Assessment of digital maturity level of higher education institutions: An empirical study over institutional self-evaluation reports
Yükseköğretim kuruluşlarının dijital olgunluk düzeyinin değerlendirilmesi: Kurumsal öz değerlendirme raporları üzerine ampirik bir çalışma
- Tez No: 1008186
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEYHAN ÇİĞDEMOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Atılım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme (ingilizce) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijital dönüşüm, yükseköğretim kurumlarının giderek daha fazla teknoloji odaklı hale gelen küresel ortamda rekabetçi, dirençli ve değişime duyarlı kalabilmeleri açısından stratejik bir zorunluluk haline gelmiştir. Dijital araçların basitçe benimsenmesinin ötesinde, üniversitelerin yönetişim yapıları, öğrenme ve öğretme uygulamaları, araştırma süreçleri, veriye dayalı karar alma mekanizmaları ve topluma hizmet faaliyetlerini kapsayan kurumsal dijital olgunluğa ulaşmaları beklenmektedir. Türkiye'de yapılan araştırmalarda ulusal politikalar dijitalleşme ve kalite güvencesi güçlü biçimde vurgulanmasına rağmen, üniversitelerin dijital olgunluk düzeylerini resmi kurumsal dokümantasyona dayalı olarak sistematik biçimde değerlendiren ampirik çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışma, Yükseköğretim Kalite Kurulu'na (YÖKAK) sunulan Kurumİç Değerlendirme Raporları (KIDR 2024) aracılığıyla Türk yükseköğretim kurumlarının dijital olgunluk düzeylerini kanıta dayalı olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, kurumsal kanıtlardan türetilen bağlama duyarlı bir Dijital Olgunluk Endeksi (DME) kullanarak Türkiye'deki üniversitelerin dijital olgunluk düzeylerini değerlendirmektir. Uluslararası dijital olgunluk çerçeveleri ile yükseköğretimde kalite güvencesi literatüründen yararlanılarak; Liderlik ve Yönetişim, Öğrenme ve Öğretme, Araştırma ve Geliştirme ile Topluma Hizmet olmak üzere dört kurumsal alanla ilişkilendirilen sekiz boyutlu bir kavramsal model geliştirilmiştir. Toplam sekiz dijital olgunluk alt ölçütü, dijital göstergelerin YÖKAK KIDR değerlendirme bileşenleriyle eşleştirilmesi yoluyla operasyonelleştirilmiştir. Yöntemsel olarak çalışma, nitel içerik analizi ile nicel puanlamayı birleştiren karma yöntemli bir araştırma desenine sahiptir. Örneklem, YÖKAK tarafından akredite edilmiş 98 Türk üniversitesinden oluşmakta olup, veri kaynağı olarak yalnızca resmi KIDR 2024 raporları kullanılmıştır. Nitel veriler sistematik biçimde kodlanmış, nicel puanlar ise üniversitelerin dijital olgunluk düzeylerini boyutlar ve alanlar bazında değerlendirmek amacıyla üretilmiştir. Elde edilen bulgular, Türk üniversitelerinin dijital olgunluk profillerine ilişkin yapılandırılmış bir görünüm sunmakta; kurumsal alanlar arasında farklılıkları ve gelişime açık alanları ortaya koymaktadır. Algıya dayalı anketler yerine resmi kalite güvencesi belgelerine dayanması bakımından bu çalışma, yükseköğretimde dijital olgunluk araştırmalarına özgün bir yöntemsel katkı sağlamaktadır. Sonuç olarak bu araştırma, Türkiye'de yükseköğretim kurumlarının dijital olgunluğunu KIDR 2024 verileri temelinde değerlendiren ilk kapsamlı çalışmalardan biri olup, politika geliştirme ve kurumsal dijital dönüşüm stratejilerine yön verebilecek ölçeklenebilir bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Digital transformation has become a strategic imperative for higher education institutions as they seek to remain competitive, resilient, and responsive in an increasingly technology-driven global environment. Beyond the adoption of digital tools, universities are expected to develop institutional digital maturity, encompassing governance structures, teaching and learning practices, research processes, data-driven decision-making, and societal engagement. In Türkiye, although national policies emphasize digitalization and quality assurance, there is limited empirical evidence that systematically evaluates the digital maturity of universities using official institutional documents. This study addresses this gap by providing a comprehensive and evidence-based assessment of the digital maturity of Turkish higher education institutions through the analysis of Institutional Self-Evaluation Reports (ISER 2024) submitted to the Turkish Higher Education Quality Council (YÖKAK). The main objective of this study is to assess the digital maturity levels of Turkish universities using the context-sensitive Digital Maturity Index (DMI) derived from institutional evidence. This study proposes a conceptual model include of eight dimensions of digital maturity aligned with four institutional domains: leadership and governance, teaching and learning, research and development, and community service, using international digital maturity frameworks and the literature on higher education quality assurance. 