Precede-proceed modeline temellendirilmiş eğitimin problemli internet kullanımı olan adölesanların uyku kalitesi ve sağlıklı yaşam biçimi inançlarına etkisi
The effect of precede-proceed model-based education on sleep quality and healthy lifestyle beliefs in adolescents with problematic internet use
- Tez No: 1007685
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜMMÜHAN AKTÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Adölesan, Precede-proceed modeli, Problemli internet kullanımı, Sağlıklı yaşam biçimi inançları, Uyku, Hemşirelik, Halk sağlığı hemşireliği, Adolescent, Precede-proceed model, Problematic internet use, Healthy lifestyle beliefs, Sleep, Nursing, Community healt nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı problemli internet kullanan adölesanlara verilen Precede-Proceed Modeli'ne temellendirilmiş eğitimin uyku kalitesi ve sağlıklı yaşam biçimi inançları üzerine etkisini belirlemektir. Materyal ve Metot: Bu çalışma, ön test ve son test ölçümlerini içeren kontrol gruplu deneysel araştırma tasarımında gerçekleştirilmiştir. Araştırma evrenini 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Adana ili Yüreğir ilçesinde araştırma izni alınan 8 lisede öğrenim gören 10. sınıf öğrencileri oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise bu liselerde öğrenim gören ve araştırmaya randomize olarak seçilen ergenler oluşturduAraştırma 80 deney ve 80 kontrol grubu olmak üzere toplam 160 kişi ile tamamlandı. Deney grubunda bulunan kişilere Precede-Proceed modeline temellendirilmiş eğitimi uygulandı. Verilerin toplanmasında; Kişisel Bilgi Formu, Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği, Sağlıklı Yaşam Biçimi İnançları Ölçeği, Uyku Kalitesi Ölçeği ve Uyku Değişkenleri Anketi kullanıldı. Bulgular: Deney grubundaki adölesanların Sağlıklı Yaşam Biçimi İnançları Ölçeği toplam puan ortalaması eğitim öncesi 41.41±9.53 iken, eğitim sonrası 46.97±7.42 olarak belirlendi. Uygulanan eğitimin ardından adölesanların puan ortalamalarının arttığı ve söz konusu artışın istatistiksel olarak anlamlı düzeye ulaştığı saptandı (p=0.000). Deney grubundaki adölesanların Uyku Kalitesi Ölçeği ve Uyku Değişkenleri Anketi'nin Uyku Kalitesi alt ölçeği puan ortalaması eğitim öncesi 14.35±2.62 iken, eğitim sonrası alt ölçek puanı ortalaması 16.78±2.67 olduğu adölesanların eğitim sonrası puan ortalamasının olumlu yönde arttığı ve istatistiksel olarak önemli olduğu tespit edildi (p=0.001). Sonuç: Problemli internet kullanımı olan adölesanlarda verilen Precede-Proceed temelli bu eğitimin uyku kalitesi ve sağlıklı yaşam biçimi inançlarında seviyesinin artmasında etkili olduğu saptandı.
Özet (Çeviri)
Aim: The purpose of this study is to determine the effect of Precede-Proceed Model-based education provided to adolescents with problematic internet use on sleep quality and healthy lifestyle beliefs. Materials and Method: This study was conducted using a controlled experimental research design that included pre-test and post-test measurements. The research population consisted of 10th grade students attending 8 high schools in the Yüreğir district of Adana province during the 2024–2025 academic year, where research permission was obtained. The sample of the research consisted of adolescents studying at these high schools who were randomly selected for the research. The research was completed with a total of 160 participants, including 80 in the experimental group and 80 in the control group. The Precede-Proceed model-based training was applied to the individuals in the experimental group. The Personal Information Form, Problematic Internet Use Scale, Healthy Lifestyle Beliefs Scale, Sleep Quality Scale, and Sleep Variables Questionnaire were used to collect data. Results: The mean total score on the Healthy Lifestyle Beliefs Scale for adolescents in the experimental group was 41.41±9.53 before the training and 46.97±7.42 after the training. It was determined that the adolescents' mean scores increased after the training and that this increase reached a statistically significant level (p=0.000). The mean score of the Sleep Quality Scale and Sleep Variables Questionnaire 's Sleep Quality subscale was 14.35±2.62 before the training, while the subscale score average after the training was 16.78±2.67. It was determined that the adolescents' score average increased positively after the training and that this increase was statistically significant (p=0.001). Conclusion: It was determined that this Precede-Proceed-based training provided to adolescents with problematic internet use was effective in improving their sleep quality and beliefs about healthy lifestyles.
Benzer Tezler
- Precede-proceed modeline temellendirilmiş“sigarayı bırakıyorum geleceğimi ve sağlığımı koruyorum”programının hemşirelik öğrencilerinin sigara içme davranışına etkisi
The effect of the program based on the precede-proceed model,“I AM giving up smoking,Ii am protecting my future and MY health program”, on smoking behavior of nursing students
ERDAL AKDENİZ
Doktora
Türkçe
2022
Halk SağlığıAkdeniz ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA ÖNCEL
- Precede proceed modeline temellendirilmiş eğitim programının hemodiyaliz hastalarının tedaviye uyumuna, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına ve yaşam kalitesine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of the training program based on the precede-proceed model on adherence to treatment, healthy lifestyle behaviors and life quality of hemodialysis patients
AYŞENUR SARIASLAN
Doktora
Türkçe
2022
HemşirelikAtatürk Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP KAVURMACI
- Precede-proceed modeline göre geliştirilen fiziksel aktivite programının ilköğretim öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyi ve davranışları üzerine etkisi
The effect of the physical activity program developed according to the precede-proceed model on the physical activity level and physical activity behavior of elementary school students
RECEP KARA
Doktora
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİDAR ZÜMRÜT BAŞBAKKAL
- İnmeli evde bakım hastalarının bakım vericilerine precede-proceed modeline temellendirilerek verilen eğitim programının bakım verme tepkisi, algılanan sosyal destek düzeyi ve hasta sonuçlarına etkisi
The effect of the training program given to caregivers of home care patients with stroke based on the precede-proceed model on caregiving response, perceived social support level and patient outcomes
SÜMEYYE AKÇOBAN
Doktora
Türkçe
2024
HemşirelikHasan Kalyoncu ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL TOSUN
DOÇ. DR. MİRKO PROSEN
- Les approches analytiques appliques en deploiement de fonction de qualite
Kalite işlev konuşlandırma sürecinde analitik yöntemler
SADETTİN EMRE ALPTEKİN
Yüksek Lisans
Fransızca
2001
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiDOÇ. DR. ERTUĞRUL KARSAK