Geri Dön

İç mimarlık lisans öğrencilerinin mekân algısının değerlendirilmesi – Çukurova Üniversitesi örneği

Assessing the spatial perception of interior architecture undergraduate students – the case of Çukurova University

PDF İndir

  1. Tez No: 1007249
  2. Yazar: NECLA SEMERCİ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. FEHİME YEŞİM GÜRANİ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Interior Design and Decoration
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çukurova Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık Ana Sanat Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Mimari tasarımın unsurlarından olan mekân, kullanıcıların çeşitli eylemleri gerçekleştirebileceği tanımlı bir boşluktur. Mekânı oluşturan zemin, duvar, tavan ve mobilyalar gibi bileşenler mekânın işlevine, kullanıcının istek ve ihtiyaçlarına göre biçimlenir. Bu bileşenler arasındaki anlamlı ilişkilerin, kullanıcının zihninde oluşturduğu deneyim ise algı terimi ile ifade edilir. Bu deneyim öncelikli olarak duyular aracılığıyla şekillenir. Mekânı deneyimleme süresi ve kullanıcının mekân ile kurduğu bağ da algıyı etkileyen diğer faktörler arasındadır. Mekân ve algı ilişkisi iç mimari çözümlemelerde yaşanılır mekânlar yaratmak adına önem taşımaktadır. Algı ve algı kuramları sosyal bilimlerin önemli araştırma konularından çevre psikolojisinin bir alt başlığıdır. Bireyin çevresini ve mekânı nasıl algıladığına yönelik çalışmalar bu bağlamda ayrı bir önem taşımaktadır. Bu çalışmada amaç kullanıcının içinde yaşadığı mekânı nasıl algıladığı ve içinde yaşadığı süreye bağlı olarak algıdaki değişiklikleri bir örnek mekân üzerinden tespit etmektir. Buradan yola çıkarak Çukurova Üniversitesi Mimarlık Fakültesi İç Mimarlık Bölümü birinci ve dördüncü sınıf öğrencilerinden gönüllü olan 104 kişi belirlenmiştir. Araştırmada bu öğrencilerden eğitim gördükleri mekânlar konusundaki deneyimlerinin bir anket yolu ile aktarılması istenmiştir. Seçilen mekânda, birinci sınıf öğrencileri henüz eğitim gördükleri mekân hakkında yeni bağ kurmaya başlamış, dördüncü sınıf öğrencileri ise uzun denilebilecek bir süre içinde zaman geçirmişlerdir. Dördüncü sınıf öğrencilerinin aldıkları iç mekân tasarımı eğitimi sonucu ve bulundukları mekân ile bağ kurmuş olmaları nedenleri ile birinci sınıf öğrencilerine göre algısal anlamda değişiklik olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada, öğrencilerin eğitim düzeyine göre bu algıyı nasıl farklı yorumladıkları irdelenmiştir. Araştırma, karma yöntem yaklaşımıyla çalışılmıştır. Nicel veri toplama sürecinde, araştırmacı tarafından geliştirilen bir anket formu kullanılmış ve bu formda katılımcılara, iç mimarlık bölümünün bulunduğu fakülte ve öğrencilerin deneyimledikleri mekân üzerinden algılarını yansıtmaları istenmiştir. Ankette yer alan likert ölçekli sorular, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Öğrencilerin belirli iç mekânlara (giriş holü, fuaye, koridor, atölye birimleri, sosyal alanlar vb.) dair değerlendirmeleri, istatistiksel olarak bağımsız örneklem t-testi ile sınıf düzeyine göre karşılaştırılmıştır. Ayrıca, öğrencilere bazı mekânların nasıl hissettirdiğine dair sorulan kavramlar doğrultusunda oluşturulan