Bir Aile Sağlığı Merkezinde takip edilen 45 yaş üzeri kadınlarda menopozun lipid profiline etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of menopause on lipid profile in women aged 45 years and older attending at a Family Health Center
- Tez No: 1008043
- Danışmanlar: DOÇ. DR. REMZİYE NUR EKE
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Birinci basamak sağlık hizmetleri, Kardiyovasküler hastalıklar, Koruyucu hekimlik, Lipidler, Postmenopoz, Primary health care, Cardiovascular diseases, Preventive medicine, Lipids, Postmenopause
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Antalya Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Menopoz, bir kadının üreme döneminin sona erdiğini gösteren ve 12 ay süren amenore sonrası tanı alan fizyolojik bir süreçtir. Menopoz geçiş dönemi, adet döngüsünde düzensizliklerin başladığı ve genellikle 40'lı yaşların ortalarında görülen, endokrin değişikliklerin belirginleştiği bir dönemdir. Bu dönemde meydana gelen hormonal değişikliklerin yalnızca semptomlarla sınırlı olmadığı, aynı zamanda metabolik risk faktörleri üzerinde de etkili olduğu bilinmektedir. Östrojen eksikliği; lipoprotein ve trigliserit (TG) profilleri üzerinde dolaylı etkiler gösterebilmekte, bunun sonucunda kardiyovasküler hastalık (KVH) riskini artırabilecek biyokimyasal değişiklikler ortaya çıkabilmektedir. Bu çalışma ile 45 yaş üzeri kadınlarda menopoz sonrası dönemde lipid profilinde meydana gelen değişikliklerin ortaya konması ve birinci basamakta risk değerlendirme yaklaşımına katkı sağlayabilecek verilerin elde edilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu tez çalışması tanımlayıcı, kesitsel ve retrospektif tipte planlanmıştır. Çalışma, 01.07.2023-30.06.2024 tarihleri arasında Antalya Kepez Varsak Aile Sağlığı Merkezi'ne (ASM) başvuran ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 45 yaş üzeri postmenopozal kadın hastalar ile yürütülmüştür. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, menopoz bilgileri ve klimakterik semptomları araştırmacılar tarafından hazırlanan veri toplama formu ile değerlendirilmiş; menopoz öncesi ve menopoz sonrası lipid profili (total-K, HDL-K, LDL-K, TG) değerleri elektronik hasta kayıtlarından elde edilmiştir. Postmenopozal dönem ölçümleri, son menstrüel kanamadan en az 12 ay geçmiş olması koşuluyla değerlendirmeye alınmıştır. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiş, sürekli değişkenlerin dağılımı değerlendirilerek uygun şekilde bağımlı gruplarda karşılaştırma testleri uygulanmış ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 102 katılımcının yaş ortalaması 53,60±4,68 yıl olup katılımcıların %82,4'ü evlidir. En sık görülen ek hastalık hipertansiyon (%27,5) olarak saptanmıştır. Premenopozal ve postmenopozal lipid değerleri karşılaştırıldığında, total-K ve LDL-K düzeylerinde postmenopozal dönemde anlamlı artış izlenmiştir (sırasıyla p<0,001 ve p=0,001). TG ve HDL-K düzeylerinde ise istatistiksel olarak anlamlı değişim saptanmamıştır (p>0,05). Katılımcılarda en sık görülen klimakterik semptomlar ateş basması (%70,6), uyku bozukluğu (%60,8) ve kilo artışı (%60,8) olarak belirlenmiştir. Yapılan analizlerde; anlamlı TG artışı olan kadınlarda ateş basması, anlamlı LDL-K artışı olan katıımcılarda memede hassasiyet semptomları öne çıkarken, HDL-K değerleri belirgin düşmüş olanlarda disparoni semptomlarının ön planda olduğu görülmüştür. Diğer taraftan ateş basması olmayan kadınlarda TG düzeylerindeki düşüş dikkat çekmiştir. Sonuç: Bu çalışmada 45 yaş üzeri kadınlarda menopoz sonrası dönemde lipid profilinde özellikle total-K ve LDL-K düzeylerinde anlamlı artış olduğu saptanmıştır. Menopoz döneminde kardiyovasküler riskin değerlendirilmesi açısından lipid profilinin düzenli izlenmesi ve koruyucu hekimlik uygulamalarının güçlendirilmesi önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction: Menopause is a physiological process that marks the end of a woman's reproductive period and is diagnosed after 12 months of amenorrhea. The menopausal transition period is a time when menstrual cycle irregularities begin and endocrine changes become more pronounced, usually in the mid-40s. It is known that the hormonal changes occurring during this period are not limited to symptoms but also affect metabolic risk factors. Estrogen deficiency