Geri Dön

Kurumsal insan hakları ihlalleri ve çok uluslu şirketlerin insan hakları sorumluluğu bağlamında“Birleşmiş Milletler İş Dünyası ve İnsan Hakları Andlaşması taslağı”

“Draft United Nations Treaty On Business And Human Rights”in the context of corporate human rights violations and human rights responsibility of multinational companies

  1. Tez No: 1008185
  2. Yazar: SÜMEYYA MURAT
  3. Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM KAYA
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hukuk, Law
  6. Anahtar Kelimeler: Uluslararası hukuk, Uluslararası hukuk kişiliği, İnsan hakları, International law, International legal personality, Human rights
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Küreselleşmenin ve neoliberal ekonomi politikalarının da etkisiyle günümüzde birçok açıdan bir devlet kadar etkin olabilen çok uluslu şirketler, insan hakları alanında da büyük bir değişim ve dönüşüm ihtiyacını ortaya çıkarmışlardır. Faaliyetleri sınırları aşan çok uluslu şirketlerin, sebep oldukları insan hakları ihlalleri nedeniyle doğrudan sorumlu tutulabilmeleri amacıyla uluslararası toplum, bir dizi girişimde bulunmuş ve bu alanı regüle etme amacıyla yoğun bir çaba sarfetmiştir. Bu girişimlerin belki de en önemlisi BM İnsan Hakları Konseyi bünyesinde kurulan bir açık uçlu hükümetlerarası çalışma grubunun kurulması ile bu kapsamda bağlayıcılığı olan bir uluslararası andlaşma yahut tam adıyla 'Uluslararası İnsan Hakları Hukukunda Ulusötesi Şirketlerin ve Diğer Ticari Teşebbüslerin Faaliyetlerini Düzenleyen Hukuken Bağlayıcı Belge' oluşturulmasıdır. Bu tez çalışması kapsamında, mevcut andlaşma metni taslağı ve hazırlık süreci, çok uluslu şirketlerin insan hakları yükümlülüğü ve bu şirketlerin yol açtığı kurumsal insan hakları ihlalleri bağlamında değerlendirilecektir. Tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde iş dünyası ve insan haklarının tarihçesine yer verilerek kurumsal insan hakları ihlalleri ve çok uluslu şirketlerin insan hakları yükümlülüğü kavramları ele alınacaktır. İkinci bölümde, Temmuz 2023'te revize edilmiş Güncellenmiş Andlaşma Taslağı bağlam ve içerik açısından detaylı olarak değerlendirilecektir. Üçüncü bölümde ise iş dünyası ve insan hakları alanında bağlayıcılığı olan uluslararası bir uluslararası andlaşmanın akdedilmesinde başarıya ulaşılıp ulaşılamayacağı ve çok uluslu şirketlerin doğrudan insan hakları sorumluluğunun bu andlaşma kapsamında tesis edilip edilemeyeceği, bu kapsamdaki olumlu ve olumsuz görüşler üzerinden farklı veçheleriyle değerlendirilecektir.

Özet (Çeviri)

Multinational corporations, whose influence has grown considerably under the impact of globalization and neoliberal economic policies, today rival states in terms of economic and political power. This expanding corporate reach has generated an urgent need for change in the field of human rights. In response to the human rights violations caused by multinational corporations whose operations transcend national borders, the international community has undertaken a series of initiatives to establish a regulatory framework, most significantly through the establishment of an open-ended intergovernmental working group within the UN Human Rights Council tasked with elaborating a binding international instrument which is formally titled the“Legally Binding Instrument to Regulate, in International Human Rights Law, the Activities of Transnational Corporations and Other Business Enterprises”. This thesis examines the current draft treaty text and its negotiation process in the context of the human rights obligations of multinational corporations and the corporate human rights violations they cause. The thesis is structured in three chapters. The first chapter aims to summarize the historical development of business and human rights and examines the concepts of corporate human rights violations and human rights obligations of multinational corporations. The second provides a detailed analysis of the Updated Draft Treaty revised in July 2023, assessing its content and normative scope. The third evaluates the prospects for the successful adoption of a binding international treaty on business and human rights and examines whether direct human rights responsibility of multinational corporations can be established within its framework, drawing on both affirmative and critical perspectives.

Benzer Tezler

  1. Şirketlerin çevre zararları ve insan hakları ihlallerinden doğan sorumluluğuna uygulanacak hukuk

    The law applicable to corporate responsibility arising out of environmental damage and human rights violations

    MERVE ECE UYANIK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Hukukİstanbul Üniversitesi

    Özel Hukuk Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NACİYE GÜNSELİ GELGEL

  2. Esnek hukuktan yasalara: Tedarik zincirlerinde insan hakları sorumluluğu

    From soft law to legislation: Human rights responsibility in supply chains

    AYŞE ÖZSOY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Siyasal Bilimlerİstanbul Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AHMET BEKMEN

  3. Uluslararası etik perspektifinden küresel iklim rejimi: Bir aktör olarak çok uluslu şirketler

    The global climate regime from the perspective of international ethics: Transnational corporations as an actor

    CEYDA BOSTANCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Uluslararası İlişkilerİstanbul Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DR. GİZEM BİLGİN AYTAÇ

  4. Milletlerarası Özel Hukukun Küresel Düzeyde Sorumlu İşletme Anlayışına Etkisi

    The Impact of Private International Law on the Concept of Responsible Business at the Global Level

    MERVE SİZER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    HukukAnkara Üniversitesi

    Özel Hukuk Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RİFAT ERTEN

  5. How to understand sovereignty through the prism of cosmopolitan morality

    Kozmopolitan ahlak yansımasında egemenliği nasıl anlamalı

    YAĞIZ KAĞAN SARIKAYA

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Siyasal Bilimlerİstanbul Teknik Üniversitesi

    Siyaset Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. GÜRCAN KOÇAN