Elit basketbol hakemlerinin kaygı düzeyleri ve beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between anxiety levels and nutritional habits among elite basketball referees
- Tez No: 1007738
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUTTALİP AYAR, DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA MERT BİBEROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sporcu Beslenmesi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, elit basketbol hakemlerinin kaygı düzeyleri ile beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışma, Türkiye Basketbol Federasyonu'na bağlı, 2024–2025 sezonunda aktif görev yapan A, B ve C klasman hakemler üzerinde yürütülmüştür. Araştırma evrenini 287 elit hakem oluşturmuş, gönüllülük esasına göre 170 hakem (152 erkek, 18 kadın) çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 30,9 ± 6,4 yıldır. Veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ), Üç Faktörlü Yeme Anketi (TFEQ-R18) ve Durumluk–Sürekli Kaygı Envanteri (STAI) kullanılmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, Tek Yönlü Varyans Analizi, Kruskal-Wallis testi ile Pearson ve Spearman korelasyon analizleriyle değerlendirilmiştir. Bulgulara göre beslenme bilgisi, olumlu beslenme ve bilişsel kısıtlama puanları A klasman hakemlerde B ve C klasmanlarına kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,001). Buna karşın, SBİTÖ toplam puanı, duygusal yeme, kontrolsüz yeme, açlığa duyarlılık ve kaygı değişkenleri klasman düzeyine göre farklılık göstermemektedir (p>0,05). Erkek hakemlerde sürekli kaygı ile kontrolsüz yeme (r=0,252; p=0,002) ve duygusal yeme (r=0,227; p=0,005) arasında pozitif ilişkiler saptanmıştır. Ayrıca erkeklerde beslenme bilgisi (r=0,449; p<0,001) ve olumlu beslenme (r=0,408; p<0,001) ile bilişsel kısıtlama arasında orta düzeyde pozitif ilişkiler belirlenmiştir. Kadın hakemlerde ise sürekli kaygı ile kontrolsüz yeme (r=0,493; p=0,038) ve duygusal yeme (r=0,472; p=0,048) arasında anlamlı pozitif ilişkiler bulunmuştur. Sonuç olarak, kaygı düzeylerinin özellikle dürtüsel yeme davranışlarıyla ilişkili olduğu, üst klasman hakemlerin beslenme bilgisi ve kontrollü beslenme davranışlarının daha iyi olduğu görülmüştür. Bu bulgular, hakem performansının sürdürülebilirliği açısından psikolojik durum ve beslenmenin bütüncül olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the relationship between anxiety levels and eating habits of elite basketball referees. The study was conducted with A, B, and C classification referees officiating under the Turkish Basketball Federation during the 2024–2025 season. Although the study population consisted of 287 referees, a total of 170 referees (152 males and 18 females) voluntarily participated. The mean age of the participants was 30.9 ± 6.4 years. Data were collected using a Demographic Information Form, the Attitude Scale for Healthy Nutrition (ASHN), the Three-Factor Eating Questionnaire (TFEQ-R18), and the State–Trait Anxiety Inventory (STAI). Descriptive statistics, One-Way Analysis of Variance, Kruskal–Wallis test, and Pearson and Spearman correlation analyses were applied. The results showed that nutritional knowledge, positive eating, and cognitive restraint scores were significantly higher in A-class referees compared to B- and C-class referees (p < 0.001). However, no significant differences were observed between classifications in ASHN total score, emotional eating, uncontrolled eating, hunger sensitivity, or anxiety variables (p > 0.05). Gender-based analyses revealed that trait anxiety was positively associated with uncontrolled eating and emotional eating in both male (r = 0.252, p = 0.002; r = 0.227, p = 0.005) and female referees (r = 0.493, p = 0.038; r = 0.472, p = 0.048). In conclusion, significant relationships were identified between anxiety levels and eating behaviors of elite basketball referees, suggesting that sustaining referee performance requires a holistic approach addressing both psychological well-being and nutritional behaviors.
Benzer Tezler
- Sporcular ve antrenörlerin görsel dikkatlerinin nesnel değerlendirilmesinde olaya ilişkin beyin potansiyelleri (OİP)
Event related brain potantials (ERPs) in objective evaluation of visual attention of sportsmen coaches
İLKER YÜCESİR
- Elit basketbol oyuncularının oynadıkları mevkilere göre çoklu zeka dağılımlarının incelenmesi
Examining the multiple intelligence distribution of professional basketball players in means of the positons on the team
ONUR ALTINMAKAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHSİN HAZAR
- Elit ve elit olmayan genç basketbol oyuncularında fizyolojik profillerin karşılaştırılması
The Comparison of physiological profiles both elite and non-elite young basketball players
TURAN IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
SporTrakya ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. İLHAN TOKSÖZ
- 3×3 basketbol elit takımlarında performans göstergelerinin ve sistemsel verilerinin başarı üzerindeki etkisi
The impact of performance indicators and systematic data on success in 3x3 basketball elite teams
ATAHAN SAYLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporManisa Celal Bayar ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH ÇATIKKAŞ
- Türkiye ve Amerika'daki elit bayan basketbol takımları antrenör ve oyuncularının bazı özelliklerinin ilişki düzeylerinin incelenmesi
An analysis and evaluation of game philosophy and demographic characteristics of women?s basketball team coaches and players in Turkey and in the US
OLGA SEVİM
Doktora
Türkçe
2007
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SİBEL SUVEREN