Türkiye sigorta sektöründe IFRS 17'nin uygulanabilirliği ve operasyonel yansımaları
The applicability of IFRS 17 in the Turkish insurance sector and its operational reflections
- Tez No: 1007331
- Danışmanlar: PROF. DR. DENİZ PARLAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sigortacılık, Maliye, Bankacılık, Insurance, Finance, Banking
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Doğuş Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, IFRS 17 Sigorta Sözleşmeleri Standardı'nın Türkiye sigorta sektöründeki uygulanabilirliği ile bu standardın finansal raporlama süreçleri ve kurumsal işleyiş üzerindeki etkileri bütüncül bir bakış açısıyla incelenmiştir. Çalışmanın çıkış noktasını, IFRS 4 döneminde sigorta sözleşmelerinin muhasebeleştirilmesine ilişkin uygulamaların şirketler ve ürün grupları arasında farklılaşması sonucunda ortaya çıkan karşılaştırılabilirlik, tutarlılık ve güncellik sorunları oluşturmaktadır. Sigorta faaliyetlerinin uzun vadeli yükümlülükler, belirsiz nakit akışları ve aktüeryal varsayımlar içeren yapısı dikkate alındığında, bu sorunların finansal tabloların yorumlanabilirliği üzerinde doğrudan etkili olduğu görülmektedir. IFRS 17 ile birlikte sigorta yükümlülüklerinin güncel tahminlere dayalı olarak ölçülmesi, beklenen nakit akışlarının bugünkü değeri ile risk ayarının birlikte değerlendirilmesi ve ekonomik koşullardaki değişimlerin dönemsel olarak finansal raporlara yansıtılması esas alınmaktadır. Bunun yanında standardın, sigorta hasılatının prim tahsilatına göre değil sunulan teminat hizmetine göre raporlanmasını öngörmesi, performansın sigorta hizmet sonucu ile finansal sonuç ayrımı üzerinden daha açık ve işlevsel biçimde değerlendirilmesine imkân sağlamaktadır. Bu yönüyle IFRS 17, yalnızca teknik bir muhasebe düzenlemesi değil, aynı zamanda raporlama mantığını, veri üretim süreçlerini ve kurum içi işleyişi yeniden şekillendiren yapısal bir dönüşüm alanı niteliği taşımaktadır. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve çoklu durum çalışması deseni kullanılmıştır. Veri toplama süreci, düzenleyici kurum, sektör birliği, sigorta şirketi, acente, katılım finansmanı alanı ve akademiyi temsil eden altı katılımcı ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakatlara dayandırılmıştır. Elde edilen veriler sistematik biçimde çözümlenmiş, açık kodlama yoluyla temalar oluşturulmuş ve içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, IFRS 17'nin finansal şeffaflık ve karşılaştırılabilirlik beklentisini güçlendirdiğini; buna karşılık teknoloji altyapısı, uyum maliyetleri, uzman personel ihtiyacı, eğitim gereksinimi ve sektör içi koordinasyon gerekliliği gibi alanlarda önemli uyum sorunlarını görünür kıldığını göstermektedir. Sonuç olarak, IFRS 17'nin Türkiye sigorta sektöründe sağlayacağı katkıların doğrudan standardın varlığına değil, kurumların teknik hazırlık düzeyine, veri altyapısına, insan kaynağı kapasitesine ve sektörel iş birliği imkânlarına bağlı olarak şekillendiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede çalışma, IFRS 17'nin Türkiye'deki uygulanabilirliğini yalnızca finansal raporlama boyutuyla değil, aynı zamanda operasyonel ve kurumsal dönüşüm dinamikleriyle birlikte değerlendirmesi bakımından literatüre katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the applicability of IFRS 17 Insurance Contracts in the Turkish insurance sector and evaluates its effects on financial reporting processes and institutional operations within a holistic framework. The starting point of the study lies in the comparability, consistency, and timeliness problems that emerged during the IFRS 4 period, when accounting practices for insurance contracts differed across companies and product groups. Given that insurance activities involve long-term liabilities, uncertain cash flows, and actuarial assumptions, such differences have had a direct impact on the interpretability and analytical value of financial statements. With IFRS 17, the measurement of insurance liabilities is based on current estimates, the present value of expected cash flows is assessed together with risk adjustment, and changes in economic conditions are reflected in financial reports on a periodic basis. In addition, the standard requires insurance revenue to be recognized according to the provision of coverage services rather than premium collection, thereby allowing performance to be evaluated more clearly through the separation of insurance service result and financial result. In this respect, IFRS 17 represents not merely a technical accounting regulation, but also a structural transformation that reshapes reporting logic, data production processes, and internal institutional functioning. A qualitative research approach was adopted in the study, and a multiple case study design was employed. The data collection process was based on semi-structured in-depth interviews conducted with six participants representing a regulatory authority, an industry association, an insurance company, an agency, participation finance, and academia. The data obtained were analyzed systematically, themes were generated through open coding, and the findings were evaluated by means of content analysis. The results indicate that IFRS 17 strengthens expectations regarding financial transparency and comparability, while also making visible major compliance challenges in areas such as technological infrastructure, compliance costs, qualified personnel, training needs, and sectoral coordination. In conclusion, the study reveals that the benefits to be obtained from IFRS 17 in the Turkish insurance sector depend not only on the existence of the standard itself, but also on institutions' level of technical preparedness, data infrastructure, human resource capacity, and opportunities for sectoral collaboration. In this sense, the thesis contributes to the literature by evaluating the applicability of IFRS 17 in Türkiye not only from the perspective of financial reporting, but also through its operational and institutional transformation dynamics.
Benzer Tezler
- UFRS 17 Sigorta Sözleşmeleri Standardı'nın finansal göstergeler üzerindeki etkileri: Malezya'daki halka açık sigorta şirketleri örneği
The effects of IFRS 17 Insurance Contracts Standard on financial indicators: The case of publicly listed insurance companies in Malaysia
BEKET BEKEZHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeSakarya Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
Assoc. Prof. Dr. METİN SARIASLAN
- Hayat sigorta sözleşmelerinin“Uluslararası finansal raporlama standardı 17: Sigorta sözleşmeleri”kapsamında muhasebeleştirilmesi ve raporlanması
Accounting and reporting for life insurance contracts according to“international financial reporting standard 17: Insurance contracts”
MUSTAFA OĞUZ
- Sigortacılık sektöründe finansal raporlama ile ilgili uluslararası gelişmeler ve ülkemizde bir araştırma
International developments in financial reporting in insurance industry and the evidence from Turkey
YİĞİT BORA ŞENYİĞİT
- Sigorta şirketlerinde finansal raporlama ve Türkiye finansal raporlama standartlarına geçişin etkilerine yönelik bir araştırma
Financial reporting of insurance companies and a research on the effects of implementing Turkish financial reporting standards
ELÇİN ŞİŞMANOĞLU
- Entegre raporlama çerçevesinde değer odaklı iş modeli: Bir uygulama
Value driven business model within the integrated reporting framework: An application
CANAN BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeDokuz Eylül Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA TEKTÜFEKÇİ