Kronik hastalığı olan bireylerde D-tipi kişilik özelliklerinin ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Investigation of Type-D personality traits and quality of life in individuals with chronic diseases
- Tez No: 1007293
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN TURGUT, PROF. DR. FİSUN ŞENUZUN AYKAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Avrasya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kronik hastalığı olan bireylerin D Tipi Kişilik özellikleri sergilemesi, sağlıkla ilgili fiziksel ve psikososyal yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada, kronik hastalığı olan bireylerde D Tipi Kişilik özelliklerinin yaygınlığı ve bu özelliklerin sağlıkla ilişkili yaşam kalitesine etkileri incelenmiştir. Tanımlayıcı ve kesitsel olarak gerçekleştirilen araştırma, Rize Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin dahili ve cerrahi servislerinde tedavi gören ve kronik hastalığı olan 138 katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler, Kişisel Tanıtım Formu, D Tipi Kişilik Ölçeği ve Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin normal dağılımı çarpıklık, basıklık ve Kolmogorov-Smirnov test istatistikleri incelenerek değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde t-Testi, ANOVA ve Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların %37,7'sinin D Tipi Kişilik özelliğine sahip olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda cinsiyet, psikolojik durum, eğitim düzeyi ve aile tipi gibi değişkenlerin D tipi kişilik özelliklerine sahip olma durumunu etkilediği saptanırken; yaş, medeni durum, ekonomik durum ve çalışma durumunun; ek olarak kronik hastalığa sahip olma süresi hariç sağlıkla ilgili diğer değişkenlerin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etkili olmadığı saptanmıştır. D Tipi Kişilik özelliğine sahip bireylerin, bu özelliği taşımayanlara göre fiziksel fonksiyon, fiziksel ve duygusal rol kısıtlılığı, ruh sağlığı ve canlılık gibi tüm yaşam kalitesi boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük puan aldığı belirlenmiştir. D Tipi Kişilik düzeyi ile Yaşam Kalitesi alt boyutları arasında orta düzeyde güçlü ve negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgu, D Tipi Kişilik düzeyi arttıkça yaşam kalitesinin düştüğünü göstermektedir. Çalışmamız, kronik hastalık yönetiminde psikososyal değerlendirme ve bu alana yönelik hemşirelik girişimlerinin önemini vurgulayarak, hasta merkezli ve bütüncül bakım yaklaşımının gerekliliğine dikkat çekmektedir. Bu doğrultuda, kronik hastalığı olan bireylerin hemşirelik bakım sürecine D Tipi Kişilik taramasının dahil edilmesi ve bu bireyler için sosyal desteği güçlendirmeye yönelik psikoeğitim programlarının entegre edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The presence of Type D personality traits in individuals with chronic diseases negatively affects their health-related physical and psychosocial quality of life. This study examined the prevalence of Type D personality traits among individuals with chronic diseases and their effects on health-related quality of life. Conducted as a descriptive and cross-sectional study, the research included 138 participants receiving treatment in the internal medicine and surgical units of Rize Training and Research Hospital. Data were collected using a Personal Information Form, the Type D Personality Scale, and the Quality of Life Scale. The normality of data distribution was assessed through skewness, kurtosis, and Kolmogorov-Smirnov test statistics. The t-test, ANOVA, and Pearson correlation analysis were used in data analysis, with a significance level set at p<0.05. It was found that 37.7% of participants had Type D personality traits. The study revealed that variables such as sex, psychological status, educational level, and family type were associated with the presence of Type D personality traits, whereas age, marital status, economic status, employment status, and other health-related variables, except for the duration of chronic illness, were not statistically significant. Individuals with Type D personality scored significantly lower in all dimensions of quality of life, including physical functioning, physical and emotional role limitations, mental health, and vitality, compared to those without these traits. A moderately strong and negative correlation was found between Type D personality level and the subdimensions of quality of life, indicating that as Type D personality levels increase, quality of life decreases. This study highlights the importance of psychosocial assessment and related nursing interventions in chronic disease management and emphasizes the need for a patient-centered and holistic approach to care. Accordingly, it is recommended to include Type D personality screening in the nursing care process of individuals with chronic diseases and to integrate psychoeducation programs aimed at strengthening social support for these individuals.
Benzer Tezler
- Diyabet hastalarında dini eğilimlere psikolojik bir yaklaşım
A psychological approach to religious tendencies in diabetes patients
ELİF FİLİK PARMAKSIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiAmasya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL APAYDIN
- 65 yaş üstü kronik hastalığı olan bireylerde aile fonksiyonelliğinin aile apgar'ı ile değerlendirilmesi
Assessment of family functioning with family apgar among individuals over 65 years of age with chronic disease
BEYTULLAH İSMET DEMİRHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN ÇAYIR
- Development of mirna biomarkers for the differentiation between gingivitis and periodontitis: A pilot study
Gingivitis ve periodontitis ayrımı için mirna biyobelirteçlerinin geliştirilmesi: Pilot çalışma
DHAFIR LATIEF FAYADH FAYADH
Doktora
İngilizce
2023
BiyokimyaSüleyman Demirel ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CALAPOĞLU
- Bipolar bozukluk hastalarında ve ailelerinde psikolojik dayanıklılık ve ilişkili faktörler
Psychological resilience and related factors in bipolar disorder patients and their families
MERVE ZEREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ÖZLEM ORHAN
- Timpanosklerozlu hastalarda ıl-6 ve hs-crp düzeylerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
AYŞE VİLDAN TORUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Kulak Burun ve BoğazSağlık Bilimleri ÜniversitesiKulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSAMETTİN YAŞAR