can have indirect effects on lipoprotein and triglyceride (TG) profiles, resulting in biochemical changes that may increase the risk of cardiovascular disease (CVD). This study aims to reveal the changes in lipid profiles in women over 45 years of age during the postmenopausal period and to obtain data that can contribute to the risk assessment approach in primary care. Methods: This descriptive, cross-sectional, retrospective study was conducted between 01.07.2023 and 30.06.2024 at Antalya Kepez Varsak Family Health Center. Women aged ≥45 years who met the inclusion criteria and were in the postmenopausal period were included. Sociodemographic characteristics, menopause-related information, and climacteric symptoms were assessed using a data collection form developed by the researchers. Premenopausal and postmenopausal lipid profile parameters (total-C, HDL-C, LDL-C, TG) were obtained from electronic medical records. Postmenopausal measurements were evaluated if at least 12 months had passed since the last menstrual period. Statistical analyses were performed using SPSS software, and paired comparisons were conducted with appropriate tests according to data distribution. A p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: A total of 102 participants were included, with a mean age of 53.60±4.68 years; 82.4% were married. The most common comorbidity was hypertension (27.5%). Compared to the premenopausal period, total cholesterol and LDL-C levels significantly increased in the postmenopausal period (p<0.001 and p=0.001, respectively). No statistically significant differences were found in triglyceride and HDL-C levels (p>0.05). The most frequently reported climacteric symptoms were hot flashes (70.6%), sleep disturbances (60.8%), and weight gain (60.8%). Analyses showed that hot flashes were more prominent in women with significantly increased TG, breast tenderness in participants with significantly increased LDL-cholesterol, and dyspareunia in those with significantly decreased HDL-cholesterol. On the other hand, a decrease in TG levels was observed in women without hot flashes. Conclusion: In women aged 45 years and older, menopause was associated with a significant increase in total cholesterol and LDL-C levels. Regular lipid monitoring and strengthening preventive primary care interventions during the menopausal period may contribute to reducing cardiovascular risk. This study found a significant increase in lipid profiles, particularly total-C and LDL-C, in women over 45 years of age during the postmenopausal period. Regular monitoring of lipid profiles and strengthening preventive medicine practices are important for assessing cardiovascular risk during menopause.
Benzer Tezler
- 2017-2018 yılları arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine zehirlenme nedeniyle müracaat eden olguların özellikleri
The Characteristics of Cases presenting because of Poisoning at Akdeniz University Medical Faculty between 2017 and 2018
SERVET KUZU
- Günümüzde kadınlar çocuk bakımı içın gereken annelik bilgisini sosyal medyadan mı ediniyor?
Do women today get the mothering knowledge they need for childcare from social media?
MERVE KÜÇÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALACALI
- Serological investigation of peste des petits ruminants in lambs in Iraq-Kirkuk region
Irak–Kerkük bölgesinde kuzularda küçük ruminant vebası (pestedes petits ruminants ppr)'ın seroprevalansı
SARWAT KHORSHED RAHEEM
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Sağlık YönetimiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiSağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN KOZAT
- Birinci basamakta takip edilen hipertasiyon hastalarının tedaviye uyumu ve yaşam değişikliği başarısının değerlendirilmesi
Evaluation of the compliance of hypertension patients with treatment followed in primary care and the success of life change
TUNA ŞANLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERKAN ŞENGÜL
- Atakum Merkez Aile Sağlığı merkezine başvuran tip 2 diyabetli hastalarda hipertansiyon görülme sıklığı ve kontrol oranları
The frequency and control rates of hypertension in patients with type ii diabetes mellitus from Atakum primary care clinic
ŞENOL YELEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDİNÇ YAVUZ