison of subgroups of the disease in lymphoma patients
MERVE GÜRSU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAŞAR BÜKTE
- Alk rearranjmanı ve EGFR mutasyonu olan akciğer adenokarsinomlarında intratümöral ve peritümöral kontrastlı bilgisayarlı tomografi temelli texture analiz verilerinin tanısal değeri
Diagnostic value of intratumoral and peritumoral contrast enhanced computerized tomography-based texture analysis data in LUNG adenocarcinoma with alk rearrangement and EGFR mutation
ABİDİN EMRE KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiRadyodiagnostik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZAN ÇİLEDAĞ
- Küçük boyutlu akciğer nodüllerinin Bilgisayarlı Tomografi ile saptanmasında Maksimum Intensite Projeksiyon (MIP) tekniğinin tanısal önemi
Diagnostic value of MIP imaging: Detection of small pulmonary nodules with MIP imaging in Computed Tomography
PINAR GÜLERYÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Radyoloji ve Nükleer TıpBaşkent ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. DR. ÖMER KORAY HEKİMOĞLU