Japonya'nın işgal dönemi'nde sansür altındaki edebiyat eserlerinin edebiyat sosyolojisi kapsamında incelenmesi (1945-1949)
An analysis of literary works under censorship during Japan's occupation period within the framework of the sociology of literature (1945-1949)
- Tez No: 1007849
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN CAN ERKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Edebiyat sosyolojisi, Japon edebiyatı, Sansür, Savaş sonrası, İşgal, Literature sociology, Japanese literature, Censorship, Post-war, Occupation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Japon Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Japonya'nın İşgal Dönemi'nde (1945–1952) uygulanan sansür politikalarının edebiyat üzerindeki etkilerini, edebiyat sosyolojisi bağlamında incelemiştir. Çalışmada özellikle 1945–1949 yılları arasındaki sansürlü döneme ait Savaş Sonrası İşgal Dönemi Novella Koleksiyonu (戦後占領期短篇小説コレクション) temel alınmıştır. Marksist edebiyat eleştirisi ve Pierre Macherey, Terry Eagleton gibi kuramcıların yaklaşımları ışığında, Ömer Naci Soykan'ın“çift harita modeli”uygulanmış; edebi metinlerin iç yapıları ile tarihsel-toplumsal koşullar karşılaştırılarak eser–toplum ilişkisi ortaya konulmuştur. Analizler, savaş sonrası Japon toplumunun yaşadığı yıkım, yeniden doğuş, toplumsal rollerin dönüşümü ve ideolojik arayışların novellalara güçlü biçimde yansıdığını göstermektedir. Novellalar; bireyin yabancılaşması, savaşın travmatik mirası, kadın karakterlerin değişen toplumsal konumu ve umut–umutsuzluk ikilemleri gibi temaları işlerken, sansürün belirlediği sınırlar içinde toplumsal gerçeklikleri aktarmayı sürdürmüşlerdir. Bu bağlamda edebi metinler, yalnızca bireysel yaratıcılığın ürünü değil, aynı zamanda dönemin ideolojik çatışmalarını ve toplumsal dönüşümlerini yansıtan belgeler olarak değerlendirilmektedir. Çalışmanın sonuçları, sansürün yalnızca bir yasaklama mekanizması değil, aynı zamanda edebi üretimin biçim ve içeriklerini yönlendiren bir üstyapı kurumu olduğunu ortaya koymuştur. Yazarların sessizlik, ima ve metafor yoluyla geliştirdikleri stratejiler, Macherey'nin“boşluklar”ve Eagleton'un“ideoloji–edebiyat ilişkisi”kavramlarıyla açıklanmıştır. Böylece sansürün baskısı altında bile edebiyatın toplumsal belleği taşıyan ve dönemin ruhunu aktaran bir alan olarak işlevini sürdürdüğü görülmüştür. Bu çalışma, Japonya'nın İşgal Dönemi edebiyatını edebiyat sosyolojisi perspektifinden inceleyen Türkiye'deki ilk kapsamlı çalışmalardan biridir. Bulgular, edebiyatın yalnızca estetik bir uğraş değil, aynı zamanda toplumsal ve ideolojik mücadelelerin yansıdığı bir alan olduğunu teyit etmektedir. Sonuç olarak, savaş sonrası Japonya'nın edebiyatı, toplumun yaşadığı dönüşüm süreçlerini, kimlik arayışlarını ve ideolojik çatışmalarını görünür kılan bir“sosyolojik hafıza”işlevi görmüştür. Bu hafıza, yalnızca Japon toplumunun değil, tüm insanlığın savaş ve yeniden doğuş deneyimini anlamak için evrensel bir referans niteliği taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the impact of censorship policies on literature during Japan's Occupation Period (1945–1952) within the framework of the sociology of literature. The focus is particularly on the censored years between 1945 and 1949, represented by the collection Postwar Occupation Period Novella Collection (戦後占領期短篇小説コレクション). Drawing on Marxist literary criticism and the approaches of theorists such as Pierre Macherey and Terry Eagleton, and applying Ömer Naci Soykan's“dual map model,”the study compares the internal structures of literary texts with their historical and social contexts, thereby revealing the relationship between literature and society. The analyses demonstrate that the destruction, rebirth, transformation of social roles, and ideological quests experienced by Japanese society after the war were strongly reflected in the novellas. While addressing themes such as individual alienation, the traumatic legacy of war, the changing social position of women, and the dichotomy of hope and despair, the novellas continued to convey social realities within the boundaries imposed by censorship. In this sense, literary texts are evaluated not only as products of individual creativity but also as documents reflecting the ideological conflicts and social transformations of the period. The findings show that censorship functioned not merely as a prohibitive mechanism but also as a superstructural institution that shaped the form and content of literary production. Authors' strategies of silence, implication, and metaphor are explained through Macherey's concepts of“silences”and Eagleton's discussions on the“relationship between ideology and literature.”Thus, even under the pressure of censorship, literature continued to function as a field that carried social memory and conveyed the spirit of the time. This dissertation is one of the first comprehensive studies in Turkey to examine Japanese Occupation Period literature through the perspective of literary sociology. The findings confirm that literature is not merely an aesthetic pursuit but also a domain in which social and ideological struggles are reflected. In conclusion, postwar Japanese literature functioned as a“sociological memory”that revealed the processes of social transformation, identity quests, and ideological conflicts. This memory constitutes not only a reflection of Japanese society but also a universal reference point for understanding humanity's shared experience of war and rebirth.
Benzer Tezler
- Japon sömürgeciliği döneminde Kore romanı`nın gelişimi
Korean novel under the Japanese rule
SÜHEYLA YEŞİM FERENDECİ
- İkinci Dünya Savaşı'nın le Figaro Gazetesine yansıması
Reflection of World War Two in the Newspaper le Figaro
FİLİZ TEMEL
- Yoshida Shigeru'nun siyasi düşünce yapısı:“Nihon o Ketteishita Hyakunen”eseri örnekleminde
Yoshida Shigeru's political thought: In the sample of literal work“Nihon o Ketteishita Hyakunen”
NESİBE KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ MERTHAN DÜNDAR
- Turkey's role in Afghanistan in the post 9/11 era
11 Eylül'den günümüze Türkiye'nin Afganistan'daki rolü
CANAN BAYRAM ÇUBUK
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. IŞIL ANIL