Güvercinkayası obsidiyen teknolojileri
Güverci̇nkayasi obsidian technologies
- Tez No: 1007624
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLSÜN ÇİLER ALGÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Öncesi Arkeolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Orta Anadolu Bölgesi'nin volkanik sınırları içerisinde yer alan Güvercinkayası yerleşmesi, Orta ve Son Kalkolitik Dönem'e tarihlenmektedir. Yerleşmede arkeolojik kazı çalışmaları ilk kez 1996 yılında başlamıştır. Bu tez çalışması, Güvercinkayası Orta Kalkolitik Dönemi'ne tarihlenen beş farklı konutta tespit edilen obsidiyen buluntuların ayrıntılı incelenmesi yoluyla üretim sürecine ilişkin teknolojik yönelimin ortaya konmasını amaçlamaktadır. Konutların seçiminde yerleşmenin bütününü temsil edecek bir dağılım hedeflenmiş ve bu doğrultuda sur sistemiyle ayrılan Aşağı Yerleşme ve Yukarı Yerleşme dikkate alınmıştır. Çalışma kapsamında Aşağı Yerleşme'de yer alan H9 ve H11 konutları ile Yukarı Yerleşme'de konumlanan H13, H14 ve H28 konutlarından elde edilen obsidiyen buluntular değerlendirilmiştir. Bu konutlar, yerleşme içindeki konumları, obsidiyen buluntu yoğunlukları, üretim ve depolama faaliyetlerinin niteliği bakımından birbirlerinden ayrılmaktadır. Çalışmada, obsidiyen buluntular teknolojik ve tipolojik analiz yöntemleri ile incelenmiş ve mekanlarda bulunma durumlarına göre yorumlanmıştır. Kullanılan yöntemler, obsidiyen alet üretim sürecine ait farklı aşamaların ve mekânsal kullanım biçimlerinin belirlenmesine olanak sağlamıştır. Obsidiyen üretim teknolojileri incelendiğinde, Güvercinkayası I. ve II. tabakalarında yonga alet ve tek vurma düzlemli dilgi teknolojisinin en baskın tercih olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, iki vurma düzlemli dilgi çekirdeklerinin ve bu teknolojiye ait dilgi ürünlerinin varlığı, söz konusu dönemde teknolojik çeşitliliğin devam ettiğini göstermektedir. Tez kapsamında gerçekleştirilen makroskobik renk ve doku analizleri hammadde kaynaklarının saptanmasına imkân tanımış, zaman içerisinde hammadde kullanımına dair değişimler ile ilgili ön bilgiler sunmuştur. Sonuç olarak, bu tez çalışmasında obsidiyen buluntular, hem mekân kullanımı hem de evreler arası tekno-tipolojik farklılıklar bakımından değerlendirilmiştir. Hammadde seçiminden yerleşmeye taşınmasına, üretim ve kullanım süreçlerine ilişkin tüm aşamalar incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
Güvercinkayası, located within the volcanic landscape of Central Anatolia, is dated to the Middle and Late Chalcolithic period. Excavations at the site began in 1996. This thesis aims to identify the technological organization of obsidian production through a detailed analysis of obsidian assemblages recovered from five different houses dated to the Middle Chalcolithic levels of the settlement. The selected houses aim to represent the entire settlement, including both the Lower Settlement (H9 and H11) and the Upper Settlement (H13, H14, and H28), which are spatially separated by a fortification system. Within the scope of the study, obsidian finds obtained from Houses H9 and H11 in the Lower Settlement and Houses H13, H14, and H28 in the Upper Settlement were evaluated. These houses differ from one another in terms of their location within the settlement, the density of obsidian finds, and the nature of production and storage activities. Obsidian artifacts were analyzed using techno-typological methods and evaluated according to their spatial distribution within house units. This approach enabled the identification of different stages of obsidian tool production and patterns of household activity. In terms of obsidian production technologies, flake tool production and unidirectional blade technology were the dominant technological preferences during both Phase I and Phase II of the settlement. However, the presence of bidirectional blade cores and their associated blade products indicates that technological diversity continued during this period. Macroscopic color and texture analyses provided preliminary insights into raw material procurement and changes in obsidian source preferences over time. In conclusion, this thesis evaluates obsidian assemblages in terms of both spatial use and inter-phase techno-typological differences. All stages from raw material selection and transport to production and use processes were examined.
Benzer Tezler
- Güvercinkayası 14 numaralı evin çanak çömlek verilerinden yola çıkarak yerleşme düzeni ve toplumsal yapılanmanın değerlendirilmesi
Analzing the social structure and settlement pattern of Güvercinkayası based on the 14th house's pottery assemblages
PINAR ÇAYLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Arkeolojiİstanbul ÜniversitesiPrehistorya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİL GÜLÇUR
- Güvercinkayası kerpiç karakterizasyonu
Güvercinkayası adobe carachterization
SİNA NOEİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Arkeolojiİstanbul ÜniversitesiTaşınabilir Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET GÜLEÇ
- Güvercinkayası: Prehistorik kültür mirası alan yönetimi ve yönetim planlarının hazırlanması
Güvercinkayasi: Prehistoric cultural heritage, site management and preparing management plans
ABDULLAH HACAR
- Güvercinkayası yerleşme modelini ve toplumsal yapısını anlamak: A yapı adasının mimari açıdan incelenmesi
Understanding the settlement model and social structure of Guvercin Kayası: An investigation on the architecture of islanda
VARLIK İNDERE
- Kalkolitik dönemde Güvercinkayası figürinleri
Güvercinkayası figurines of Chalcolithic Period
BARIŞ ESER