İki dilliliğin gelişimsel dil bozukluğu üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the effect of bilingualism pn developmental language disorder
- Tez No: 1007606
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM ÜNSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Tınaztepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasının amacı, Şırnak il merkezinde yaşayan 48–72 ay aralığındaki tek dilli Türkçe konuşan çocuklar ile Türkçe–Kürtçe iki dilli çocukların alıcı ve ifade edici dil becerilerini karşılaştırmaktır. Araştırma, iki dilliliğin gelişimsel dil bozukluğunun test performansı üzerinden görünümü üzerinde farklılık oluşturup oluşturmadığını incelemek için nedensel karşılaştırmalı desenle yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini, demografik ve gelişimsel açıdan dengelenmiş 72 çocuk (36 tek dilli, 36 iki dilli; her grupta kız–erkek dağılımı eşit) oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak TEDİL testinin Türkçe uyarlaması kullanılmış ve değerlendirmeler bire bir oturumlarda gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda, alıcı dil becerilerinin iki grupta benzer düzeyde olduğu; ifade edici dil standart puanlarında ise iki dilli çocuklarda tek dilli akranlara kıyasla daha düşük bir performans eğilimi bulunduğu saptanmıştır. Bununla birlikte hem tek dilli hem de iki dilli gruplarda kronolojik yaş ile test yaşı eşdeğerleri arasında güçlü ve pozitif ilişkiler ortaya çıkmış; alıcı ve ifade edici test yaşlarının birbiriyle yüksek düzeyde paralellik gösterdiği belirlenmiştir. Bu bulgular, iki dilli çocuklarda ifade edici dil test performansında görülen göreli düşüşün bir gelişimsel bozukluğa değil, değerlendirmenin yalnızca Türkçe üzerinden yapılmasından kaynaklanan doğal bir performans çeşitliliğine bağlı olabileceğini göstermektedir. Tezden elde edilen sonuçlar; klinik değerlendirmede iki dilliliğin bozukluk sebebi olarak yorumlanmaması, çocuğun tüm dil repertuvarının gelişimsel bağlam içinde ele alınması ve ailelere dil girdisini kısıtlamayan, dengeleyici bir yaklaşım sunulması gerektiğini işaret etmektedir. Ayrıca, Türkiye'de Türkçe–Kürtçe iki dilli çocukları tek bir standardize test üzerinden karşılaştıran nicel çalışma sayısının sınırlı olması nedeniyle, gelecekte iki dile de duyarlı değerlendirme araçlarının uyarlanması veya geliştirilmesi önemli bir ihtiyaç alanı olarak değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this thesis is to compare receptive and expressive language performance patterns of Turkish monolingual and Turkish–Kurdish bilingual children aged 48–72 months living in Şırnak. The study was conducted with a causal-comparative (ex post facto) design using the Turkish-standardized version of the TEDİL test, administered individually to 72 children (36 monolingual, 36 bilingual; balanced by sex). Findings indicate similar receptive language levels across groups, while bilingual children show relatively lower expressive raw scores, interpreted as natural performance variation in single-language assessment rather than a developmental disorder. Strong positive correlations were found between chronological age and test-age equivalents in both groups, and high parallelism was observed between receptive and expressive test-age scores. Results highlight that bilingualism should not be considered the cause of language disorder, emphasize holistic interpretation of dual language repertoires, and point to the need for more bilingual-sensitive standardized assessment tools in future research.
Benzer Tezler
- Türkçe konuşan tek dilli tipik gelişim gösteren ve gelişimsel dil bozukluğu olan çocukların anlatı becerilerinin MAIN-TR aracılığıyla karşılaştırılması: Uzaktan çevrimiçi değerlendirme
Comparison of the narrative skills of monolingual turkish speaking children with typical development and developmental language disorder through MAIN-TR: Remote online narrative assessment
SEMRA SELVİ BALO
Doktora
Türkçe
2021
DilbilimAnadolu ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKNUR MAVİŞ
- English teachers' evaluation of a preschool bilingualism program in terms of English language teaching and beliefs about bilingualism benefits
İngilizce öğretmenlerinin İngiliz dili öğretimi açısından bir anaokul çift dilli program değerlendirmesi ve iki dilliliğin faydaları hakkındaki inançları
HATİCE ELİF KALAYCIOĞLU
Doktora
İngilizce
2023
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KENAN DİKİLİTAŞ
- Çok dilli bireylerde dil kimlik ilişkisi ve iletişime etkisi (Elazığ örneği)
The relationship between individual identity and language in multilingual communication effect: Example Elazıg
ABDULBAKİ ERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İletişim BilimleriFırat Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TAMER KAVURAN
- Kur'ân'ın gramer sistematiğinin tahlili (Sarf, nahiv ve kırâat)
Analysis of the Qur'an's grammar system (Morfoloji, syntax and qiraat)
TAREQ ABDULQADER HUSSEİN
Doktora
Türkçe
2023
DinAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN KUDAT
- The impact of refugee status on language and cognitivedevelopment: A comparative study
Mülteci olma durumunun çocukların dil ve bilişsel gelişime etkileri: Karşılaştırmalı bir çalışma
ÖZLEM YETER
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBilişsel Bilim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. DUYGU ÖZGE
DR. CEYHAN TEMÜRCÜ