Liseli adölesan kız öğrencilerin menstrüel sağlık/hijyen yönetim ve deneyimlerinin incelenmesi
Examination of menstrual health/hygiene management and experiences of adolescent female secondary school students
- Tez No: 1007728
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEYNEP DAŞIKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Adolescent, menstruation, menstrual experience, menstrual hygiene, menstrual poverty, school environment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Özet Liseli Adölesan Kız Öğrencilerin Menstrüel Sağlık/Hijyen Yönetim ve Deneyimlerinin İncelenmesi Amaç: Bu araştırmada, liseli adölesan kız öğrencilerin menstrüel sağlık/hijyen yönetim ve deneyimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılan bu araştırma Şubat 2025 – Haziran 2025 arasında İzmir ilinin Bayındır ilçe merkezinde bulunan dört kamusal lisede eğitim gören 475 adölesan kız öğrenci ile gerçekleştirilmiştir.Verilerin toplanması için Tanımlayıcı Anket Formu ve Menstrual Deneyimler Ölçeği (MDÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Bağımsız Örneklem t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Bonferroni düzeltmeli Dunn testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan 14-18 yaş aralığındaki adölesan kız öğrencilerin yaş ortalaması 15,95±1,05 ve menarş yaş ortalaması 12,52 ±1,17 'tur. Öğrencilerin %68,0'ının menstrüel döngü sıklığı 21–35 gün, %39,6'sı menstrüasyon döneminde şiddetli ağrı yaşamakta ve %65,5'i menstrüel şikâyetler nedeniyle okul devamsızlığı yapmaktadır. Öğrencilerin büyük çoğunluğu (%96,8) tek kullanımlık hijyenik ped kullanmakta ancak %59,8'i hijyenik pedlere ulaşamadıklarında peçete tercih etmekte, %78,1'i okul ortamındaki ped ihtiyacını evden getirerek karşılamaktadır. Okul ortamında öğrencilerin %21,9'u hiçbir zaman erişilebilir ve temiz tuvaletlerin bulunmadığını, %24,6'sı el yıkama olanakları ile tuvalet hijyen ürünlerinin hiç mevcut olmadığını, %34,7'si kapalı çöp kutularının hiç olmadığını, %88,6'sı menstrüel danışmanlık biriminin bulunmadığını, %61,1'i ise hiçbir zaman menstrüel sağlık eğitimi verilmediğini belirtmiştir. Öğrencilerin MDÖ toplam puan ortalaması 1,87 ±0,40 olarak bulunmuştur. Araştırmada gelir durumu iyi olan, babaların eğitim seviyesi üniversite ve üzeri olan, 11. ve 12. sınıf düzeyinde eğitim gören, menstrüel siklusu 21- 35 gün olan, menarşta olumlu tutum sergileyen, hijyenik ürün alırken utanma ve çekinme yaşamayan, menstrüasyon öncesi sıklıkla ruhsal değişim yaşayan ve menstrüel şikayetler nedeniyle okul devamsızlığı yapmayan adölesanların MDÖ toplam puan ortalaması yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05).Bunlara ek olarak okullarda menstrüel hijyen sağlanamamasından dolayı devamsızlık yapmayanlar, maddi imkansızlık nedeniyle hijyenik ürünlere erişim sorunu yaşamayanlar, okul ortamında erişilebilir ve temiz tuvalet imkanına sahip, hijyenik ürünlere erişebilen ve okul tuvaletlerinde kapalı çöp kutuları bulunan liseli adölesan kız öğrencilerin MDÖ toplam puan ortalaması daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Liseli adölesan kız öğrencilerle yapılan bu çalışma, öğrencilerin menstrüel sağlık/hijyen yönetim düzeylerinin orta düzeyin üzerinde olduğunu, ancak istenen düzeye henüz ulaşmadığını göstermektedir. Öğrencilerin menstrüel hijyen yönetimlerinde sosyoekonomik durum, ebeveyn eğitim düzeyi, sınıf düzeyi, menstrüel özellikler, kişisel tutumlar ve okul ortamındaki hijyen koşullarının etkili olduğu belirlenmiştir. Öğrencilere temel düzeyde menstrüasyon ile ilgili eğitim verilmesi, menstrüel hijyen ürünlerini okullarda temin edilebilir olması ve aynı zamanda ücretsiz dağıtılması, okullardaki koşulların menstrüel hijyen yönetimi için uygun hale getirilmesi, menstrüel dönemin güvenli ve onurlu bir şekilde geçirilmesini sağlayacak destekleyici politikaların geliştirilebilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler; Adölesan;menstürasyon, menstrüel deneyim , menstrüel hijyen, menstrüel yoksulluğu, okul ortamı
Özet (Çeviri)
