Postmenapozal kadınlar ve 50 yaş üzeri erkeklerde serum ürik asit düzeylerinin kemik mineral yoğunluğu ile ilişkisinin araştırılması
Assessment of the association between serum uric acid levels and bone mineral density in postmenopausal women and men aged 50 years and older
- Tez No: 1008111
- Danışmanlar: PROF. DR. DİLEK GOGAS YAVUZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Osteoporoz, özellikle ileri yaş ve postmenopozal dönemde artan kırık riski ile ilişkili önemli bir halk sağlığı sorunudur. Son yıllarda serum ürik asidin güçlü antioksidan özellikleri nedeniyle kemik metabolizması üzerindeki potansiyel etkileri araştırılmaktadır. Ancak serum ürik asit (SUA) düzeyi ile kemik mineral yoğunluğu (KMD) ve kırık riski arasındaki ilişki konusunda literatürde çelişkili bulgular bulunmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, primer osteoporoz açısından risk grubunu oluşturan postmenopozal kadınlar ve 50 yaş üzeri erkeklerde serum ürik asit düzeyleri ile kemik mineral yoğunluğu arasındaki ilişkiyi değerlendirmek ve bu ilişkinin olası karıştırıcı faktörlerden bağımsız olup olmadığını araştırmaktır. İkincil olarak, serum ürik asit düzeyleri ve kemik mineral yoğunluğu ile inflamasyon belirteçleri arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Ayrıca serum ürik asit düzeyleri ile osteoporoz varlığı, frajilite kırığı ve Fracture Assessment Tool (FRAX) ile hesaplanan on yıllık osteoporotik kırık ve kalça kırığı riski arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya toplam 507 hasta dahil edilmiştir. Çalışma popülasyonu postmenopozal kadınlar ve 50 yaş üzeri erkeklerden oluşmaktadır. Sekonder osteoporoz nedenleri olan hastalar çalışma dışı bırakılmış ve analizlerde olası karıştırıcı faktörler için düzeltme yapılmıştır. Katılımcıların demografik verileri, antropometrik ölçümleri, laboratuvar parametreleri ve klinik özellikleri kaydedilmiştir. Serum ürik asit düzeyleri biyokimyasal analizlerle ölçülmüştür. Kemik mineral yoğunluğu, lomber vertebra (L1–L4) ve femur boyun bölgelerinde çift enerjili X-ışını absorbsiyometri (DXA) yöntemi ile değerlendirilmiştir. Osteoporoz tanısı Dünya Sağlık Örgütü (WHO) kriterlerine göre konulmuştur. FRAX kullanılarak 10 yıllık majör osteoporotik ve kalça kırığı riski hesaplanmıştır. Serum ürik asit düzeyi ile kemik mineral yoğunluğu arasındaki ilişki Spearman korelasyon analizi ile değerlendirilmiş, çok değişkenli lineer regresyon analizleri ile yaş, beden kitle indeksi, böbrek fonksiyonları, diyabet varlığı, D vitamini ve parathormon (PTH) düzeyleri gibi olası karıştırıcı faktörler için düzeltme yapılmıştır. Serum ürik asit düzeylerinin major osteoporotik kırık riski ve kalça kırığı riski ile ilişkisi de Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir. Serum ürik asit düzeyleri ile osteoporoz varlığı ve frajilite kırığı öyküsü arasındaki ilişki lojistik regresyon analizleri ile incelenmiş, buna ek olarak serum ürik asit düzeylerinin ayırt ediciliği alıcı işletim karakteristiği (ROC) analizi ile değerlendirilmiştir. Sistemik inflamasyon göstergesi olarak sistemik immün-inflamasyon indeksi (systemic immune-inflammation index, SII) hesaplanmış ve SII düzeyleri ile serum ürik asit düzeyi ve osteoporoz varlığı arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 507 hastanın analizinde serum ürik asit düzeyi ile kemik mineral yoğunluğu arasında anlamlı pozitif ilişki saptanmıştır. Spearman korelasyon analizinde serum ürik asit düzeyi ile lomber vertebra kemik mineral yoğunluğu arasında pozitif yönlü ilişki bulunmuş (r = 0.307, p < 0.001), benzer şekilde femur boyun kemik mineral yoğunluğu ile de anlamlı pozitif korelasyon saptanmıştır (r = 0.229, p < 0.001). Çok değişkenli analizlerde, yaş ve diğer karıştırıcı değişkenler için düzeltme yapıldıktan sonra da serum ürik asit düzeyinin hem lomber vertebra hem de femur boyun kemik mineral yoğunluğu ile olan ilişkisinin anlamlılığını koruduğu saptanmıştır (her ikisi için β = 0.02, p = 0.001). Serum ürik asit düzeyleri ile C-reaktif protein (CRP) ve SII gibi inflamasyon belirteçleri arasında pozitif yönde korelasyon saptanırken, osteoporoz varlığı ve SII arasında anlamlı ilişki gösterilememiştir. Klinik sonuçlar açısından değerlendirildiğinde, serum ürik asit düzeyleri ve osteoporoz varlığı arasındaki ilişkinin çok değişkenli analizlerde bağımsız olmadığı görülmüştür. Serum ürik asit düzeyleri ve frajilite kırığı arasındaki ters yönlü ilişki ise çok değişkenli analizlerde anlamlı saptanmıştır (OR = 0.35, p=0.006). Buna ek olarak serum ürik asit düzeyleri ile on yıllık major osteoporotik kırık riski