PISA fen okuryazarlığı yeterlik düzeylerinden yararlanılarak biyolojide kullanılabilecek karma testlerin geliştirilmesi
Development of mixed tests usable in biology using PISA science literacy proficiency levels
- Tez No: 1007448
- Danışmanlar: PROF. DR. OSMAN ÇİMEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eğitim sistemlerinin temel amacı yalnızca öğrencilere bilgi aktarmakla sınırlı değildir. Günümüzde sahip olduğu bilgiyi gerçek yaşam durumlarında kullanabilen, çeşitli karmaşık bilimsel süreçleri yönetebilen bireyler yetiştirmek öncelik kazanmıştır. Bu bağlamda Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü (OECD) tarafından yürütülen Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA), öğrenci yeterliklerinin ölçülebilmesi için önemli bir referans noktasıdır. Aynı zamanda son yıllarda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'de beceri temelli soru yaklaşımını ve süreç odaklı değerlendirmeye geçişi hedeflemektedir. Bu araştırmanın amacı Biyoloji dersi öğretim programında yer alan konular ile PISA fen okuryazarlığı yeterlik düzeylerini sentezleyen geçerli ve güvenilir bir karma test oluşturmaktır. Araştırmada Biyoloji dersinde kullanılan ölçme ve değerlendirme süreçlerine PISA standartlarının entegre edildiği özgün bir karma test geliştirilmesi üzerine çalışılmıştır. Araştırma nicel ve nitel araştırma yöntemlerini birlikte kullanıldığı karma modelle yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak farklı madde türlerinden oluşan yirmi beş soruluk bir test geliştirilmiştir. Karma testin kapsam geçerliği alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda sağlanmış; aynı zamanda maddelerin dil ve anlatım bakımından değerlendirmesi yapılmış ve PISA çerçevesine uygunluğu teyit edilmiştir. Testin ön uygulaması otuz lise öğrencisiyle geçekleştirilmiştir. Madde analizi sonuçlarına göre test revize edilmiş ve nihai formu oluşturulmuştur. Araştırmanın asıl uygulaması yüz elli sekiz lise öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizi Microsoft Excel Programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda testin Cronbach Alfa iç tutarlık kat sayısı 0,702 olarak hesaplanmış; cinsiyet değişkenine göre bağımsız örneklemler t-testi kullanılarak yapılan incelemede ise kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre anlamlı düzeyde daha başarılı oldukları tespit edilmiştir. Araştırmaya katkı sağlayan dokuz Biyoloji öğretmeninden de testle ilgili görüşleri alınarak içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Öğretmenler testin öğrencilerin üst düzey yeterliklerini ölçmeye elverişli olduğunu ifade etmişlerdir. Sonuç olarak geliştirilen karma testin öğrencilerin sadece bilgi ve hatırlama düzeyindeki bilgilerini değil, bilimsel olguları açıklama, verileri yorumlama ve bilimsel sorgulama becerilerini ölçebilen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
The primary goal of education systems is not limited to simply transferring knowledge to students. Today, cultivating individuals who can apply their knowledge in real-life situations and manage various complex scientific processes has gained priority. In this context, the Programme for International Student Assessment (PISA), conducted by the Organization for Economic Cooperation and Development (OECD), is an important reference point for measuring student competencies. Similarly, in recent years, the“Turkish Century Education Model”aims for a skill-based question approach and a shift from rote learning to process-oriented assessment. The aim of this research is to create a valid and reliable mixed-methods test that synthesizes the topics included in the Biology curriculum with PISA science literacy competency levels. The research focuses on developing a unique mixed-methods test that integrates PISA standards into the measurement and evaluation processes used in Biology lessons. The research was conducted using a mixed-methods approach combining quantitative and qualitative research methods. A test consisting of twenty-five questions with different item types was developed as a data collection tool. The content validity of the mixed-methods test was ensured through the opinions of field experts; the items were also evaluated in terms of language and expression, and their suitability to the PISA framework was confirmed. A pilot study of the test was conducted with thirty high school students. Based on the item analysis results, the test was revised and its final form was created. The main study was conducted with one hundred and fifty-eight high school students. Data analysis was performed using Microsoft Excel programs. As a result of the analyses, the Cronbach's Alpha internal consistency coefficient of the test was calculated as 0.702; and in the examination conducted using the independent samples t-test according to the gender variable, it was determined that female students were significantly more successful than male students. Content analysis was also performed by obtaining the opinions of nine biology teachers who contributed to the research regarding the test. The teachers stated that the test was suitable for measuring students' higher-order competencies. In conclusion, it was shown that the developed mixed-methods test is a valid and reliable measurement tool that can measure not only students' knowledge and recall levels, but also their skills in explaining scientific facts, interpreting data, and scientific inquiry.
Benzer Tezler
- 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin matematik okuryazarlığı problemlerinin çözüm süreçlerinde matematiksel iletişim yeterliklerinin incelenmesi
Investigation of 6th, 7th and 8th grade students' mathematical communication competencies in the solution processes of mathematical literacy problems
EKREM KUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimOrdu ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYAL YAVUZ MUMCU
- Liselere Giriş Sınavı (LGS) matematik sorularının PISA matematik okuryazarlığı seviyelerine göre incelenmesi
Investigation of the High School Entrance Exam mathematics questions according to the PISA mathematical literacy levels
ŞEYDA GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİM SEVGİ
- PISA fen okuryazarlığı yeterlik düzeylerine göre 5-8. sınıf fen bilimleri ders kitaplarındaki soruların incelenmesi
An examination of the assessment and evaluation questions in grade 5-8 science textbooks with respect to scientific literacy proficiency levels defined in PISA
AZİZE SULTAN KÖMÜRCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE YENİLMEZ TÜRKOĞLU
- PISA 2022 sonuçlarına göre Türkiye başarısının değerlendirilmesi
Evaluation of Turkey's success in terms of 2022 PISA results
DAMLA AKSAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELMAZİYE TEMİZ
- 9.sınıf tekrar testleri kitabındaki soruların matematik okuryazarlığı ölçme yeterlilik düzeyleri ve matematiksel süreçler açısından incelenmesi
Examination of the questions in terms of mathematical literacy, measurement qualification levels and math processes of the 9th grade repeat test books
EDA DEMİRER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EŞREF HATIR