Esnek hukuktan yasalara: Tedarik zincirlerinde insan hakları sorumluluğu
From soft law to legislation: Human rights responsibility in supply chains
- Tez No: 931871
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET BEKMEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, çok uluslu şirketler ve ulusötesi tedarik zincirleri nedeniyle ortaya çıkan insan hakları ihlallerinin tarihsel süreçte nasıl ele alındığını ve sorumluluğun nasıl dönüştüğünü incelemektedir. Çok uluslu şirketlerin tedarik zincirindeki hâkim konumlarından dolayı çalışma standartlarının uygulanmasından sorumlu tutulmaları gerektiği fikri tez açısından önemlidir. Şirketlerin risk yönetimi perspektifiyle uygulamalarını nasıl şekillendirdiklerine ve bu süreçteki bilgi gücü avantajlarına (corporate science) da dikkat çekilmektedir. Çalışma, şirketlerin tedarik zincirlerinde meydana gelen hak ihlallerine yönelik sorumluluklarını analiz ederek, esnek hukuk mekanizmalarından bağlayıcı yasal düzenlemelere geçiş sürecini incelemektedir. Avrupa Birliği'nin Kurumsal Sürdürülebilirlik Durum Tespiti Direktifi (CSDDD) ile birlikte Almanya, Fransa ve Norveç gibi ülkelerdeki durum tespiti yasalarını (HRDD) esnek hukuk mekanizmaları ile karşılaştırarak değerlendirmektedir. Bu bağlamda, esnek hukuktan HRDD yasalarına geçişin, tedarik zincirlerinde insan hakları ihlalleri için şirketlerin hesap verebilirliğinde önemli bir paradigma değişikliğini temsil ettiği ancak bu yasaların sonuç odaklı değil süreç odaklı yapılarının uygulamada önemli sınırlılıklar yarattığı vurgulanmaktadır. Ayrıca, uluslararası düzeyde bağlayıcı bir düzenleme olarak hazırlık aşamasında bulunan“Legally Binding Instrument”(LBI) tartışması da mevcut mekanizmaların çalışma standartlarının korunmasındaki yetersizliğine dikkat çekmektedir. Şirketlerin lobi faaliyetleriyle düzenlemeleri zayıflatma çabaları incelenirken, hak ihlallerinin görünür hale gelmesi ve bu ihlallere karşı kamuoyu baskısı oluşturulmasında sivil toplum ve sendikal hareketlerin kritik rol oynadığı ortaya konulmaktadır. Sonuç olarak tez, şirketlerin hesap verebilirliğindeki kalıcı boşlukları ele almak için bağlayıcı uluslararası mekanizmaların gerekliliğini savunmakta, etkili uygulama ve telafi mekanizmaları için çalışma standartlarının ve ihlallerinin öznesi olan işçilerin mekanizmalardaki konumunun güçlendirilmesini ve mağdurların katılım mekanizmalarının şeffaf, erişilebilir ve etkili hale getirilmesini önermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines how human rights violations arising from multinational corporations and transnational supply chains have been addressed throughout history and how the notion of responsibility has transformed over time. The idea that multinational corporations should be held accountable for the enforcement of labor standards due to their dominant positions within supply chains is a central argument of the thesis. The study also draws attention to how corporations shape their practices from a risk management perspective and the advantages they hold in terms of informational power (corporate science). By analyzing corporate responsibility for human rights violations in supply chains, the study explores the transition from soft law mechanisms to binding legal regulations. It evaluates the European Union's Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) in comparison with due diligence laws (HRDD) in countries such as Germany, France, and Norway, in relation to soft law mechanisms. In this context, the study emphasizes that the transition from soft law to HRDD laws represents a significant paradigm shift in corporate accountability for human rights violations in supply chains; however, the process-oriented rather than outcome-oriented nature of these laws creates significant limitations in practice. Furthermore, the ongoing debate around the“Legally Binding Instrument”(LBI), which is being prepared as a binding international regulation, draws attention to the inadequacy of existing mechanisms in protecting labor standards. While examining the efforts of corporations to weaken regulations through lobbying, the study highlights the critical role played by civil society and trade union movements in making human rights violations visible and generating public pressure against them. In conclusion, the thesis advocates for binding international mechanisms to address the persistent gaps in corporate accountability. It proposes strengthening the position of workers, who are the subjects of labor standards and violations, within these mechanisms, and ensuring that participation mechanisms for victims are transparent, accessible, and effective, to enable effective implementation and remediation.
Benzer Tezler
- Üniversitelerdeki öğrenci işlerinin mikrobilgisayarlar yardımı ile çözümlenmesine ilişkin bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SAİT ESLEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİL ŞENGONCA
- Fonon dispersiyon eğrilerinin simulasyonu ve hallerin yoğunluğu
Simulation of phonon dispersion curves and density of states
MUSTAFA ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Fizik ve Fizik MühendisliğiGazi ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEMAL ÇOLAKOĞLU
- ODTÜ Beden Eğitimi ve Spor bölümü 1985-1986 programının öğrencilerin fizyolojik kapasitelerine etkisi
Başlık çevirisi yok
ALİ AHMET DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EYYUP GÜNAY İSBİR
- Bazı üretim yönetimi konularında bilgisayar uygulamaları
Başlık çevirisi yok
NURİ ŞENİZ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İşletmeEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞENTÜRK YAPICIOĞLU