çapraz tablolar ve ki-kare analizi yardımıyla, öğrencilerin sınıf düzeyi ile fiziksel mekân bileşenlerine yönelik farkındalıkları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Verilerin analizinde gelişimsel araştırma yöntemlerinde yer alan kesit alma modeli kullanılmıştır. Bu yöntem ile belirlenen kavramların algısını ölçmeye yönelik bir geri bildirim elde edilmeye çalışılmıştır. Nitel veri sürecinde ise, anket formunda yer alan açık uçlu sorular aracılığıyla toplanan metinsel veriler, tematik analiz yöntemiyle sınıflandırılmış ve her sınıf düzeyinde öne çıkan temalar frekanslandırılarak tablo haline getirilmiştir. Analiz sonucunda, öğrencilerin ışık, biçim, ses, renk gibi mekânsal bileşenlere yönelik algılarında sınıf düzeyine göre belirgin farklılıklar tespit edilmiştir. Tez çalışmasının örnekleminin Çukurova Üniversitesi İç Mimarlık Bölümündeki birinci ve dördüncü sınıf öğrencileri ile sınırlandırılması ve bu grupların incelenmesinde bazı esaslar mevcuttur. Bu iki sınıf özelinde sınırlandırılmasının temel nedeni sınıf düzeyleri arasındaki mekân algısı deneyiminin farklılığının en fazla olacağının düşünülmesidir. Birinci sınıf öğrencisi, herhangi bir mekân kavramını öğrenmeden, tasarım eğitimi almadan eğitim sürecine başlamaktadır. Ancak dördüncü sınıf öğrencisi, iç mimarlık eğitiminin son aşamasına yaklaşmış, yılların verdiği tasarım bilgisi birikimiyle mesleki olgunluğa erişmiş oldukları bilinmektedir. Bu kriterler değerlendirilirse, incelenmek istenen iki grup karşılaştırıldığında oluşan farkın daha belirgin biçimde okunması düşünülmektedir. Aynı zamanda kullanılacak yöntemlerin iki grubun analizlere uygunluğu söz konusudur. Mekân ve tasarımı üzerinden yürütülen bu çalışmada, öğrencilerin mekân duygusunu güçlendirdikleri, mekânı oluşturan farklı bileşen ve öğelere olan farkındalıklarını arttırdıkları, mekânı algılama becerilerini geliştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. SPSS analizi sonucunda elde edilen veriler, birinci sınıf öğrencilerinin mekâna dair değerlendirmelerinde daha yüzeysel ve genel kavramlara yer verdiklerini; dördüncü sınıf öğrencilerinin ise daha çok işlev, atmosfer, malzeme kalitesi ve duyusal özelliklere odaklandıklarını ortaya koymuştur. Bu durum, iç mimarlık eğitiminin mekânsal analiz, algı geliştirme ve tasarım farkındalığı açısından öğrenciler üzerinde olumlu ve geliştirici bir etki yarattığını göstermektedir. Aynı zamanda İç Mimarlık eğitiminin meslek sahibi bireyler yetiştirmekle birlikte bireyin algılama becerisini de geliştiren bir süreç olduğunu kanıtlar nitelikte olduğu yorumlanabilir. Bu çalışma; öğrencilerin mekânsal algılarının, aldıkları eğitim özelinde kazanımları ve bu kazanımları yorumlama becerileriyle birlikte ne şekilde değiştiğini tartışmaya açması yönünden önemlidir. Bu yönden çalışmanın, ilgili literatüre ve İç Mimarlık lisans eğitimine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışma; öğrencinin, İç Mimarlık eğitiminde verilen mekâna yönelik derslerden edindiği bilgilerin, meslek hayatında ne şekilde değişeceği hususunda da önem taşımaktadır. Mekânsal algı sürecinin birey üzerinde değişimlerin gözlemlendiği bu çalışma ile alan araştırmacılarına yol gösterici olması umulmaktadır.