ve kalça kırığı riski arasında ters yönlü korelasyon saptanmıştır (sırasıyla r=-0.297, p< 0.001 ve r=-0.222, p< 0.001). ROC analizinde serum ürik asit düzeylerinin frajilite kırığı varlığını ayırt etme performansı orta düzeyde bulunmuş (AUC=0.770), ve kırık varlığı açısından eşik değer 4.55 mg/dL olarak hesaplanmıştır. Sonuç ve Yorum: Bu çalışmada serum ürik asit düzeyleri ile kemik mineral yoğunluğu arasında pozitif ve bağımsız bir ilişki olduğu gösterilmiştir. Bulgular, serum ürik asidin kemik metabolizmasında rol oynayabileceğini desteklemektedir. Serum ürik asit düzeylerinin inflamasyon belirteçleri ile pozitif korelasyon göstermesi, ürik asit ile sistemik inflamasyon arasında anlamlı bir ilişki olduğunu düşündürmektedir. Bununla birlikte, bu ilişkinin ürik asidin proinflamatuvar etkilerini mi yansıttığı yoksa artmış oksidatif strese karşı gelişen bir yanıt mı olduğu bu çalışma kapsamında ayırt edilememektedir. Klinik sonuçlar açısından değerlendirildiğinde, serum ürik asit düzeyleri ile osteoporoz varlığı arasındaki ilişkinin çok değişkenli analizlerde bağımsız olmadığı görülmüştür. Buna karşın serum ürik asit düzeylerinin FRAX ile hesaplanan 10 yıllık osteoporotik kırık riski ile ters yönlü ilişkili olması ve frajilite kırığını ayırt etmede orta düzeyde performans göstermesi, serum ürik asidin kırık riski açısından anlamlı bir belirteç olabileceğini düşündürmektedir. Sonuç olarak, serum ürik asit düzeyleri kemik mineral yoğunluğu ile ilişkili olmakla birlikte, osteoporozun kategorik tanımından ziyade kırık riski ile ilişkili klinik parametrelerle daha yakın ilişki göstermektedir. Bu bulgular, serum ürik asidin kemik metabolizması üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılması için ileri prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Background and Aim: Osteoporosis is a major public health concern associated with increased fracture risk, particularly in older adults and postmenopausal women. In recent years, serum uric acid (SUA), a potent antioxidant, has been increasingly recognized for its potential role in bone metabolism. However, the relationship between SUA levels, bone mineral density (BMD), and fracture risk remains controversial in the literature. The primary aim of this study was to evaluate the association between serum uric acid levels and bone mineral density in postmenopausal women and men aged ≥50 years, who constitute a risk group for primary osteoporosis, and to determine whether this relationship is independent of potential confounding factors. Secondarily, the relationships between serum uric acid levels, bone mineral density, and inflammatory markers were assessed. In addition, it was aimed to examine the relationship between serum uric acid levels and the presence of osteoporosis, fragility fractures, and the 10-year risk of major osteoporotic and hip fractures calculated using the Fracture Risk Assessment Tool (FRAX). Methods: A total of 507 patients were included in this cross-sectional study. The study population consisted of postmenopausal women and men aged over 50 years. Patients with secondary causes of osteoporosis were excluded, and adjustments were made for potential confounding factors. Demographic data, anthropometric measurements, laboratory parameters, and clinical characteristics of the participants were recorded. Serum uric acid levels were measured using biochemical analyses. Bone mineral density was assessed at the lumbar spine (L1–L4) and femoral neck using dual-energy X-ray absorptiometry (DXA). Osteoporosis was defined according to the World Health Organization (WHO) criteria. The 10-year probabilities of major osteoporotic and hip fractures were calculated using FRAX. The relationship between serum uric acid levels and bone mineral density was evaluated using Spearman correlation analysis, and multivariable linear regression analyses were performed with adjustment for potential confounders including age, sex, body mass index, renal function, presence of diabetes, vitamin D, and parathyroid hormone (PTH) levels. The relationship between serum uric acid levels and major osteoporotic fracture risk and hip fracture risk was also examined using Spearman correlation analysis. The associations between serum uric acid levels and the presence of osteoporosis and history of fragility fractures were evaluated using logistic regression analyses. In addition, the discriminative performance of serum uric acid levels was assessed using receiver operating characteristic (ROC) analysis. The systemic immune-inflammation index (SII) was calculated as a