Uzun yol şoförlerinin beslenme alışkanlıkları, uyku durumları ve fiziksel aktivite durumlarının belirlenmesi
Determination of dietary habits, sleep status, and physical activity levels of long-haul truck drivers
- Tez No: 1007317
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK ÖNEY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, uzun yol şoförlerinin beslenme alışkanlıkları, besin ögesi alımları, uyku kaliteleri ve fiziksel aktivite düzeylerini değerlendirmek ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, kesitsel ve gözlemsel nitelikte olup, 20 Mayıs–20 Haziran 2025 tarihleri arasında İstanbul Havalimanı S.S. Yeşilköy Lojistik Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi'nde çalışan 18–65 yaş aralığındaki 132 erkek şoför üzerinde yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında sosyodemografik anket formu, 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı, besin tüketim sıklığı formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi–Kısa Formu (UFAA-KF) ve MEDFICTS Diyet Değerlendirme Anketi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre katılımcıların %43,9'unun fazla kilolu, %38,6'sının obez olduğu belirlenmiştir. Fiziksel aktivite düzeyleri incelendiğinde katılımcıların %65'inin inaktif, %28,7'sinin ise minimal düzeyde aktif olduğu saptanmış; UFAA-KF skoru ortalama 927,7±1436,08 MET-dk/hafta olarak bulunmuştur. Ortalama PUKİ puanının 5,83±3,24 olması, katılımcıların uyku kalitesinde genel olarak olumsuz bir tabloya işaret etmektedir. Günlük enerji, su ve lif alımlarının önerilen düzeylerin altında kaldığı, buna karşın tuz, sodyum, doymuş yağ ve kolesterol alımlarının önerilen düzeylerin üzerinde olduğu belirlenmiştir. MEDFICTS ölçeği puanının ortalama 84,65±29,63 olması, katılımcıların çoğunlukla yüksek yağlı diyetle beslendiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, uzun yol şoförlerinin beslenme alışkanlıkları, uyku kaliteleri ve fiziksel aktivite düzeyleri açısından çok sayıda sağlık risk faktörü taşıdığı ve bu faktörlerin birbiriyle ilişkili olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular, bu meslek grubuna yönelik koruyucu ve geliştirici sağlık programlarının planlanması ve uygulanmasının önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate dietary habits, nutrient intakes, sleep quality, and physical activity levels of long-haul truck drivers and to examine the relationships among these variables. The study had a cross-sectional and observational design and was carried out between May 20 and June 20, 2025, among 132 male drivers aged 18–65 years working at the S.S. Yeşilköy Logistics Motor Carriers Cooperative at Istanbul Airport. Data were collected using a sociodemographic questionnaire, a 24-hour dietary recall, a food frequency questionnaire, the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), the International Physical Activity Questionnaire–Short Form (IPAQ-SF), and the MEDFICTS Dietary Assessment Questionnaire. According to the study findings, 43.9% of the participants were overweight and 38.6% were classified as obese. Evaluation of physical activity levels showed that 65.0% of the participants were inactive and 28.7% were minimally active; the mean IPAQ-SF score was 927.7 ± 1436.08 MET-min/week. A mean PSQI score of 5.83 ± 3.24 suggests an overall unfavorable pattern in participants' sleep quality. Daily intakes of energy, water, and dietary fiber were below recommended levels, whereas intakes of salt, sodium, saturated fat, and cholesterol exceeded recommended levels. The mean MEDFICTS score of 84.65 ± 29.63 indicated that the participants predominantly consumed a high-fat diet. In conclusion, long-haul truck drivers were found to have multiple health risk factors related to dietary habits, sleep quality, and physical activity levels, and these factors appeared to be interrelated. The findings highlight the importance of planning and implementing preventive and health-promoting programs tailored to this occupational group.
Benzer Tezler
- Uzun yol sürücülerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi
Determination of healthy life style behaviors of long road drivers
METİN ÇEPER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikBiruni ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEZİHE KIZILKAYA BEJİ
- Türk tır şoförlerinin sosyal medyayı kullanım pratikleri
Social media usage practices of Turkish truck drivers
PINAR SEVİL KOCADURMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiMedya ve İletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESRİN AKBULUT
- Uzun yol şoförlerinde obstrüktif uyku apne sendromu sıklığının araştırılması
Investigation of prevalence of obstructive sleep apnea syndrome in long distance way drivers
MUHAMMED EMİN AKKOYUNLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Göğüs HastalıklarıZonguldak Karaelmas ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REMZİ ALTIN
- Uzun yol şoförlerinde kardiyovasküler hastalık risk farkındalığı, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of cardiovascular disease risk awareness, healthy lifestyle behaviors and quality of life in long-distance drivers
MUHAMMET HELLAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikErzurum Teknik ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAL GÖRDES AYDOĞDU
- Uzun yol şoförlerinde kas iskelet sistemine ait şikayetlerin, yorgunluk ve uyku kalitesinin reaksiyon zamanı üzerine etkisinin incelenmesi
The investigation of the effect of musculoskeletal complaints, fatigue, and sleep quality on reaction time in long-haul truck drivers
AHMET YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve RehabilitasyonSanko ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZAN TUĞAY