Özet (Çeviri)

Space, one of the elements of architectural design, is a defined void where users can perform various actions. Components such as floors, walls, ceilings, and furniture that make up the space are shaped according to the function of the space and the desires and needs of the user. The meaningful relationships between these components and the experience they create in the user's mind are expressed by the term perception. This experience is primarily shaped through the senses. The duration of the experience of the space and the connection the user establishes with the space are among the other factors that influence perception. The relationship between space and perception is important in interior design solutions in order to create livable spaces. Perception and perception theories are an important research topic in the social sciences and a subheading of environmental psychology. Studies on how individuals perceive their environment and space are of particular importance in this context. The aim of this study is to determine how users perceive the space they live in and the changes in perception depending on the duration of their stay in that space, using an example space. Based on this, 104 volunteers from the first and fourth grades of the Interior Architecture Department of the Faculty of Architecture at Çukurova University were selected. In the study, these students were asked to share their experiences of the spaces where they were educated through a questionnaire. In the selected space, first-year students had just begun to form new connections with the space where they were educated, while fourth-year students had spent a long period of time there. It was determined that there was a difference in perception between first-year and fourth-year students due to the interior design education received by the fourth-year students and the connections they had formed with the space. The study examined how students interpreted this perception differently according to their level of education. The research was conducted using a mixed-method approach. In the quantitative data collection process, a questionnaire developed by the researcher was used, and participants were asked to reflect their perceptions of the faculty where the interior architecture department is located and the space they experienced. The Likert scale questions in the questionnaire were analyzed using the SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) program. Students' evaluations of specific interior spaces (entrance hall, foyer, corridor, workshop units, social areas, etc.) were compared according to class level using a statistically independent sample t-test. In addition, cross-tables and chi-square analysis were used to examine the relationships between students' class levels and their awareness of physical space components, based on concepts asked about how certain spaces made them feel. The cross-sectional model used in developmental research methods was employed in the analysis of the data. This method was used to obtain feedback aimed at measuring the perception of the identified concepts. In the qualitative data process, textual data collected through open-ended questions in the questionnaire were classified using thematic analysis, and the themes that emerged in each grade level were tabulated by frequency. The analysis revealed significant differences in students' perceptions of spatial components such as light, form, sound, and color according to grade level. The sample of the thesis study was limited to first- and fourth-year students in the Interior Architecture Department at Çukurova University, and there are some principles underlying the examination of these groups. The main reason for limiting the study to these two grades is the assumption that the differences in spatial perception experience between grade levels would be most pronounced at these levels. First-year students begin the educational process without having learned any spatial concepts or received design education. However, fourth-year students are approaching the final stage of their interior architecture education and are known to have attained professional maturity through the design knowledge they have accumulated over the years. Considering these criteria, it is anticipated that the differences between the two groups under examination will be more clearly discernible. At the same time, the suitability of the methods to be used for the analysis of the two groups is also a consideration. In this study, which was conducted through space and design, it was concluded that students strengthened their sense of space, increased their awareness of the different components and elements that make up space, and developed their ability to perceive space. The data obtained from the SPSS analysis revealed that first-year students tended to use more superficial and general concepts in their evaluations of the space, while fourth-year students focused more on functionality, atmosphere, material quality, and sensory characteristics.This situation shows that interior architecture education has a positive and developmental effect on students in terms of spatial analysis, perception development, and design awareness. At the same time, it can be interpreted as evidence that interior architecture education is a process that develops the perception skills of individuals as well as training them to become professionals. This study is important in that it opens up a discussion on how students' spatial perceptions change in relation to the knowledge they acquire through their education and their ability to interpret this knowledge. In this respect, it is believed that the study will contribute to the relevant literature and to interior design undergraduate education. The study is also important in terms of how the knowledge students acquire from courses related to space in interior architecture education will change in their professional lives. It is hoped that this study, which observes changes in individuals through the spatial perception process, will guide researchers in the field.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    142597

    Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi

    Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque

    EVREN YILDIRIM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE

  2. Tez No

    569218

    Using visual research methods to understand perception of concrete in interior

    Görsel araştırma metotları ile iç mekanda beton algısının değerlendirilmesi

    BEREN SEYMEN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    İç Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERVİN GARİP

  3. Tez No

    696404

    İç mekan tasarımının kişisel ses algısına etkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the effect interior design on personal soundperception

    NİDA NİZAM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İç Mimari ve DekorasyonBahçeşehir Üniversitesi

    İç Mekan Tasarımı Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE DİNCER

  4. Tez No

    465481

    Kavram geliştirme sürecinde yaratıcılık ve mekan tasarımı

    Creativity and space design in progress of concept development

    PELİN KAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    İç Mimari ve DekorasyonKocaeli Üniversitesi

    İç Mimarlık Ana Sanat Dalı

    YRD. DOÇ. DR. DİDEM ERTEN BİLGİÇ

  5. Tez No

    955660

    Constructing a framework for architectural representation: sketch as a medium for flexibility and perceived dynamism

    Mimari temsile yönelik bir çerçeve: esneklik ve dinamizm algısı için bir araç olarak eskiz

    BEYZA GÜNAYDIN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    İç Mimari ve Dekorasyonİstanbul Teknik Üniversitesi

    İç Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ETHEM GÜRER

Geri Dön