24 sub-criteria of digital maturity were operationalized by mapping digital indicators to the YÖKAK ISER/KIDR evaluation components. Methodologically, this study conducted a mixed research design that combines qualitative content analysis with quantitative scoring for variance-based analysis. A total of 103 accredited Turkish universities were included in the sample, and they were purposively selected to assure certain level of quality issues. Official ISER 2024 reports constituted the sole data source, ensuring objectivity, comparability, and alignment with national quality assurance standards. Narrative evidence was systematically coded using qualitative analysis software, while quantitative scores were generated to assess institutional digital maturity levels across dimensions and domains. The findings provide a structured overview of the current digital maturity landscape of Turkish universities, exposing variation across institutional domains and highlighting strengths and development areas. By relying on official quality assurance documentation rather than perception-based surveys, the study proposes a novel methodological contribution to digital maturity research in higher education. The results support evidence-based policymaking, institutional strategic planning, and capacity-building initiatives aimed at advancing digital transformation. Overall, this research presents the first comprehensive, ISER 2024-based evaluation of digital maturity in Turkish higher education institutions. It contributes to the literature by integrating digital maturity assessment with national quality assurance mechanisms and provides a scalable framework that can be adapted to other higher education systems seeking to evaluate digital transformation through institutional evidence.
Benzer Tezler
- Yükseköğretim kalite süreçlerinde yapay zeka yöntemleri ile kurum olgunluk düzeyinin değerlendirilmesine yönelik bir model önerisi
A model proposal for assessment of institution maturity level using artificial intelligence methods in higher education quality processes
MEHMET TEPELİ
Doktora
Türkçe
2025
Yönetim Bilişim SistemleriBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN KALKAN
- Yükseköğretim kurumlarında stratejik performansın izlenmesinde iş zekası sistemlerinin rolü: kapsama, olgunluk ve iyileştirme analizi
The role of business intelligence systems in monitoring strategic performance in higher education institutions: Coverage, maturity, and improvement analysis
ABDULLAH UYULUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Yönetim Bilişim Sistemleriİstinye ÜniversitesiVeri Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OKAN YAŞAR
- Organizasyon seviyesinde yapay zeka, siber güvenlik ve dijitalleşme olgunluğu: anket bazlı değerlendirme
Organizational-level maturity in artificialintelligence, cybersecurity, anddigitalization: a survey-based assessment
BURAK KUBİLAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolIşık ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. BARIŞ ÇELİKTAŞ
- Smart sustainable building-city integration evaluation model (SSB-CIEM)
Akıllı sürdürülebilir bina-şehir bütünleşmesi değerlendirme modeli (ASB-ŞBDM)
FATMA HANDAN SARIGÜL
Doktora
İngilizce
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSNÜ MURAT GÜNAYDIN
- Endüstri 4.0 sürecinde imalat firmalarının yalın ve dijital olgunluk düzeylerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
BURAK CELALETTİN ALKAYIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeİstanbul Ticaret ÜniversitesiSanayi Politikaları ve Teknoloji Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. SABRİ ÖZ