Abstract Examination of Menstrual Health/Hygiene Management and Experiences of Adolescent Female Secondary School Students Objective: This study aims to determine the menstrual health/hygiene management and experiences of adolescent female secondary school students. Methods:This descriptive and cross-sectional study was conducted between February 2025 and June 2025 among 475 adolescent female students attending four public high schools in the Bayındır district center of İzmir province. The Descriptive Questionnaire Form and the Menstrüel Practice Needs Scale (MPNS)were used to collect data. Descriptive statistics, Independent Samples t-Test, One-Way Analysis of Variance, and Bonferroni-corrected Dunn test were used to evaluate the data. Findings: The mean age of adolescent female students aged 14–18 who participated in the study was 15.95 ± 1.05, and the mean age at menarche was 12.52 ± 1.17. 68% of the students had a menstrual cycle frequency of 21–35 days, 39.6% experienced severe pain during menstruation, and 65.5% missed school due to menstrual complaints. The vast majority of students (96.8%) use disposable sanitary pads, but 59.8% prefer to use tissues when sanitary pads are not available, and 78.1% meet their pad needs at school by bringing them from home. In the school environment, 21.9% of students reported that accessible and clean toilets were never available, 24.6% reported that handwashing facilities and toilet hygiene products were never available, 34.7% reported that there were no closed trash cans, 88.6% reported that there was no menstrual counseling unit, and 61.1% reported that they had never received menstrual health education. The students' total MDÖ score average was found to be 1.87 ±0.40. In the study, those with a good income, fathers with a university degree or higher, those in the 11th and 12th grades, those with a menstrual cycle of 21 -35 days, who had a positive attitude towards menarche, who did not experience embarrassment or hesitation when purchasing sanitary products, who frequently experienced emotional changes before menstruation, and who did not miss school due to menstrual complaints had a high total mean score on the MDÖ (p<0.05). In addition, high school adolescent female students who did not miss school due to lack of menstrual hygiene facilities, who did not experience problems accessing sanitary products due to financial constraints, who had access to clean and accessible toilets in the school environment, who could access sanitary products, and who had closed trash cans in school toilets had a higher average total MDÖ score (p<0.05). Conclusion: This study conducted with high school adolescent female students shows that students' menstrual health/hygiene management levels are above average but have not yet reached the desired level. It was determined that socioeconomic status, parental education level, grade level, menstrual characteristics, personal attitudes, and hygiene conditions in the school environment are effective in students' menstrual hygiene management. It is recommended that students be provided with basic education on menstruation, that menstrual hygiene products be made available in schools and distributed free of charge, that conditions in schools be made suitable for menstrual hygiene management, and that supportive policies be developed to ensure that the menstrual period is spent safely and with dignity.
Benzer Tezler
- Adölesanlarda menstruasyon hijyen alışkanlıklarının belirlenmesi
Determination of mensturiation hygiene habits in adolescents
EMEL KÜPELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sağlık EğitimiKafkas Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM KARABULUTLU
- Adolesanların sık karşılaştığı kasıtsız ve kasıtlı yaralanmalara yönelik riskli davranışların Adana il merkezindeki lise öğrencileri arasındaki yaygınlığı
Prevalence of risky behaviours related to unintentional and intentional injuries of which adolescents are most frequently exposed among high school students in Adana
AHMET ERGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NAFİZ BOZDEMİR
- 14-18 yaş arası adölesanların beslenme alışkanlıkları ve uyku kalitesinin sağlık durumları gelişimi üzerine etkisi
On the effect of nutritional habits and sleep quality on the development of health status of adolescents aged 14-18
NEBAHAT BAŞAK ÖZDEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Atlas ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE NUR ÇÖL ÇETİNKAYA
- Medyanın liseli öğrencilerin besin seçimi ve beslenme alışkanlıklarına etkisi
The effect of media on food choices and nutrition habitsof HİGH school students
BUSE FİKRİYE KAYSERİLİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Aydın ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP ANDAÇ ÖZTÜRK