Nesneleştirme teorisi bağlamında estetik operasyonların değerlendirilmesi üzerine nitel bir çalışma
A qualitative study on the evaluation of aesthetic surgery in the context of objectification theory
- Tez No: 1007739
- Danışmanlar: PROF. DR. ERDAL EKE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Sağlık hizmetleri araştırmaları, Health services research
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Estetik olma isteği, bireysel tercihlerle sınırlı olmayan, daha geniş sosyo-kültürel ve psikolojik dinamiklerle açıklanması gereken bir olgudur. Bu olgu, toplumsal normların kadın bedenini güzellik idealleriyle tanımlaması, medya platformlarının ideal bedeni görünür kılması ve fiziksel görünümün sosyal sermayeye dönüşmesi ile açıklanmaktadır. Bu unsurlar bireyler için dışsal, baskıcı ve denetleyici bir bakışa dönüşebilmektedir. Bireylerin özellikle kadınların bu bakışları içselleştirmesi ile kendini nesneleştirme tutumu yaşanmaktadır. Kendini nesneleştirme tutumu kadınların beden algısını bozmakta ve pek çok soruna neden olmaktadır. Söz konusu çalışma, kadınların bedenlerine ilişkin algılarını, bu algının estetik müdahaleye yönelişteki belirleyici rolünü ve bireysel kararların ardında işleyen kültürel, dijital ve psikolojik unsurların belirlenmesini amaçlamaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve yorumlayıcı fenomenoloji deseni ile katılımcıların estetik operasyon deneyimleri derinlemesine incelenmiştir. Katılımcı grubunu, estetik operasyon geçiren toplam 24 kadın oluşturmuştur. Katılımcılara ulaşmak amacıyla amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ve kartopu örnekleme teknikleri birlikte kullanılmıştır. Veri seti kodlama, kategorileştirme ve temalaştırma aşamalarında tematik analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma neticesinde kadınların estetik cerrahi olma nedenlerinin görünürde benlik saygısını inşa ve güzel olma isteği olduğu tespit edilmiştir. Asıl nedenin ise toplumsal güzelik normlarının içsselleştirilmesi ile yaşanmaya başlanan kendini nesneleştirme olgusu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Estetik operasyon kararının güzelleşme arzusu ile birlikte toplumsal kabul görme, normalleşme ve dışlanmaktan kaçınma stratejisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca estetik müdahalenin bireylerin genel sağlığına katkı sağlayan bir araç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The desire to undergo aesthetic procedures cannot be explained by individual preferences alone; rather, it must be understood in the context of broader socio-cultural and psychological dynamics. It can be understood through social norms that define the female body according to beauty ideals, the visibility of idealised bodies in the media, and the transformation of physical appearance into a form of social capital. These elements may evolve into an external, coercive and regulatory gaze imposed on individuals. When such a gaze is internalised, particularly by women, a tendency towards self-objectification emerges. This distorts women's perceptions of their bodies and leads to a range of psychological and social problems. This study examines women's perceptions of their bodies and how these perceptions influence their decision to undergo aesthetic interventions. It also explores the cultural, digital and psychological factors that underlie these decisions. A qualitative research approach was adopted and participants' experiences of aesthetic surgery were examined in depth using an interpretative phenomenological design. The participant group consisted of 24 women who had undergone aesthetic surgery. Criterion and snowball sampling (both purposive sampling techniques) were used in combination to recruit participants. The dataset was analysed using thematic analysis, involving coding, categorisation, and theme development. The findings suggest that women's stated reasons for undergoing aesthetic surgery are primarily related to self-esteem and the desire to be beautiful. However, the underlying reasons were found to be self-objectification, arising from the internalisation of societal beauty norms, as well as experiences of sexual objectification encountered in close and wider social environments. The decision to undergo aesthetic surgery was identified as not only a pursuit of beautification, but also a strategy to achieve social acceptance and normalisation, and to avoid social exclusion. Furthermore, it was concluded that aesthetic interventions contribute to individuals' overall health and well-being.
Benzer Tezler
- Çanakkale/Gallipoli – Der kriegsschauplatz: Kulturerbe und welterinnerungsort
Çanakkale/Gallipoli – Savaş tiyatrosu: Kültürel mirasi ve dünya mirasi
FUNDA DEMİR
Yüksek Lisans
Almanca
2023
SosyolojiTürk-Alman ÜniversitesiKültürlerarası Yönetim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERNST STRUCK
- Üniversiteli kadınlarda güzelliğin geniş kavramsallaştırılması ve sosyal medyada dış görünüş algısı arasındakı ilışkide beden değerinin aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediator role of body appreciation in the relationship between broad conceptualization of beauty and appearance-related social media consciousness among university women
MELİKE BOZ AKARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMef ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EZGİ TOPLU DEMİRTAŞ
- La psychanalyse de la connaissance chez Gaston Bachelard
Gaston Bachelard'da bilginin psikanalizi
TALHA SUNA
Yüksek Lisans
Fransızca
2020
FelsefeGalatasaray ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. S. ATAKAN ALTINÖRS
- The role of body shame and social media use in the relationship between self-objectification and disordered eating attitudes in women
Kadınlarda kendini nesneleştirme ve bozulmuş yeme tutumları arasındaki ilişkide beden utancı ve sosyal medya kullanımının rolü
CANSU SAĞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÇİĞDEM KOŞE
- Dehumanization in the works of Kurt Vonnegut and John Fowles: A comparative study
Kurt Vonnegut ve John Fowles'ın eserlerinde insanlıktan uzaklaştırma: Karşılaştırmalı bir çalışma
KAMIRAN MOHAMMED ALI AZZO BUROO
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
İngiliz Dili ve EdebiyatıVan Yüzüncü Yıl Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN GÖRMEZ