marker of systemic inflammation, and its relationship with serum uric acid levels and the presence of osteoporosis was evaluated. Results: In the analysis of 507 patients, serum uric acid levels were positively associated with bone mineral density. Spearman correlation analysis demonstrated a positive correlation between serum uric acid levels and lumbar spine bone mineral density (r = 0.307, p < 0.001), and similarly, a significant positive correlation was observed with femoral neck bone mineral density (r = 0.229, p < 0.001). In multivariable analyses, after adjustment for age and other confounding variables, serum uric acid levels remained significantly associated with both lumbar spine and femoral neck bone mineral density (β = 0.02, p = 0.001 for both). While positive correlations were found between serum uric acid levels and inflammatory markers such as CRP and SII, no significant association was observed between bone mineral density and inflammatory markers. From a clinical perspective, the association between serum uric acid levels and the presence of osteoporosis was not independent in multivariable analyses. The inverse association between serum uric acid levels and fragility fracture remained significant in multivariable analyses (OR = 0.35, p = 0.006). In addition, serum uric acid levels were inversely correlated with both 10-year major osteoporotic fracture risk and hip fracture risk (r = -0.297, p < 0.001 and r = -0.222, p < 0.001, respectively).In ROC analysis, serum uric acid levels demonstrated moderate performance in discriminating fragility fractures (AUC = 0.770), with an optimal cutoff value of 4.55 mg/dL. Conclusion: In this study, a positive and independent association was demonstrated between serum uric acid levels and bone mineral density. These findings support a potential role of serum uric acid in bone metabolism. The positive correlations between serum uric acid levels and inflammatory markers indicate an association between uric acid and systemic inflammatory burden. However, it cannot be determined within the scope of this study whether this relationship reflects the proinflammatory effects of uric acid or a compensatory response to increased oxidative stress. From a clinical perspective, the association between serum uric acid levels and the presence of osteoporosis was not independent in multivariable analyses. In contrast, the inverse relationship between serum uric acid levels and the 10-year osteoporotic fracture risk calculated by FRAX, along with its moderate performance in discriminating fragility fractures, suggests that serum uric acid may serve as a clinically relevant marker of fracture risk. In conclusion, although serum uric acid levels are associated with bone mineral density, they appear to be more closely related to clinical parameters associated with fracture risk rather than to the categorical definition of osteoporosis. These findings indicate that further prospective studies are needed to better elucidate the effects of serum uric acid on bone metabolism.
Benzer Tezler
- İzmir ili Balçova, Narlıdere ilçelerinde hiperürisemi prevalansı ve ilişki faktörleri
Hyperuricemia and its related factors in an urban population of İzmir,Turkey
İSMAİL SARI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıDicle Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SERVET AKAR
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
PatolojiSelçuk ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK
- 2017 yılında S.B.Ü. Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran 50 yaş üstü erkek hastaların anemi etyolojisi ve değerlendirilmesi
Ethology and evaluation of anemia of 50 years old patients admitted to Haseki̇ Education and Research Hospital in 2017
MUSTAFA MÜCAHİT KORKMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ARICA
- Sistemik İnflamatuar Yanıt İndeksi Ve Fibrinojen/Albumin Oranının Osteoporoz İle İlişkisi
The Relationship Between The Systemic Inflammatory Response Index And The Fibrinogen-to-Albumin Ratio And Osteoporosis
İSMAİL EREN SEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. GÜL TUĞBA BULUT
- Dual enerji x-ışını absorbsiyometri ve lomber grafi görüntülerinin derin öğrenme ile karşılaştırılması: Osteoporoz tanısında yeni bir yaklaşım
Comparison of dual-energy x-ray absorptiometry and lumbar radiograph images using deep learning: A novel approach for osteoporosis diagnosis
DENİZ APALAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Radyoloji ve Nükleer TıpSivas Cumhuriyet ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT YILDIZ